🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Ta chết vì cãi nhau: kệ Pháp Cú 6

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Hai anh em ruột, chỉ vì một câu nói trong bữa cơm mà cãi nhau. Người này nói một câu, người kia đáp lại hai câu, càng nói càng nặng. Rồi không ai chịu nhường ai, rồi không nhìn mặt nhau nữa. Mấy năm sau, cha mất, hai anh em vẫn không ngồi chung một mâm. Một câu cãi nhau nhỏ, mà giết chết tình anh em mấy chục năm. Chuyện này có hiếm không? Không hiếm chút nào. Trong xóm nào cũng có.

Kinh Pháp Cú có một câu nói về những cuộc cãi nhau như vậy, kệ 6: "Người kia không biết rằng, ta chết vì cãi nhau. Ai nhận ra điều đó, tranh cãi lắng dịu mau."

Chết vì cãi nhau? Nghe có vẻ quá lời. Cãi nhau thì có ai chết đâu. Nhưng hãy nghĩ kỹ. Cãi nhau giết chết cái gì? Giết chết tình thân, giết chết sự bình yên, giết chết thời gian đáng lẽ được sống vui vẻ. Hai vợ chồng cãi nhau chuyện rửa bát, rồi giận nhau cả tuần, cả tuần đó không ai cười với ai. Thời gian đó chết rồi, không lấy lại được. Hai người bạn cãi nhau chuyện tiền bạc, rồi mất nhau luôn. Tình bạn đó chết rồi, không sống lại được. Cãi nhau không giết người, nhưng giết những thứ làm đời đáng sống.

Câu kệ nói: người kia không biết rằng ta chết vì cãi nhau. Tức là người đang cãi không biết mình đang tự hại mình. Họ tưởng cãi nhau là để thắng, để bảo vệ mình, để nói cho ra lẽ. Nhưng thật ra mỗi câu cãi nhau là một nhát dao cắt vào chính mình. Cắt vào sức khỏe, vì cãi nhau thì tim đập nhanh, máu lên cao, đêm mất ngủ. Cắt vào tình cảm, vì lời nói nặng một lần thì người ta nhớ cả đời. Cắt vào thời gian, vì cãi nhau xong còn giận dai, còn nghĩ mãi không thôi. Người cãi mà không biết điều đó, thì càng cãi càng chết dần mà không hay.

Người nhận ra điều đó thì sao? Câu kệ nói: tranh cãi lắng dịu mau. Nhận ra ở đây không phải là nhận ra mình đúng hay sai, mà là nhận ra: mình sẽ chết, cãi nhau cũng chết, không cãi cũng chết, vậy cãi để làm gì? Nhớ mình sẽ chết không phải để buồn, mà để thấy rõ chuyện nào đáng, chuyện nào không đáng. Một đời người ngắn lắm. Dùng nó để cãi nhau với người thân thì phí quá. Dùng nó để cãi nhau với người lạ trên mạng thì phí hơn nữa.

Trong nhà mình, cãi nhau thường bắt đầu từ những chuyện rất nhỏ: ai rửa bát, ai đón con, ai tiêu tiền nhiều hơn. Chuyện nhỏ, nhưng cái tôi thì lớn. Ai cũng muốn mình đúng. Ai cũng muốn người kia phải nhận sai. Câu kệ này nhắc mình: trước khi nói câu tiếp theo, hãy nhớ mình sẽ chết. Nhớ như vậy thì câu nói nặng sẽ nhẹ lại, giọng cao sẽ thấp xuống, tay đang chỉ trỏ sẽ buông xuống. Không phải vì mình thua, mà vì mình thấy chuyện này không đáng để chết vì nó.

Trên mạng cũng vậy. Người ta cãi nhau với người chưa từng gặp mặt, vì một bài viết, một bình luận, một quan điểm. Cãi xong thì sao? Không ai đổi ý, chỉ thêm bực, thêm mệt, thêm mất ngủ. Người biết mình sẽ chết thì không phí thời gian vào đó. Họ lướt qua, họ im lặng, họ dành thời gian cho người thật, việc thật.

Có một cách thực tập rất nhỏ: mỗi lần sắp cãi nhau, hít một hơi và tự hỏi: chuyện này một năm nữa còn quan trọng không? Năm năm nữa còn quan trọng không? Nếu không, thì thôi. Để nó qua. Người ta nói mình sai thì cứ để người ta nói, mình biết mình là đủ. Người ta chê mình thì cứ để người ta chê, chê không làm mình mất đi miếng nào.

Cuối cùng, hãy nhớ: câu kệ không bảo mình không được nói lên ý kiến, không bảo mình phải nhịn nhục mọi chuyện. Nói lên ý kiến khác nhau là chuyện bình thường. Nhưng nói với nhau khác với cãi nhau. Nói với nhau là để hiểu nhau. Cãi nhau là để thắng nhau. Người nhận ra mình sẽ chết thì chọn hiểu nhau, không chọn thắng nhau. Vì thắng một cuộc cãi nhau mà mất một người thân, thì cái thắng đó đắt quá.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú, HT Thích Thiện Siêu dịch — trang 48
Bài liên quanNuôi cha mẹ bằng tiền chưa đủ trả ơnMột mình hiếu thảo vẫn chưa cứu được mẹ: bài học Vu LanMẹ ăn đắng, nhả ngọt cho con: hiếu nhớ từ bữa ăn