Anh Đức dạy con trai phải hiếu thảo. Anh nói với con rằng phải thương ông bà, phải nghe lời cha mẹ, phải biết ơn người lớn. Nói thì hay lắm, mà anh làm thì khác. Tối nào anh cũng gọi điện cho mẹ, mà giọng thì cộc lốc, hỏi được hai câu rồi nói mẹ ơi con bận, để sau nói tiếp. Mẹ anh gọi lại, anh không bắt máy, nhắn một tin: con đang họp.
Con trai anh nhìn thấy hết. Nó thấy cha dạy nó phải hiếu thảo, mà cha đối với bà nội thì không hiếu thảo. Nó không nói gì, nhưng nó nhớ. Trẻ con nhớ rất kỹ những gì người lớn làm, dù người lớn có nói gì đi nữa. Lời dạy thì bay đi, còn hình ảnh thì ở lại.
Rồi một hôm, anh Đức bảo con gọi điện chúc mừng sinh nhật bà nội. Con trai cầm điện thoại, nói được hai câu, rồi nói con bận, để sau nói tiếp, y hệt giọng của cha nó. Anh Đức sững người. Con không học lời cha dạy, con học cách cha sống. Cha đối với bà như thế nào, con sẽ đối với cha như thế ấy. Không sai một chút nào.
Trong kinh có câu dạy về chuyện này, nghe thì ngắn mà nặng lắm. Hãy tự làm cho mình, như điều mình dạy người. Khéo tự điều, điều người, khó thay tự điều phục. Tự mình y chỉ mình, nào có y chỉ khác. Nhờ khéo điều phục mình, được y chỉ khó được. Nghĩa là muốn dạy người khác, trước hết mình phải làm được điều mình dạy. Muốn con hiếu thảo, trước hết mình phải hiếu thảo. Không có đường nào khác.
Dạy con bằng lời thì dễ, dạy con bằng gương thì khó, vì gương thì không nói dối được. Mình nói con phải lễ phép với ông bà, mà mình quát mẹ mình trước mặt con, thì con sẽ học cái quát đó, không học lời dạy của mình. Mình nói con phải biết ơn cha mẹ, mà mình cả năm không về thăm cha mẹ, thì con sẽ học cái không về đó. Con không nghe lời dạy, con chỉ nhìn cách mình sống.
Cho nên muốn con hiếu thảo, đừng bắt đầu bằng việc dạy con, mà bắt đầu bằng việc sửa mình. Gọi điện cho cha mẹ, nói chuyện tử tế, hỏi thăm đàng hoàng. Về thăm cha mẹ, ngồi ăn cơm với cha mẹ, dìu cha mẹ đi dạo. Làm những việc đó trước mặt con, không cần giảng giải gì nhiều. Con nhìn thấy, con sẽ làm theo, vì trẻ con học bằng bắt chước, không học bằng bài giảng.
Có người cha mẹ nào cũng dạy con hiếu thảo bằng roi. Con không nghe lời thì đánh, con cãi lại thì phạt. Roi thì làm con sợ, nhưng sợ không phải là hiếu. Con sợ thì con vâng lời trước mặt, sau lưng thì con làm khác. Con vâng lời vì sợ, lớn lên con sẽ đối xử với cha mẹ bằng sự sợ hãi, không phải bằng tình thương. Hiếu mà không có thương thì chỉ là một cái vỏ rỗng.
Gương sống không phải là làm màu trước mặt con. Gương sống là sống thật như vậy, cả khi con không nhìn thấy. Mình đối xử với cha mẹ mình tốt, không phải để con nhìn, mà vì mình thật sự thương cha mẹ mình. Con nhìn thấy cái thật đó, con mới tin. Trẻ con phân biệt được thật và giả rất nhanh, nhanh hơn người lớn tưởng nhiều.
Anh Đức từ hôm đó thay đổi. Anh gọi điện cho mẹ, nói chuyện lâu hơn, hỏi mẹ hôm nay ăn gì, ngủ có ngon không. Cuối tuần, anh đưa con về thăm bà nội, ngồi ăn cơm với bà, nghe bà kể chuyện. Con trai anh ngồi bên cạnh, nghe bà kể, hỏi bà kể tiếp đi. Anh không dạy con câu nào về hiếu thảo nữa, vì không cần nữa. Con đã thấy rồi.
Muốn con hiếu thảo, trước hết mình phải hiếu thảo. Câu này nói thì dễ, làm thì khó, vì nó bắt mình phải soi lại chính mình trước. Nhưng đó là con đường duy nhất. Con không nghe lời dạy hiếu, con chỉ nhìn cách mình sống. Mình sống thế nào, con sẽ sống thế ấy. Gieo cái gì, gặt cái đó, không sai bao giờ.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư