🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Xin lỗi cha mẹ: câu nói muộn mà vẫn kịp

Hiếu đạo – gia đình · 6 phút đọc

Có những câu nói, người ta dễ nói với người ngoài mà khó nói với cha mẹ. Cảm ơn thì ngại. Xin lỗi thì càng ngại. Nhiều người con đã từng làm cha mẹ buồn, biết mình sai, nhưng mãi không nói được câu xin lỗi. Để rồi năm tháng trôi qua, câu xin lỗi vẫn nằm trong lòng, chưa nói ra.

Có khi đó là một lần cãi nhau. Cha mẹ muốn con làm một việc, con không nghe, cãi lại, bỏ nhà đi. Vài ngày sau làm lành, nhưng không ai xin lỗi ai. Chuyện qua đi, nhưng vết thương thì ở lại. Cha mẹ không nhắc nữa, nhưng mỗi lần nhớ lại, lòng vẫn chùng xuống.

Có khi đó là những năm tháng vô tâm. Con mải làm ăn, mải lo cho gia đình riêng, quên bẵng cha mẹ ở quê. Tết không về, giỗ không về, điện thoại cũng thưa dần. Đến khi nhìn lại, cha mẹ đã già, tóc đã bạc, lưng đã còng. Con muốn xin lỗi, nhưng không biết bắt đầu từ đâu.

Trong kinh điển Pali, Đức Phật dạy có hai hạng người mà chúng ta không bao giờ trả hết ơn được, đó là mẹ và cha. Lời dạy này được dẫn trong sách Giới thiệu Đạo Phật, chương về lòng hiếu thảo. Không trả hết ơn, không có nghĩa là không cần làm gì. Mà có nghĩa là: dù làm gì cũng chưa đủ, nên đừng ngại bắt đầu từ việc nhỏ nhất. Một lời xin lỗi là việc nhỏ nhất, mà cũng là việc cần nhất.

Xin lỗi cha mẹ không làm mình mất mặt. Nhiều người nghĩ xin lỗi là nhận mình thấp hơn. Nhưng với cha mẹ, xin lỗi là nhận mình đã lớn. Người chưa lớn thì cãi cho bằng được, không bao giờ nhận sai. Người đã lớn thì biết mình sai ở đâu, và dám nói ra. Cha mẹ nghe con xin lỗi, không phải để hả hê, mà để yên lòng: con mình đã hiểu chuyện rồi.

Xin lỗi muộn vẫn hơn không xin lỗi. Có người đợi đến khi mình thành đạt, đợi đến khi có dịp thích hợp, đợi đến khi cha mẹ vui vẻ mới nói. Nhưng dịp thích hợp có khi không bao giờ đến. Cha mẹ thì ngày một già đi. Đừng đợi. Xin lỗi không cần dịp. Chỉ cần một lúc hai cha con ngồi với nhau, hoặc một cuộc điện thoại tối nay. Nói đơn giản: ngày xưa con sai, con xin lỗi cha mẹ. Chỉ vậy thôi.

Có khi cha mẹ sẽ xua tay: chuyện cũ rồi, nhắc lại làm gì. Nhưng trong lòng cha mẹ, câu xin lỗi đó có giá trị lớn. Nó xóa đi nỗi buồn mà cha mẹ giữ bao nhiêu năm. Nó làm cho mối quan hệ giữa cha mẹ và con trở lại nhẹ nhàng. Nhiều nhà, sau một câu xin lỗi, bỗng nhiên thân thiết hơn hẳn. Vì bức tường ngăn cách đã được gỡ xuống.

Xin lỗi cha mẹ cũng là dạy con mình biết xin lỗi. Trẻ con nhìn người lớn mà học. Cha mẹ xin lỗi ông bà, con sẽ học được cách xin lỗi cha mẹ. Cha mẹ không bao giờ xin lỗi ai, con cũng sẽ không biết xin lỗi ai. Muốn con mình sau này biết nhận lỗi, hãy bắt đầu bằng việc mình nhận lỗi với cha mẹ mình.

Trong Kinh Thiện Sinh, Phật dạy người làm con kính thuận cha mẹ, trong đó có điều không trái điều cha mẹ dạy. Không trái không có nghĩa là lúc nào cũng vâng lời mù quáng. Mà có nghĩa là khi mình đã trái, đã làm cha mẹ buồn, thì biết quay lại, biết nói một lời xin lỗi, biết sửa chữa. Hiếu không phải là không bao giờ sai. Hiếu là sai rồi biết sửa.

Đừng để câu xin lỗi trở thành câu nói trong đám tang. Đừng để đến lúc đứng trước bàn thờ mới nói: con xin lỗi cha mẹ. Lúc đó, cha mẹ không còn nghe được nữa. Nói lúc cha mẹ còn sống, còn nghe được, còn đáp lại được. Một câu xin lỗi nói ra hôm nay, có thể làm cha mẹ vui cả tuần.

Tối nay, hãy gọi điện về nhà. Đừng đợi đến Tết, đừng đợi đến giỗ. Chỉ cần nói: cha mẹ ơi, có những lúc con làm cha mẹ buồn, con xin lỗi. Nói xong, hãy im lặng nghe cha mẹ đáp. Có thể cha mẹ sẽ cười, sẽ bảo không sao. Nhưng trong tiếng cười đó, có sự tha thứ, có sự nhẹ nhõm, có tình thương được nối lại. Một câu nói muộn, mà vẫn kịp.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Giới thiệu Đạo Phật (Bình Anson, NXB Tôn Giáo 2005) — chương "Lòng hiếu thảo trong kinh điển Pali"
• Kinh Thiện Sinh (Kinh Trường A Hàm, Thích Tuệ Sỹ dịch) — phận sự con đối với cha mẹ, tr. 484
Bài liên quanHiếu không đợi giàu: báo hiếu khi mình còn chật vậtDạy con biết hiếu bằng cách mình đối với ông bàMột bữa giỗ ấm cúng hơn mâm cao cỗ đầy