🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Anh em như tay với chân, đừng để của cải chia lìa

Hiếu đạo – gia đình · 9 phút đọc

Hai anh em ruột lớn lên cùng nhau, ăn chung mâm, ngủ chung giường, mặc chung áo. Đến khi cha mẹ mất, chỉ vì một mảnh đất, hai người thành kẻ thù. Họp họ thì ngồi hai đầu bàn. Tết thì người này về, người kia tránh. Mẹ già dưới suối vàng, nếu biết, chắc đau lòng hơn cả lúc còn sống.

Chuyện như vậy không hiếm. Có nhà cãi nhau vì đất, có nhà cãi nhau vì tiền phúng điếu, có nhà cãi nhau vì ai chăm cha mẹ nhiều hơn, ai chăm ít hơn. Lý do nào cũng nghe có lý. Nhưng kết quả thì giống nhau: anh em mất nhau, con cháu mất nhau, dòng họ rạn nứt.

Người xưa ví anh em như tay với chân. Tay đau thì chân run. Chân vấp thì tay đỡ. Không ai chặt tay mình vì tay làm nhiều hơn chân, cũng không ai bỏ chân mình vì chân đi chậm hơn tay. Anh em trong nhà cũng vậy. Mỗi người một phận, một tính, một hoàn cảnh. So đo ai hơn ai thiệt là bắt đầu của sự chia lìa.

Trong kho sách xưa có lời dạy rằng trong gia đình, khi người ta sống khiêm cung thì cha mẹ vui lòng, anh em hòa thuận, vợ chồng êm ấm. Anh em hòa thuận đặt ngay sau cha mẹ vui lòng. Nghĩa là cha mẹ vui hay buồn, một phần lớn là do anh em có hòa thuận hay không. Cha mẹ còn sống, nhìn con cái hòa thuận thì yên lòng. Cha mẹ đã mất, con cái bất hòa thì cha mẹ cũng không yên.

Cũng có lời xưa nói rằng vua tôi đồng tâm, anh em hòa thuận thì việc lớn mới thành. Nhà nhỏ cũng vậy. Anh em đồng lòng thì việc gì cũng qua được. Anh em chia rẽ thì việc nhỏ cũng thành việc lớn. Một gia đình anh em hòa thuận là gia đình có phúc, dù nghèo. Một gia đình anh em cãi nhau là gia đình mất phúc, dù giàu.

Vì sao anh em dễ cãi nhau vì của cải? Vì của cải thì đếm được, còn tình nghĩa thì không đếm được. Người ta chia đất thì đo từng tấc, chia tiền thì đếm từng đồng, nhưng không ai đo được ai đã thức đêm chăm mẹ nhiều hơn, ai đã nhịn ăn để em được đi học. Những thứ không đếm được ấy lại là thứ quý nhất. Mà khi cãi nhau, người ta chỉ nhớ những thứ đếm được.

Có một cách nghĩ có thể cứu được nhiều gia đình: của cải là vật ngoài thân, anh em là máu mủ. Đất đai có thể mua lại, tiền bạc có thể kiếm lại, nhưng anh em mất rồi thì không tìm lại được. Người anh đã cãi nhau với em mười năm, đến khi em bệnh nặng, anh mới hối hận. Lúc ấy, có đưa bao nhiêu tiền cũng không mua lại được mười năm đã mất.

Muốn anh em hòa thuận, trước hết phải bỏ thói so đo. Đừng so cha mẹ thương ai hơn. Cha mẹ thương con nào cũng có cách riêng. Người con được cho nhiều chưa chắc đã sướng hơn người con được cho ít. Đừng so ai lo cho cha mẹ nhiều hơn. Người lo được bằng tiền thì lo bằng tiền, người lo được bằng thời gian thì lo bằng thời gian. Ai cũng lo theo cách của mình, đều đáng quý.

Thứ hai, việc chia chác phải rõ ràng và công bằng, nhưng công bằng không có nghĩa là chia đều từng ly từng tí. Công bằng nghĩa là ai cũng thấy mình được tôn trọng. Có nhà chia đất, người anh nhận phần xấu hơn một chút, nhưng nói rõ: “Anh nhận phần này, vì em còn khó khăn hơn anh.” Một câu nói như vậy giữ được tình anh em hơn là chia đều mà trong lòng hậm hực.

Thứ ba, đừng để vợ chồng, con dâu con rể xen vào chuyện anh em. Nhiều vụ anh em cãi nhau bắt đầu từ một câu nói của người ngoài cuộc. Người vợ thì thầm với chồng: “Anh thấy không, em anh được nhiều hơn anh.” Người chồng nghe riết thành tin. Anh em ruột vốn không có chuyện gì, qua miệng người khác thành có chuyện. Người khôn là người nghe vợ, nghe chồng, nhưng chuyện anh em thì tự mình quyết, đừng để ai xúi bẩy.

Thứ tư, giữ thói quen gặp nhau không vì việc gì cả. Anh em lâu ngày không gặp, gặp lại chỉ khi có giỗ, có cưới, có chuyện chia chác, thì lần gặp nào cũng nặng nề. Hãy gặp nhau vì một bữa cơm, một ấm trà, một buổi về quê không lý do. Gặp nhau nhiều, tình cảm mới còn. Tình cảm cũng như lửa, lâu không châm thì tắt.

Thứ năm, khi đã lỡ cãi nhau, phải có người xuống nước trước. Người xuống nước trước không phải là người thua. Người xuống nước trước là người thương anh em mình hơn cái lý của mình. Một cuộc điện thoại: “Em ơi, hôm trước anh nóng quá, em bỏ qua cho anh.” Một mâm cơm mời em về ăn. Nhiều khi chỉ cần một câu, một bữa cơm là đủ để hàn gắn. Nhưng ai cũng chờ người kia gọi trước, nên mười năm trôi qua không ai gọi.

Anh em hòa thuận cũng là báo hiếu lớn nhất. Có người nghĩ báo hiếu là xây mộ to, làm giỗ lớn. Nhưng cha mẹ dưới suối vàng không ăn được mâm giỗ lớn. Cha mẹ chỉ vui khi thấy con cái còn thương nhau. Một gia đình anh em sum họp, ăn với nhau bữa cơm, cười với nhau một tiếng, đó là mâm giỗ lớn nhất dâng lên cha mẹ.

Ngày Tết sắp tới, hay ngày giỗ sắp tới, nếu trong nhà còn có anh em đang giận nhau, hãy là người gọi trước. Đừng đợi. Đợi thêm một năm nữa, có khi người kia đã đi xa, hoặc mình đã già, hoặc chuyện cũ đã thành sẹo không lành được nữa.

Anh em như tay với chân. Tay đừng chê chân đi chậm. Chân đừng trách tay làm ít. Cùng một thân thể, cùng một dòng máu, cùng một cha mẹ sinh ra. Của cải chia xong rồi sẽ hết. Tình anh em giữ được thì còn mãi, để lại cho con cháu một gia đình để nương tựa. Đó mới là gia sản thật sự cha mẹ để lại.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Sách Dịch Kinh Đại Toàn Tập, tr. 235
• 10 Đại Mưu Lược Gia Trung Quốc, tr. 195
Bài liên quanĐừng đợi cha mẹ mất rồi mới nói lời thươngMời cha mẹ ăn trước, miếng ngon mới thành hiếuTha thứ cho người nhà là giữ lại mái nhà