🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo

Cháu ngoan cũng là báo hiếu: giữ danh dự của cả nhà

Hiếu đạo · 6 phút đọc

Ông bà vui nhất khi nào? Không phải khi con cháu gửi tiền về nhiều. Không phải khi nhà cửa khang trang. Ông bà vui nhất khi nghe người ta khen cháu mình ngoan, cháu mình học giỏi, cháu mình lễ phép. Một câu khen cháu, ông bà nghe mà mát lòng cả ngày. Một câu chê cháu hư, ông bà nghe mà buồn cả tuần. Vì với ông bà, cháu ngoan không chỉ là chuyện của cháu. Cháu ngoan là niềm tự hào của cả nhà.

Trong đạo hiếu của Phật giáo, người con hiếu thảo không chỉ lo phụng dưỡng cha mẹ bằng vật chất. Người con hiếu thảo còn là người biết tôn trọng các giá trị văn hóa và di sản truyền thống tốt đẹp của gia đình, và biết giữ gìn danh dự gia đình. Danh dự của một gia đình không nằm ở tiền bạc hay địa vị. Danh dự nằm ở cách con cháu trong nhà sống: có tử tế không, có lễ phép không, có làm điều gì khiến người ta kính trọng không. Cháu ngoan là một phần rất lớn của danh dự ấy.

Cháu ngoan làm ông bà hãnh diện. Đi đâu, ông bà cũng có chuyện để kể: cháu tôi học giỏi, cháu tôi biết thương người, cháu tôi lễ phép với thầy cô. Những câu chuyện ấy làm ông bà vui hơn bất cứ món quà nào. Vì cháu ngoan chứng tỏ rằng gia đình này dạy con cháu nên người. Ông bà nhìn cháu mà thấy công sức cả đời mình không uổng: mình dạy con, con dạy cháu, cháu nên người. Một vòng tròn đẹp như thế, ông bà nào không vui.

Ngược lại, cháu hư thì ông bà buồn lây. Cháu hư không chỉ là chuyện của cha mẹ cháu. Người ta không chỉ trách cha mẹ cháu không biết dạy con. Người ta còn nhắc tới ông bà: nhà ấy dạy con cháu thế nào mà ra thế. Ông bà nghe những lời ấy mà tủi thân. Cả đời ông bà giữ nếp nhà, đến lúc già lại phải nghe người ta chê cháu mình. Nỗi buồn ấy, người làm cháu ít khi nghĩ tới.

Vậy nên, dạy cháu nên người cũng là một cách báo hiếu ông bà. Cha mẹ dạy con mình lễ phép với ông bà, chăm học, sống tử tế — đó vừa là dạy con, vừa là báo hiếu cha mẹ. Vì cha mẹ nào cũng mong cháu mình nên người. Thấy cháu ngoan, cha mẹ yên lòng. Cha mẹ yên lòng thì sống vui, sống khỏe. Một đứa cháu ngoan có thể làm cho cả nhà ba thế hệ đều vui.

Dạy cháu ngoan không phải là dạy cháu học giỏi cho bằng được, thi đỗ cho bằng được. Dạy cháu ngoan là dạy cháu biết thương người, biết lễ phép, biết giữ chữ tín, biết nhận lỗi khi sai. Những điều ấy mới làm nên một đứa trẻ ngoan thật sự. Học giỏi mà hỗn láo thì không gọi là ngoan. Ngoan là cả nhân cách, không chỉ là điểm số. Ông bà thích cháu học giỏi, nhưng ông bà quý cháu lễ phép hơn nhiều.

Muốn cháu ngoan, trước hết cha mẹ phải ngoan với ông bà. Đứa trẻ học bằng mắt nhiều hơn học bằng tai. Nó thấy cha mẹ mình lễ phép với ông bà, nó cũng lễ phép. Nó thấy cha mẹ mình cãi lại ông bà, nó cũng học cách cãi lại. Nó thấy cha mẹ mình chăm sóc ông bà tận tình, nó lớn lên cũng biết chăm sóc người già. Muốn cháu ngoan thì cha mẹ phải hiếu với ông bà trước. Đó là bài học không cần nói thành lời.

Cháu ngoan cũng là người biết nhớ ơn ông bà. Biết ông bà đã thương mình thế nào, đã dành dụm cho mình ra sao. Một đứa cháu biết nhớ ơn thì lớn lên sẽ là người biết hiếu. Hiếu không phải là thứ tự nhiên mà có. Hiếu là thứ được truyền từ đời này sang đời khác: ông bà hiếu với cụ kỵ, cha mẹ hiếu với ông bà, cháu nhìn vào đó mà học hiếu. Đứt một mắt xích nào trong chuỗi ấy, hiếu cũng khó mà trọn vẹn.

Cháu ngoan là báo hiếu, không chỉ cho cha mẹ mà cho cả ông bà. Một đứa cháu ngoan làm rạng rỡ cả gia đình. Ông bà đi đâu cũng ngẩng cao đầu. Cha mẹ đi đâu cũng được người ta khen khéo dạy con. Và chính đứa cháu ấy, lớn lên, cũng sẽ là người biết hiếu với cha mẹ mình. Vì nó đã được sống trong một nhà có hiếu, và nó đã học hiếu từ chính bữa cơm có ông bà ngồi cùng.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thích Nhật Từ, Đạo hiếu của Phật giáo qua kinh Thiện Sanh — Người con hiếu thảo là người biết tôn trọng các giá trị văn hóa và di sản truyền thống tốt đẹp của gia đình, giữ gìn danh dự gia đình và truyền thống (BudSas, vbkin130.htm)
Bài liên quanĐừng cãi nhau trước mặt cha mẹ: hiếu là giữ hòa khí trong nhàKhi mẹ không còn nhớ tên con: hiếu là kiên nhẫn ở bênĐến lúc làm cha mẹ mới hiểu lòng cha mẹ: hiếu đi một vòng rồi về