🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Đọc báo cho cha mẹ nghe: hiếu khi mắt cha mẹ đã mờ

Hiếu đạo – gia đình · 9 phút đọc

Cha tôi có thói quen đọc báo mỗi sáng. Mấy chục năm nay, sáng nào cha cũng pha ấm trà, ngồi ngoài hiên, đọc báo từ trang đầu đến trang cuối. Đọc xong thì gấp gọn lại, để lên kệ, chiều mang ra đọc lại lần nữa. Thói quen đó theo cha cả đời. Nhưng dạo gần đây, tôi thấy tờ báo nằm trên bàn cả ngày không ai động đến. Cha vẫn pha trà, vẫn ngồi ngoài hiên, nhưng không đọc báo nữa. Tôi hỏi: "Sao cha không đọc báo?" Cha cười, nói: "Mắt mờ rồi, chữ nhòe hết, đọc không được."

Câu nói đó nghe nhẹ nhàng, nhưng tôi biết trong lòng cha buồn lắm. Đọc báo không chỉ là đọc tin tức. Đọc báo là cả một thói quen, một niềm vui, một cách để cha cảm thấy mình vẫn còn theo kịp đời sống. Mắt mờ đi, cha mất đi một phần thế giới. Không đọc được báo, cha không biết ngoài kia có chuyện gì. Không đọc được sách, cha không đọc được kinh. Không đọc được tin nhắn của con, cha phải nhờ mẹ đọc hộ. Người từng đọc cho con nghe cả tuổi thơ, giờ đây không đọc được cho chính mình nữa.

Cha mẹ là người thầy đầu tiên của con. Trong kho sách Phật giáo, cha mẹ được gọi bằng ba danh hiệu đáng kính. Một trong ba danh hiệu đó là Tiên sư, vì cha mẹ là người dạy dỗ con cái trước tiên trong cuộc đời của chúng. Dạy con cười. Dạy con đi. Dạy con ăn. Dạy con nói. Dạy con học hành, lễ phép, xử thế ở đời. Trước khi con đến trường, cha mẹ đã là trường học đầu tiên. Trước khi con gặp thầy cô, cha mẹ đã là thầy cô đầu tiên. Cả đời con, bài học đầu tiên nào cũng bắt đầu từ cha mẹ.

Bây giờ vai trò đảo lại. Cha mẹ già rồi, mắt mờ, tai kém, trí nhớ giảm. Đến lượt con làm thầy của cha mẹ. Không phải thầy dạy chữ, mà thầy đọc chữ cho cha mẹ nghe. Con đọc báo cho cha nghe, như ngày xưa cha đọc truyện cho con nghe. Con đọc tin nhắn cho mẹ nghe, như ngày xưa mẹ đọc thư cho con nghe. Con đọc kinh cho cha mẹ nghe, như ngày xưa cha mẹ ru con ngủ bằng câu kinh. Vòng tròn đó, đi hết một đời người, quay lại điểm bắt đầu, mà người đọc và người nghe đã đổi vai cho nhau.

Cổ nhân dạy rằng người con hiếu thuận sẽ khéo quan sát thấu hiểu tâm tình trước khi cha mẹ chưa biểu lộ, chưa nói ra. Nghe được điều cha mẹ chưa nói thành lời. Cha tôi không nói: "Cha buồn vì không đọc được báo." Cha chỉ nói: "Mắt mờ rồi, đọc không được." Nhưng đằng sau câu nói đó là cả một nỗi buồn. Buồn vì mất đi thói quen cả đời. Buồn vì phải nhờ người khác. Buồn vì thấy mình già đi, yếu đi, không còn tự lo được cho mình nữa. Người con hiếu thảo nghe được nỗi buồn đó, dù cha không nói ra. Và người con đó sẽ làm một việc rất giản dị: ngồi xuống, cầm tờ báo lên, đọc cho cha nghe.

