🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Mũi tên thứ hai: đau một lần, đừng tự bắn thêm một lần nữa

Hiểu kinh dễ dàng · 7 phút đọc

Có một buổi tối, bạn bị đau răng. Không phải đau dữ dội. Chỉ là một cái răng hàm ê ẩm, nhói lên từng cơn. Bạn uống thuốc, ngậm nước muối, chườm đá, mà nó vẫn đau. Nằm xuống giường, bạn không ngủ được. Cái đau nó cứ ở đó, nhói một cái, rồi nhói thêm một cái nữa.

Nhưng để ý kỹ mà xem. Cái đau thật sự, cái đau ở cái răng, nó chỉ nhói từng cơn. Còn cái đau làm bạn mất ngủ, nó lớn hơn nhiều. Nó gồm cả những câu nói trong đầu: mai mà còn đau thì làm sao đi làm. Lỡ phải nhổ thì sao. Tiền chữa răng hết bao nhiêu. Đau thế này bao giờ mới hết. Cái răng chỉ đau một chỗ. Còn cái đầu thì đau cả một đêm.

Trong kinh, Đức Phật có dạy một hình ảnh rất hay về chuyện này. Ngài nói, người đời khi bị đau thì giống như bị trúng một mũi tên. Mũi tên thứ nhất là cái đau ở thân. Nhưng rồi người ấy lại tự bắn thêm cho mình một mũi tên thứ hai. Mũi tên thứ hai là sự lo âu, phiền muộn, than thở, oán trách. Bị một mũi tên đã đau. Bị hai mũi tên thì đau gấp đôi.

Còn bậc thánh đệ tử, người đã hiểu đạo, thì chỉ bị một mũi tên thôi. Thân đau thì biết thân đau. Nhưng tâm không thêm vào đó sự lo âu, không đấm ngực khóc than, không than thở. Đau ở thân thì vẫn đau. Nhưng lòng thì vẫn bình thản. Một mũi tên, không có mũi tên thứ hai.

Hình ảnh này nói trúng đời sống của mình biết bao. Đau răng là mũi tên thứ nhất. Lo lắng, cáu gắt, than thở là mũi tên thứ hai. Bị sếp mắng một câu là mũi tên thứ nhất. Về nhà nghĩ đi nghĩ lại, kể với vợ với chồng, tức cả đêm là mũi tên thứ hai. Mất một món tiền là mũi tên thứ nhất. Ngày nào cũng tiếc, cũng giận mình, cũng trách người là mũi tên thứ hai.

Mũi tên thứ nhất, mình không tránh được. Đời sống là vậy. Ai cũng có lúc đau, lúc bệnh, lúc mất mát, lúc bị người ta làm cho buồn. Cái đó là phần của đời, không ai thoát được. Nhưng mũi tên thứ hai, cái đó là do mình tự bắn. Không ai bắt mình phải lo cả đêm vì một cái răng đau. Không ai bắt mình phải tức cả tuần vì một câu nói. Mình tự bắn thêm, rồi mình tự kêu đau.

Có người sẽ hỏi: biết vậy rồi thì làm sao để đừng bắn mũi tên thứ hai. Câu trả lời nằm ngay trong cách mình nhìn cái đau. Khi cái răng nhói lên, mình chỉ cần biết: à, nó đang nhói. Không cần thêm câu nào nữa. Không cần nghĩ đến ngày mai. Không cần tính tiền chữa răng. Chỉ biết nó đang nhói, thế thôi. Cái biết đơn giản đó, nó làm cho cái đau chỉ còn là cái đau. Nó không lan ra thành cả một đêm mất ngủ, cả một tuần bực bội.

Nói thì dễ, làm thì khó. Vì cái đầu của mình quen thêm thắt. Nó quen biến một chuyện nhỏ thành một chuyện lớn. Một cơn đau đầu thành một căn bệnh nan y. Một lời chê thành một sự xúc phạm. Một lần thất bại thành một đời thất bại. Cái đầu mình nó làm việc đó nhanh lắm, nhanh đến mức mình không kịp nhận ra là mình đang tự bắn mũi tên thứ hai.

Cho nên bài học ở đây không phải là đừng bao giờ đau. Mà là đau rồi thì đừng cộng thêm. Khi chuyện không vui xảy ra, mình hỏi mình một câu: đây là mũi tên thứ nhất hay mũi tên thứ hai. Cái đang làm mình khổ, nó là chuyện thật đang xảy ra, hay là chuyện mình đang nghĩ thêm vào. Chỉ cần hỏi được câu đó, là mình đã rút được một nửa mũi tên ra rồi.

Có một điều nữa rất đáng nhớ. Người bị mũi tên thứ hai thường đi tìm cách khỏa lấp. Đau thì đi nhậu. Buồn thì đi mua sắm. Tức thì lên mạng cãi nhau với người lạ. Những cách khỏa lấp đó giống như uống nước biển khi khát. Uống vào thì đã khát lúc đó, nhưng càng uống càng khát. Vì cái đau thật sự không nằm ở chỗ thiếu vui. Nó nằm ở chỗ mình chưa chịu nhìn thẳng vào cái đau đầu tiên.

Đêm nay, nếu bạn lại đau răng, lại mất ngủ, lại có chuyện buồn, thử nằm yên và nói với mình: đây là mũi tên thứ nhất. Nó đau, nhưng chỉ đau ở đây thôi. Không thêm gì nữa. Không nghĩ đến ngày mai. Không trách ai. Không than với ai. Chỉ nằm yên với cái đau đó, như nhìn một cơn mưa rơi ngoài cửa sổ. Mưa rồi sẽ tạnh. Đau rồi cũng sẽ qua. Mà dù nó chưa qua, thì ít nhất mình cũng chỉ đau một lần, chứ không phải đau hai lần.

Đời đã đủ mũi tên rồi. Mình đừng tự bắn thêm vào mình nữa. Một mũi tên thì mình chịu được. Hai mũi tên thì ai cũng gục. Học cách chỉ nhận một mũi tên, đó là học cách bớt khổ đi một nửa. Mà một nửa đó, không ai cho mình được. Chỉ có mình mới không bắn nó vào mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Con Đường Cũ Xa Xưa (Bát Chánh Đạo, Phạm Kim Khánh) — trang 15
Bài liên quanMười nguyện Phổ Hiền: lễ kính chư Phật bắt đầu từ một cái cúi đầuMột trận mưa tưới khắp cỏ cây: kinh Pháp Hoa nói về căn cơ khác nhauChí tâm tín nhạo: mười niệm thật lòng nặng hơn ngàn câu niệm suông