🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Giữ giới như giữ hàng rào quanh nhà mình

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Nhà tôi có một hàng rào thấp quanh vườn. Không cao, không chắc lắm, chỉ là mấy thanh gỗ ghép lại. Nhưng nhờ có nó, gà nhà không chạy sang nhà hàng xóm. Trẻ con chơi trong vườn không chạy ra đường. Người lạ đi ngang biết đây là đất nhà người ta, không bước vào. Hàng rào không ngăn được trộm. Nhưng nó giữ được rất nhiều thứ nhỏ, mỗi ngày.

Giới cũng giống như hàng rào đó. Đức Phật dạy, phương thức giải thoát gồm có giới, định, tuệ. Giới là giới luật, ngăn không cho làm những điều tà vạy, bất chánh. Nghe chữ giới luật, nhiều người ngại. Tưởng giới là cấm đoán, là gò bó, là mất tự do. Nhưng thật ra giới là hàng rào bảo vệ mình.

Người tại gia giữ năm giới. Không sát sinh. Không trộm cắp. Không tà dâm. Không nói dối. Không uống rượu say sưa. Năm điều đó, nói bằng lời thường, là năm cái cọc của hàng rào. Mỗi cọc giữ một phía. Thiếu một cọc, rào hở một phía. Gió lùa vào, gà chạy ra.

Không sát sinh là không hại mạng sống. Không chỉ là không giết người. Mà là tập thương cả những sinh mạng nhỏ. Người không quen tay hại vật thì cũng không quen tay hại người. Lòng thương bắt đầu từ chỗ nhỏ nhất.

Không trộm cắp là không lấy của không cho. Từ cây bút ở công ty tới tiền của người khác. Lấy một lần thấy dễ. Lấy quen rồi thì thành thói. Thói đó lớn dần, tới lúc lấy thứ lớn hơn mà không còn thấy sợ. Giới ngăn ngay từ lần đầu tiên. Ngăn sớm thì dễ. Đợi tới lúc quen tay thì khó.

Không tà dâm là giữ lòng chung thủy với người bạn đời của mình. Nghe thì là chuyện riêng tư. Nhưng một gia đình vỡ vì chuyện này, con cái là người đau nhất. Giới giữ cho nhà còn là nhà.

Không nói dối là giữ lời nói thật. Nói dối một lần thì phải nói dối thêm nhiều lần để che. Nói dối quen rồi thì chính mình cũng không biết đâu là thật nữa. Người không tin mình, mình cũng không tin người. Giới giữ cho lời nói còn giá trị.

Không uống rượu say sưa là giữ đầu óc tỉnh táo. Rượu vào, bốn giới kia dễ vỡ theo. Người say có thể nói điều không nên nói, làm điều không nên làm. Giữ giới này là giữ cái chốt của cả hàng rào.

Có người hỏi: giữ giới có mất tự do không? Hãy hỏi lại: không có hàng rào thì tự do hơn sao? Nhà không có rào, gà chạy mất, con chạy ra đường, người lạ bước vào. Đó không phải tự do. Đó là không được bảo vệ. Tự do thật là ở trong rào mà yên tâm. Biết mình không làm hại ai. Biết mình không phải sợ điều gì.

Giới không phải là thứ người khác bắt mình giữ. Giới là thứ mình tự nguyện giữ, vì mình thấy nó bảo vệ mình. Giống như mình khóa cửa ban đêm. Không ai bắt mình khóa cửa. Mình khóa vì mình muốn ngủ yên.

Tập giữ giới bắt đầu từ chuyện nhỏ. Hôm nay, không nói một câu dối dù là dối nhỏ. Hôm nay, không lấy thứ không phải của mình dù là thứ nhỏ. Hôm nay, uống ít lại một ly. Mỗi ngày giữ được một cọc, hàng rào thêm chắc một chút.

Có hôm, mình lỡ phạm giới. Nói một câu dối. Uống quá chén. Đừng vì vậy mà bỏ luôn hàng rào. Hàng rào thủng một chỗ thì vá lại. Người giữ giới không phải người chưa từng phạm. Mà là người phạm rồi biết sửa, biết dựng lại cọc.

Hai mươi năm sau, nhìn lại, người giữ giới sẽ thấy mình khác. Lòng nhẹ hơn. Nhà yên hơn. Bạn bè tin hơn. Không phải vì mình giỏi. Mà vì mình có hàng rào. Hàng rào không làm mình thành thánh. Hàng rào chỉ giữ mình khỏi rơi xuống những hố mà mình đã thấy trước.

Giới là vậy. Không cao siêu. Không xa vời. Chỉ là mấy thanh gỗ quanh vườn nhà mình. Có nó, mình ngủ ngon hơn mỗi đêm.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Giáo (Trần Trọng Kim) — tr. 131
Bài liên quanTuệ không phải biết nhiều: thấy rõ một việc đã đủKhổ trong một ngày thường: không phải chuyện lớn mới là khổChánh kiến là cái la bàn trong đầu mình