🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Giữ giới như giữ lời hứa với chính mình

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Sáng đầu tháng, anh Ba tự hứa với mình: tháng này không nói dối vợ về tiền bạc nữa. Mới được ba hôm, anh mua món đồ chơi cho con hết mấy trăm ngàn, về nhà vợ hỏi thì anh nói giảm đi một nửa. Nói xong anh thấy nhẹ miệng mà nặng lòng. Lời hứa với chính mình, giữ được ba hôm đã gãy.

Giới nghe qua tưởng là chuyện của người tu, của chùa chiền. Nhưng thật ra giới gần gũi hơn nhiều. Sách dạy: giới là giới luật, ngăn không cho làm những điều tà vạy, bất chánh. Nói theo lời thường, giới là hàng rào mình tự dựng quanh mình, để mình không đi lạc vào chỗ làm mình khổ.

Người ta hay sợ giới, vì tưởng giới là xiềng xích. Cấm cái này, cấm cái kia, sống sao cho nổi. Nhưng thử nghĩ ngược lại. Nhà không có hàng rào, trộm vào lúc nào cũng được. Vườn không có hàng rào, gà vịt phá lúc nào cũng xong. Giới cũng vậy. Nó không phải để trói mình, mà để giữ mình khỏi những thứ làm mình khổ về sau.

Năm giới của người tại gia nghe rất đơn giản: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu say. Đơn giản, nhưng giữ được thì đời mình khác hẳn. Không nói dối thì không phải nhớ mình đã nói dối cái gì. Không trộm cắp thì ngủ ngon, không sợ ai phát hiện. Không say thì sáng hôm sau đầu óc tỉnh táo, không phải xin lỗi ai vì chuyện mình không nhớ.

Giới không giữ bằng sức mạnh, mà giữ bằng sự hiểu. Mình hiểu rằng nói dối một lần thì phải nói dối lần nữa để lấp lần trước. Mình hiểu rằng say một đêm có thể mất một mối làm ăn, một gia đình. Hiểu rồi thì tự mình không muốn làm nữa. Cái không muốn đó chính là giới. Giới giữ được lâu là giới giữ bằng hiểu biết, không phải giữ bằng sợ hãi.

Nhưng ai cũng có lúc gãy giới. Hứa rồi mà làm không được, thì sao? Người xưa dạy dùng ba môn học giới, định, tuệ mà trừ diệt ba món độc trong tâm là tham, sân, si. Giới gãy, đừng vội tự trách mình là người xấu. Hãy nhìn lại: lúc đó tham cái gì, sân cái gì, si cái gì. Anh Ba nói dối vợ vì tham món đồ chơi cho con, vì sợ vợ giận. Thấy được cái tham, cái sợ đó, lần sau anh mới giữ được lời hứa.

Giữ giới cũng cần bắt đầu từ chỗ nhỏ. Đừng hứa những điều quá lớn rồi gãy, rồi nản. Hứa một việc nhỏ thôi: hôm nay không nói dối một câu nào. Tuần này không uống giọt rượu nào. Tháng này không lấy của ai một thứ gì, kể cả cái nhỏ nhất ở chỗ làm. Giữ được việc nhỏ, niềm tin vào chính mình lớn lên. Niềm tin đó là vốn quý nhất của người giữ giới.

Ở chỗ làm, giới cũng hiện ra mỗi ngày. Tiền của công ty để riêng, không lẫn vào tiền nhà. Giờ làm việc thì làm việc, không mang việc riêng vào giờ chung. Bí mật của khách hàng thì giữ, không đem ra kể cho vui. Những điều này nghe nhỏ, nhưng chính chúng làm nên uy tín của một người. Uy tín không mua được bằng tiền. Nó được xây bằng từng lần giữ giới nhỏ như vậy, ngày này qua ngày khác.

Có người hỏi: giữ giới thì được gì? Được một thứ rất quý: lòng tin. Người khác tin mình, vì mình giữ lời. Mình tin chính mình, vì mình giữ được lời hứa với mình. Người được tin thì đi đâu cũng có người giúp. Người không giữ được lời hứa với mình, sớm muộn cũng mất lòng tin của người khác. Giới giữ mình, rồi giới giữ cả những mối quan hệ của mình.

Tối nay, thử hứa với mình một điều nhỏ. Một điều thôi. Rồi giữ cho bằng được. Mai lại hứa thêm một điều nữa. Giới không phải là cái gì cao xa. Nó là lời hứa mình giữ với chính mình, ngày này qua ngày khác.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Giáo (Trần Trọng Kim) — tr. 131: Giới là giới luật, ngăn không cho làm những điều tà vạy, bất chánh
• Phật Giáo (Trần Trọng Kim) — tr. 127: dùng ba môn học giới, định, tuệ mà trừ diệt tham, sân, si; 10 bài giảng về thiền Vipassana — tr. 73: người không giữ giới như người què
Bài liên quanTâm chạy lung tung thì làm sao mà thấy rõTuệ là cái thấy sau khi lòng đã lắngTừ bi bắt đầu từ người thân