🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Ông bà trông cháu: hiếu là biết ơn, không coi là bổn phận

Hiếu đạo – gia đình · 8 phút đọc

Bà Năm sáu mươi tám tuổi, trông cháu ngoại mỗi ngày. Sáng, con gái đưa cháu tới trước khi đi làm. Chiều, con gái đón về. Bà nấu cơm cho cháu. Bà tắm cho cháu. Bà ru cháu ngủ trưa. Bà kể chuyện cho cháu nghe. Tối, bà mệt rã rời. Lưng đau. Chân mỏi. Nhưng bà vẫn cười. Bà nói: "Có cháu vui nhà vui cửa."

Nhưng có những lúc bà không cười nổi. Có hôm cháu quậy, làm đổ cả nồi canh. Con gái về, không hỏi bà có mệt không, mà hỏi: "Sao mẹ để cháu làm đổ canh?" Có hôm cháu ốm, bà thức cả đêm trông. Con rể nói: "Mẹ cho cháu ăn gì mà nó ốm vậy?" Bà im lặng. Bà không nói gì. Bà chỉ nghĩ: mình trông cháu, sao lại thành lỗi của mình?

Nhiều ông bà trông cháu như bà Năm. Trông cháu, với họ, là niềm vui. Nhưng cũng là một công việc nặng. Nặng hơn nhiều người tưởng. Trông một đứa trẻ là trông cả ngày. Không nghỉ. Không lương. Không ngày phép. Vậy mà có những người con coi đó là bổn phận của ông bà. Là chuyện đương nhiên. Ông bà sinh ra mình, giờ trông cháu cho mình, là phải. Nghĩ như vậy, người ta quên mất một chữ: ơn.

Trong sách Gia Đình Hòa Hợp và Xã Hội Bền Vững có một câu viết rất đẹp. Rằng lòng hiếu kính ông bà, cha mẹ là vốn quý sẵn có của người Việt, kết hợp với giáo lý về đạo hiếu của nhà Phật, làm nên một bản sắc văn hóa về lòng hiếu thảo. Trong sách còn nhắc lời kinh Nhẫn Nhục: "Tột cùng thiện không gì hơn báo hiếu, tột cùng ác không gì hơn bất hiếu." Báo hiếu, ở đây, không chỉ là báo hiếu cha mẹ. Mà còn là báo hiếu ông bà. Là biết ơn những người đã sinh ra cha mẹ mình, đã nuôi cha mẹ mình lớn, để cha mẹ mình nuôi mình lớn.

Ông bà trông cháu, không phải là bổn phận. Ông bà đã làm xong bổn phận của mình rồi. Họ đã nuôi con mình lớn. Họ đã vất vả cả đời. Giờ họ có quyền nghỉ ngơi. Có quyền đi chơi. Có quyền sống cho mình. Họ chọn trông cháu, vì họ thương cháu, thương con. Đó là một sự cho đi. Mà sự cho đi nào cũng cần được biết ơn. Không biết ơn, sự cho đi sẽ thành sự chịu đựng. Chịu đựng lâu, sẽ thành oán. Oán lâu, sẽ thành xa cách.

Biết ơn ông bà trông cháu, trước hết là đừng coi đó là đương nhiên. Đừng giao cháu cho ông bà rồi đi làm, tối về đón, không một lời cảm ơn. Một lời cảm ơn nhỏ, nói mỗi ngày, cũng đủ. "Cảm ơn mẹ hôm nay trông cháu giúp con." "Bố vất vả rồi." Những câu đó, ông bà nghe mà ấm lòng. Vì họ biết công sức của mình được nhìn thấy. Được nhìn thấy, là được tôn trọng.

