🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Hiếu là gốc của trăm hạnh lành

Hiếu đạo – gia đình · 6 phút đọc

Có một buổi chiều, tôi gặp một người đàn ông ngoài bốn mươi tuổi, ngồi một mình ở quán nước đầu ngõ. Anh kể, cả đời anh chạy theo tiền. Làm ăn, mua đất, mua xe, lo cho vợ con đủ đầy. Anh tưởng như thế là đủ. Cho đến một hôm, mẹ anh ngã trong nhà tắm. Không ai hay. Bà nằm đó gần một tiếng đồng hồ, tự bò dậy, tự nấu cháo, rồi gọi điện cho anh, giọng run run: Con bận thì thôi, mẹ ổn.

Anh kể tới đó thì im. Ly cà phê nguội ngắt. Anh nói, anh có tất cả, trừ một điều: anh chưa bao giờ thật sự ngồi xuống ăn với mẹ một bữa cơm cho trọn vẹn.

Câu chuyện ấy làm tôi nhớ đến một lời dạy trong sách cổ: hiếu hạnh đứng đầu trăm hạnh tốt. Nghĩa là, trong trăm điều lành người ta có thể làm, hiếu với cha mẹ đứng đầu tiên. Không phải vì cha mẹ đòi hỏi. Mà vì đó là cái gốc. Gốc không vững thì cây nào cũng nghiêng.

Chúng ta thường nghĩ làm người tốt là làm việc lớn. Giúp người xa, làm từ thiện, nói lời hay với thiên hạ. Nhưng người xưa dạy khác. Người biết thương cha mẹ mình trước, mới thương được người khác một cách thật lòng. Người đối xử tệ với cha mẹ mà ra ngoài làm việc thiện, cái thiện ấy khó mà bền. Vì nó thiếu gốc.

Hãy nhìn một gia đình mà xem. Đứa con nào lễ phép với cha mẹ, biết lắng nghe, biết cảm ơn, thì ra ngoài đời thường cũng biết tôn trọng người khác. Ngược lại, đứa con coi thường cha mẹ, lớn lên cũng khó mà coi trọng ai. Không phải tuyệt đối, nhưng phần nhiều là vậy. Cái cách ta đối xử với người sinh ra mình, chính là cái thước đo thật nhất của lòng mình.

Có người hỏi: hiếu là gì? Có phải là nghe lời tuyệt đối, cha mẹ nói gì cũng gật đầu? Không. Hiếu không phải là vâng lời mù quáng. Hiếu là thương. Thương thì muốn cha mẹ vui, muốn cha mẹ khỏe, muốn cha mẹ được an lòng. Nghe lời là một phần, nhưng phần lớn hơn là cái tâm. Có những lời cha mẹ nói chưa đúng, người con hiếu thảo vẫn có thể thưa lại một cách nhẹ nhàng, kính trọng. Hiếu không làm mất đi sự thật. Hiếu làm cho sự thật được nói ra bằng lòng thương.

Cũng có người hỏi: cha mẹ tôi khó tính lắm, làm sao hiếu cho được? Câu hỏi này thật. Không phải gia đình nào cũng êm ấm. Có cha mẹ nóng nảy, có cha mẹ hay cằn nhằn, có cha mẹ từng làm con tổn thương. Hiếu trong hoàn cảnh ấy khó hơn nhiều. Nhưng hiếu không có nghĩa là chịu đựng trong im lặng đến mức kiệt sức. Hiếu là giữ được lòng kính trọng, dù vẫn phải giữ khoảng cách để bảo vệ mình. Là không trả thù bằng sự lạnh nhạt. Là vẫn hỏi thăm, vẫn lo lắng, vẫn làm điều phải, dù tình cảm có lúc nguội lạnh.

Nhiều người đợi đến khi có tiền mới báo hiếu. Đợi mua được nhà mới đón cha mẹ về. Đợi có xe mới chở cha mẹ đi chơi. Đợi rảnh mới về thăm. Nhưng cha mẹ không đợi được. Tuổi già không đợi ai. Có những thứ, hôm nay không làm, mai đã muộn. Một bữa cơm ngồi cùng cha mẹ hôm nay, giá trị hơn một căn nhà sang trọng mai sau mà cha mẹ không còn ở đó để bước vào.

Hiếu cũng không phải là chuyện lớn lao. Nó nằm trong những điều rất nhỏ. Một cuộc điện thoại hỏi mẹ ăn cơm chưa. Một lần về nhà, ngồi nghe cha kể chuyện cũ dù đã nghe cả chục lần. Một lần đỡ mẹ qua đường. Một lần nhớ sinh nhật cha, không cần quà đắt tiền, chỉ cần một câu chúc. Những điều nhỏ ấy, cộng lại, thành một đời hiếu thảo.

Người xưa nói hiếu cảm đến trời thì mưa hòa gió thuận, hiếu cảm đến đất thì muôn vật hóa sinh. Nghe có vẻ xa vời. Nhưng nói theo lời thường, thì một người sống có hiếu, lòng sẽ mềm. Lòng mềm thì dễ thương người, dễ tha thứ, dễ làm việc thiện. Cả cuộc đời họ tự nhiên an lành hơn. Không phải trời đất ban phước gì huyền bí. Mà vì cái gốc trong lòng họ đã ngay thẳng.

Bởi vậy, nếu hôm nay bạn chưa biết bắt đầu tu tập từ đâu, hãy bắt đầu từ cha mẹ. Gọi một cuộc điện thoại. Về ăn một bữa cơm. Hỏi một câu thật lòng: dạo này cha mẹ có khỏe không? Chỉ vậy thôi. Đó là bước đầu tiên, và cũng là bước quan trọng nhất. Trăm hạnh tốt, bắt đầu từ một chữ hiếu.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Hiểu Hạnh trong Đạo Phật (HT Thích Nhật Quang) — trang 42
• Địa Ngục Biến Tướng Đồ — trang 20
Bài liên quanCha mẹ là ruộng phước lớn nhất đờiBáo hiếu không đợi đến khi giàuCông cha như núi, nghĩa mẹ như nguồn