Hồi nhỏ, đứa trẻ nào ở Việt Nam cũng từng nghe câu ca dao: Công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra. Nghe thì quen tai, nhưng mấy ai dừng lại để nghĩ, câu ấy nói gì về cha mẹ mình?
Núi Thái Sơn là ngọn núi cao, vững chãi, đứng đó hàng ngàn năm không đổi. Nước trong nguồn là dòng nước chảy mãi, không bao giờ cạn. Người xưa lấy hai hình ảnh ấy để nói về cha và mẹ. Cha như núi: lặng lẽ, vững vàng, che chở. Mẹ như nước: mềm mại, chảy mãi, nuôi dưỡng không ngừng.
Cha thường ít nói. Nhiều người cha cả đời không nói với con một câu thương yêu. Nhưng cha dậy sớm nhất nhà, về muộn nhất nhà. Cha đội nắng, đội mưa, làm lụng để con được ăn học. Cha không ôm con vào lòng nhiều, nhưng đôi vai cha là chỗ dựa cả đời con. Có những người cha, con chỉ hiểu được khi mình đã làm cha. Lúc đó mới biết, núi không phải tự nhiên mà cao. Núi cao vì nó gánh.
Mẹ thì khác. Mẹ nói nhiều, lo nhiều, cằn nhằn nhiều. Có đứa con từng khó chịu vì mẹ hay hỏi: ăn chưa, ngủ chưa, đi đâu, về lúc nào. Nhưng đến khi xa nhà, không còn ai hỏi những câu ấy nữa, mới thấy trống vắng. Mẹ như nước trong nguồn, chảy mãi không ngừng. Nước không ồn ào, không khoe khoang, nhưng không có nước, không cây nào sống được. Mẹ cũng vậy. Mẹ âm thầm nuôi con lớn, từng bữa ăn, từng giấc ngủ, từng lần ốm đau.
Công cha, nghĩa mẹ, nói cho cùng, không ai trả hết được. Người xưa bảo, dù có cõng cha mẹ đi khắp thế gian, cũng không đáp được công ơn sinh thành. Nghe thì có vẻ quá lời. Nhưng nghĩ kỹ thì đúng. Vì cha mẹ cho con không chỉ cơm ăn áo mặc. Cha mẹ cho con cả cuộc đời mình. Tuổi trẻ của cha mẹ, sức khỏe của cha mẹ, ước mơ của cha mẹ, tất cả đều dành cho con.
Vậy thì làm con, phải làm sao? Không ai bắt mình phải trả hết ơn. Chỉ cần mình nhớ. Nhớ rằng mình có ngày hôm nay, là vì có người đã hy sinh ngày hôm qua. Nhớ để sống cho tử tế. Nhớ để không vô ơn.
Có những đứa con, khi thành đạt, quên mất cha mẹ. Họ bận rộn với bạn bè, với đối tác, với những mối quan hệ có lợi. Họ gọi điện cho sếp nhiều hơn gọi cho mẹ. Họ nhớ sinh nhật đồng nghiệp, mà quên sinh nhật cha. Đó là quên núi, quên nguồn. Núi vẫn đứng đó, nguồn vẫn chảy đó, nhưng người con đã quay lưng đi.
Ngược lại, có những người con rất bình thường. Không giàu, không nổi tiếng. Nhưng họ nhớ. Họ nhớ ngày giỗ ông bà. Họ nhớ mẹ thích ăn món gì. Họ nhớ cha hay đau lưng khi trời trở lạnh. Họ sống với cha mẹ bằng sự nhớ nhung thường trực. Người như vậy, dù nghèo, vẫn giàu hơn người quên gốc.
Câu ca dao ấy, người xưa để lại, không phải để chúng ta thuộc lòng. Mà để chúng ta sống theo. Mỗi lần nhìn thấy núi, hãy nhớ đến cha. Mỗi lần uống một ngụm nước, hãy nhớ đến mẹ. Núi cao bao nhiêu, công cha lớn bấy nhiêu. Nước chảy bao xa, nghĩa mẹ dài bấy nhiêu.
Cha mẹ không cần con trả ơn bằng tiền bạc hay của cải. Điều cha mẹ cần nhất, là thấy con mình sống tốt, sống hạnh phúc. Một đứa con sống tử tế, không làm điều ác, biết thương người, biết giúp đời, đó là niềm tự hào lớn nhất của cha mẹ. Vì vậy, sống tốt cũng là một cách báo đáp công cha nghĩa mẹ. Không cần phô trương. Chỉ cần sống cho đàng hoàng, mỗi ngày.
Hôm nay, nếu bạn còn cha, còn mẹ, hãy nói với họ một lời cảm ơn. Không cần hoa mỹ. Chỉ cần một câu: con cảm ơn cha mẹ đã nuôi con nên người. Câu nói ấy, cha mẹ nghe cả đời không chán. Và nếu cha mẹ đã không còn, hãy sống thật tốt, sống thật tử tế. Đó là cách báo đáp đẹp nhất. Vì núi tuy đã xa, nhưng bóng núi vẫn còn trong lòng. Nguồn tuy đã cạn, nhưng dòng nước vẫn chảy trong máu mình.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư