🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Một trận mưa tưới khắp cỏ cây: kinh Pháp Hoa nói về căn cơ khác nhau

Hiểu kinh dễ dàng · 7 phút đọc

Có một chiều mưa, bạn ngồi bên cửa sổ, nhìn mưa rơi xuống vườn. Cơn mưa rất đều. Mưa rơi lên cây ổi già, rơi lên luống rau mới trồng, rơi lên chậu cây cảnh nhỏ xíu trên bậu cửa. Cùng một cơn mưa, cùng một lượng nước, mà mỗi cây nhận được một cách khác nhau.

Cây ổi già hút nhiều nước, vì rễ nó sâu, tán nó rộng. Luống rau hút vừa đủ, vì rau còn non, rễ còn ngắn. Chậu cây nhỏ chỉ hút được một ít, vì đất trong chậu có bao nhiêu đâu. Mưa không thiên vị cây nào. Mưa rơi đều cho tất cả. Nhưng cây nào lớn đến đâu thì nhận đến đó. Không cây nào trách mưa. Cũng không cây nào ganh với cây khác.

Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Dược Thảo Dụ, Đức Phật kể một hình ảnh y như vậy. Ngài nói: trên mặt đất mọc lên đủ loại cây cỏ, cây lớn, cây vừa, cây nhỏ, màu sắc tên gọi đều khác nhau. Một đám mây dày kéo tới, mưa xối xuống, khắp nơi đều thấm nhuần. Nhưng cây nào hấp thụ theo sức của cây đó. Cùng một mảnh đất, cùng một trận mưa, mà cây cỏ lớn lên khác nhau.

Phật dùng hình ảnh đó để nói về cách Ngài dạy đạo. Lời dạy của Phật giống như một trận mưa. Mưa xuống đều cho mọi người. Không phân biệt người giàu người nghèo, người học nhiều người học ít, người tu lâu người mới tu. Nhưng mỗi người nghe được bao nhiêu thì tùy theo căn cơ của người đó. Người căn cơ lớn thì hiểu sâu. Người căn cơ vừa thì hiểu vừa. Người mới bắt đầu thì hiểu được một chút. Mà một chút đó cũng đã là quý rồi.

Câu chuyện này giải thích một điều mà nhiều người thắc mắc. Cùng nghe một bài pháp, sao có người khóc, có người cười, có người ngủ gật. Cùng đọc một câu kinh, sao có người thấm ngay, có người đọc mãi vẫn không hiểu. Không phải tại bài pháp hay dở. Không phải tại người giảng giỏi hay không. Mà là tại mỗi người đang ở một giai đoạn khác nhau. Như cây lớn cây nhỏ nhận nước khác nhau, người nghe pháp cũng vậy.

Hiểu được điều này, mình sẽ bớt một thói quen rất xấu: so sánh. Mình hay so sánh mình với người khác trong chuyện tu hành. Thấy người ta ngồi thiền được một tiếng, mình ngồi mười phút đã mỏi, mình tự trách mình kém. Thấy người ta thuộc nhiều kinh, mình thuộc được vài câu, mình tự ti. Thấy người ta làm được nhiều việc thiện, mình làm được ít, mình thấy mình nhỏ bé. Những so sánh đó làm mình khổ mà không làm mình tiến bộ thêm chút nào.

Cây rau non không ganh với cây ổi già. Nó chỉ cần lớn theo sức của nó. Hôm nay nó lớn thêm một lá, là nó đã làm tròn việc của nó. Người mới tu cũng vậy. Hôm nay mình hiểu thêm một điều, mình bớt giận được một lần, mình làm được một việc tốt nhỏ, là mình đã lớn thêm một chút. Không cần phải lớn như người ta. Chỉ cần lớn hơn mình của ngày hôm qua.

Hình ảnh trận mưa còn dạy một điều nữa: mưa không chọn đất. Mưa rơi cả lên mảnh đất khô cằn, cả lên mảnh đất màu mỡ. Lời Phật cũng vậy. Phật không chỉ dạy cho người đã tốt. Phật dạy cho tất cả. Kể cả người đang lầm lỗi, đang khổ đau, đang lạc đường. Chỉ cần người đó chịu mở lòng ra đón nhận, thì mưa vẫn rơi xuống. Không ai bị bỏ ngoài cơn mưa.

Có người sẽ hỏi: vậy thì mình phải làm gì để nhận được nhiều nước mưa hơn. Câu trả lời rất đơn giản: làm cho rễ của mình sâu thêm. Rễ sâu là gì. Là lòng mình chân thành hơn. Là mình nghe pháp bằng cả tấm lòng, chứ không phải nghe cho có. Là mình thực hành những điều mình đã hiểu, chứ không phải chỉ hiểu suông. Cây nào rễ sâu thì hút được nhiều nước. Người nào thực hành nhiều thì hiểu được nhiều hơn.

Cũng đừng quên một điều: mưa chỉ là mưa. Cây có lớn được hay không, còn tùy vào đất. Đất khô cằn, mưa rơi xuống cũng trôi đi. Đất tơi xốp, mưa rơi xuống mới thấm được. Cái tâm của mình cũng như đất vậy. Tâm cứng nhắc, đầy thành kiến, nghe gì cũng chống lại, thì lời hay đến mấy cũng trôi đi. Tâm mềm mại, biết lắng nghe, biết suy nghĩ, thì một câu nói nhỏ cũng thấm được rất sâu.

Chiều nay, nếu trời mưa, bạn thử ngồi nhìn mưa một lúc. Nhìn mưa rơi lên cây lớn, cây nhỏ, luống rau, chậu cảnh. Nghĩ về mình. Mình là cây nào trong vườn. Mình đang nhận mưa ra sao. Rễ mình đã sâu chưa. Đất lòng mình đã tơi xốp chưa. Không cần trả lời ngay. Chỉ cần hỏi, là đã bắt đầu lớn rồi.

Một trận mưa tưới khắp cỏ cây. Một lời dạy dành cho mọi người. Ai nhận được bao nhiêu là tùy mình. Đừng ganh với cây bên cạnh. Đừng trách mưa rơi ít. Chỉ cần lo cho rễ mình sâu thêm một chút mỗi ngày. Đến một lúc nào đó, bạn sẽ thấy mình đã lớn lên rất nhiều, mà không cần so sánh với bất kỳ ai.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Hoa giảng giải (HT Thích Thanh Từ) — trang 126
Bài liên quanChí tâm tín nhạo: mười niệm thật lòng nặng hơn ngàn câu niệm suôngAo sen bảy báu: cõi ấy đẹp vì lòng người đã sạchCon tôi, tài sản tôi: người ngu lo lắng vì những thứ không phải của mình