🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Hiếu với ông bà là hiếu với cội nguồn

Hiếu đạo – gia đình · 5 phút đọc

Ở quê tôi, có một cụ bà ngoài tám mươi tuổi, sống một mình trong căn nhà nhỏ. Con cháu đều đi làm xa. Mỗi ngày, cụ ra ngõ ngồi, nhìn ra đường. Người ta hỏi cụ ngồi làm gì, cụ bảo: ngồi chờ. Chờ gì? Chờ con cháu về. Có đứa về thì cụ vui cả tuần. Có đứa lâu không về, cụ buồn, nhưng không trách. Cụ bảo: chúng nó bận, mình già rồi, đừng làm phiền chúng nó.

Câu nói ấy nghe mà xót. Người già, họ không cần nhiều. Họ chỉ cần được nhớ đến. Được con cháu ghé qua, hỏi một câu, ngồi chơi một lát. Nhưng nhiều khi, điều nhỏ ấy cũng khó.

Hiếu không chỉ là hiếu với cha mẹ. Hiếu còn là hiếu với ông bà, với tổ tiên, với cả dòng họ. Người xưa coi đó là một. Vì cha mẹ sinh ra ta, ông bà sinh ra cha mẹ ta. Cội nguồn của ta không bắt đầu từ cha mẹ. Nó bắt đầu từ xa hơn nhiều. Từ ông bà, từ tổ tiên, từ bao thế hệ đã sống, đã làm lụng, đã giữ gìn mảnh đất này cho con cháu.

Trong sách xưa có ghi, người dân coi thất hiếu với ông bà, cha mẹ là điều chính quyền có thể can thiệp và phạt vạ. Nghe thì nghiêm khắc. Nhưng nó cho thấy, ngày xưa, hiếu với ông bà không phải chuyện riêng của một nhà. Nó là chuyện của cả làng, cả xã hội. Một người bất hiếu với ông bà, cả làng coi thường.

Ngày nay, chúng ta sống khác. Gia đình nhỏ lại. Ông bà ở quê, con cháu ở phố. Khoảng cách xa dần. Nhiều đứa trẻ lớn lên, ít gặp ông bà. Chúng biết ông bà qua điện thoại, qua hình ảnh. Có đứa không nhớ nổi mặt ông bà. Đó là mất mát lớn. Vì ông bà không chỉ là người già trong nhà. Ông bà là ký ức của gia đình. Là người kể chuyện xưa, giữ nếp nhà, dạy cháu những điều cha mẹ bận rộn không kịp dạy.

Hiếu với ông bà, nói cho cùng, cũng giống hiếu với cha mẹ. Là quan tâm, là hỏi thăm, là có mặt. Là đưa cháu về thăm ông bà, để cháu biết mình thuộc về đâu. Là nghe ông bà kể chuyện, dù câu chuyện ấy đã nghe nhiều lần. Là nhớ ngày giỗ, nhớ ngày sinh nhật của ông bà. Là khi ông bà ốm, có mặt ở bên.

Có một điều nữa ít ai nghĩ đến. Khi mình hiếu với ông bà, cha mẹ mình đang nhìn. Họ thấy con mình thương ông bà, họ vui. Vì họ biết, mai này, khi họ già, con mình cũng sẽ thương họ như vậy. Hiếu với ông bà, chính là dạy con mình bài học hiếu thảo một cách tự nhiên nhất. Không cần giảng đạo lý. Chỉ cần làm.

Cũng đừng quên, hiếu với tổ tiên còn là giữ gìn nếp nhà. Là giữ bàn thờ sạch sẽ. Là nhớ ngày giỗ. Là dạy con cháu biết mình là ai, từ đâu đến. Một gia đình biết nhớ cội nguồn, con cháu trong nhà tự nhiên có chỗ bám víu. Chúng không lạc lõng. Chúng biết mình thuộc về một dòng họ, một truyền thống.

Người già trong nhà như cây cổ thụ. Cây còn đứng, cả vườn còn bóng mát. Cây ngã rồi, mới biết mình mất đi chỗ nương tựa. Đừng đợi đến khi ông bà không còn mới hối tiếc. Hãy về thăm ông bà, khi ông bà còn ngồi ở ngõ chờ mình. Một lần về, một bữa cơm, một câu chuyện. Chỉ vậy thôi. Nhưng với người già, đó là cả một niềm vui lớn.

Hiếu với ông bà, cuối cùng, là hiếu với cội nguồn của chính mình. Người quên ông bà, cũng giống như cây quên rễ. Cây không có rễ, gió thổi là ngã. Người không có cội, đi đâu cũng thấy lạc lõng. Hãy nhớ về ông bà, khi còn có thể. Vì một ngày nào đó, ngõ nhà sẽ trống. Và lúc ấy, có muốn ngồi chờ cũng không còn ai để chờ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Người Nông Dân Châu Thổ Bắc Kỳ — trang 301
• Trung Dung Tân Khảo — trang 17
Bài liên quanDạy con hiếu thảo từ những điều nhỏChăm cha mẹ già bằng cả tấm lòngLàm con xa quê, hiếu ở trong từng cuộc gọi