Biết ơn, thứ hai là đừng chê cách ông bà trông cháu. Ông bà cho cháu ăn nhiều cơm, mình chê là không khoa học. Ông bà cho cháu xem ti vi, mình chê là hại mắt. Ông bà kể chuyện ngày xưa, mình chê là lạc hậu. Chê như vậy, ông bà sẽ sợ. Sợ làm sai. Sợ bị con chê. Mà người già sợ bị chê thì khổ lắm. Họ đã cố hết sức rồi. Họ trông cháu bằng kinh nghiệm của một đời. Kinh nghiệm đó có thể khác với sách vở bây giờ. Nhưng nó không phải là sai. Nó là cách của họ. Mình có thể góp ý nhẹ nhàng. Nhưng đừng chê trước mặt cháu. Đừng làm ông bà mất mặt với cháu của mình.

Biết ơn, thứ ba là cho ông bà được nghỉ. Trông cháu mỗi ngày, không nghỉ, người già nào cũng mệt. Con cái nên sắp xếp để ông bà có ngày nghỉ. Cuối tuần, mình tự trông con. Hoặc cho con đi chơi với bố mẹ. Để ông bà đi thăm bạn. Đi chùa. Đi chợ cho vui. Ông bà được nghỉ một ngày, sẽ trông cháu vui hơn bảy ngày. Người ta hay quên điều này. Cứ nghĩ ông bà khỏe, ông bà quen rồi. Nhưng ông bà cũng mệt. Mệt mà không nói. Vì họ thương con, thương cháu. Thương đến mức không dám nói mệt.

Biết ơn, thứ tư là lo cho sức khỏe của ông bà. Ông bà trông cháu, hay quên lo cho mình. Quên ăn. Quên uống thuốc. Quên khám bệnh. Con cái nên để ý. Mua thuốc cho ông bà. Đưa ông bà đi khám định kỳ. Nấu cho ông bà một bữa ngon. Hỏi ông bà có đau chỗ nào không. Ông bà khỏe, cháu mới được trông tốt. Ông bà ốm, cả nhà đều lo. Lo cho ông bà, cũng là lo cho cháu.

Bà Năm, sau nhiều năm trông cháu, có một hôm con gái về, không hỏi chuyện cháu, mà hỏi: "Mẹ hôm nay có mệt không? Mẹ muốn ăn gì, con nấu?" Bà nghe câu đó, mắt rưng rưng. Bà nói: "Mẹ không mệt. Có con hỏi vậy, mẹ hết mệt rồi." Từ hôm đó, con gái bà thay đổi. Cuối tuần tự trông con. Tối về phụ mẹ dọn dẹp. Thỉnh thoảng mua cho mẹ một cái áo mới. Không phải vì mẹ cần áo. Mà vì mẹ cần biết mình được thương.

Ông bà trông cháu, là một món quà lớn cho con cái. Món quà đó, không phải tiền nào mua được. Nó mua bằng cả một đời thương yêu. Nhận món quà đó, phải biết ơn. Biết ơn bằng lời nói. Bằng hành động. Bằng sự tôn trọng. Bằng những ngày nghỉ cho ông bà. Bằng việc lo cho sức khỏe của ông bà. Làm được vậy, mới gọi là hiếu. Hiếu với ông bà, cũng như hiếu với cha mẹ. Vì ông bà, cũng là cha mẹ. Cha mẹ của cha mẹ mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Gia đình Hòa hợp & Xã hội Bền vững (TT Thích Nhật Từ chủ biên) — trang 272: "Chính nhờ truyền tải và kết hợp được nguồn giáo lý về đạo hiếu của nhà Phật với lòng hiếu kính ông bà, cha mẹ sẵn có của người Việt"; "Tột cùng thiện không gì hơn báo hiếu, tột cùng ác không gì hơn bất hiếu" (kinh Nhẫn Nhục).
Bài liên quanCha mẹ kể chuyện ngày xưa: hiếu là ngồi nghe hết câuTay cha run, chân mẹ chậm: hiếu bắt đầu từ sự kiên nhẫnCha mẹ khó tính: sau lời cằn nhằn là nỗi sợ bị bỏ rơi