Đọc báo cho cha mẹ nghe không khó. Chỉ cần một chút thời gian và một chút kiên nhẫn. Mỗi sáng, ngồi với cha mười lăm phút, đọc vài tin quan trọng. Đọc chậm rãi, rõ ràng, như kể chuyện. Đừng đọc vội, đọc lướt, đọc cho xong. Cha mẹ già rồi, nghe chậm. Đọc nhanh quá, cha mẹ không theo kịp, sẽ thấy mình lạc hậu. Đọc chậm, cha mẹ vừa nghe vừa nghĩ, vừa hỏi lại, vừa bàn luận. Mười lăm phút đọc báo có thể thành nửa tiếng trò chuyện. Nửa tiếng đó, có khi còn quý hơn cả buổi sáng.

Hãy để cha mẹ chọn mục mình thích. Cha thích đọc tin thời sự thì đọc thời sự. Mẹ thích đọc tin xã hội thì đọc xã hội. Cha thích đọc thể thao thì đọc thể thao. Đừng đọc theo ý mình. Đọc theo ý cha mẹ. Đọc báo cho cha mẹ nghe không phải là để con cập nhật tin tức cho cha mẹ. Mà là để cha mẹ vẫn được sống trong thế giới của mình, theo cách của mình, dù mắt đã mờ.

Đừng chỉ đọc báo. Hãy đọc cả những thứ khác. Đọc tin nhắn của con cháu gửi về. Đọc thư của người thân ở xa. Đọc truyện ngắn cho mẹ nghe buổi tối. Đọc kinh cho cha mẹ nghe trước khi ngủ. Mỗi thứ một chút, cha mẹ sẽ thấy mình vẫn còn được nghe, được biết, được tham gia vào đời sống. Người già sợ nhất là bị bỏ lại phía sau. Sợ nhất là cả nhà biết hết mọi chuyện, chỉ có mình là không biết. Đọc cho cha mẹ nghe, là kéo cha mẹ trở lại với đời sống, không để cha mẹ bị bỏ lại.

Cũng đừng quên đọc cho cha mẹ nghe cả những lời yêu thương. Nhiều người con nhắn tin cho cha mẹ, nhưng cha mẹ không đọc được. Tin nhắn nằm trong điện thoại, cha mẹ không mở ra xem được. Hãy đọc tin nhắn đó lên cho cha mẹ nghe. "Con chúc cha mẹ mạnh khỏe." "Con nhớ cha mẹ lắm." "Cuối tuần con về." Những câu đó, khi được đọc lên thành tiếng, sẽ làm cha mẹ vui cả ngày. Chữ viết trong điện thoại là chữ chết. Lời nói đọc lên là lời sống.

Cuối cùng, hãy nhớ rằng ngày xưa cha mẹ đã làm đôi chân cho con khi con chưa biết đi. Cha mẹ cõng con, dắt con, đỡ con từng bước. Bây giờ mắt cha mẹ đã mờ, đến lượt con làm đôi mắt cho cha mẹ. Con đọc thay cha mẹ, như ngày xưa cha mẹ đi thay con. Con nhìn thay cha mẹ, như ngày xưa cha mẹ nhìn thay con. Đó là vòng tròn của hiếu thảo. Đời người đi một vòng, cuối cùng lại quay về bên nhau, người này làm mắt cho người kia, người kia làm chỗ dựa cho người này.

Hiếu thảo đôi khi chỉ là một tờ báo và mười lăm phút mỗi sáng. Ngồi xuống bên cha, mở tờ báo ra, đọc chậm rãi, rõ ràng. Để cha nghe được thế giới ngoài kia. Để cha thấy mình vẫn còn là một phần của thế giới đó. Để cha biết rằng dù mắt đã mờ, con vẫn ở đây, làm đôi mắt cho cha, mỗi ngày.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kho Tàng Pháp Học (TK Giác Giới biên soạn) — mục 152, Ba danh hiệu gọi cha mẹ: Tiên sư, tr. 89
• Kinh Phật cho người Mới Bắt Đầu (TT Thích Nhật Từ soạn dịch) — ơn dạy dỗ con cái trong mười ân đức của bậc từ mẫu, tr. 56
Bài liên quanHiếu đạo trong từng ngày — Phần 1Hiếu đạo trong từng ngày — Phần 2Hiếu đạo trong từng ngày — Phần 3