🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Kinh Địa Tạng: hiếu và nguyện trong một bộ kinh

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Mỗi mùa Vu Lan, nhiều người tìm đến chùa tụng Kinh Địa Tạng. Có người tụng vì cha mẹ đã mất. Có người tụng vì muốn cầu an cho cha mẹ còn sống. Có người chỉ nghe người ta tụng thì tụng theo, chưa thật sự biết bộ kinh này nói gì. Hôm nay, mình cùng tìm hiểu cho dễ: Kinh Địa Tạng là kinh gì, vì sao người ta thương bộ kinh này đến vậy?

Tên kinh đã nói lên gần hết. Trong sách Giải thích Đề mục Kinh Địa Tạng, Hồ Duy Thuyên viết: đề mục kinh này, theo như chính Phật nói ra, có ba đề mục. Một là bản nguyện của Bồ Tát Địa Tạng. Hai là bản hạnh của Bồ Tát Địa Tạng. Ba là bản thệ lực của Bồ Tát Địa Tạng. Hiện nay chỉ dùng đề mục thứ nhất để đặt tên kinh. Bản nguyện là lời nguyện gốc. Bản hạnh là việc làm. Bản thệ lực là sức mạnh của lời thề. Một bộ kinh mà tên gọi đã gom đủ ba thứ: nguyện, làm và giữ lời. Nghe tên thôi đã thấy nặng.

Còn hai chữ Địa Tạng nghĩa là gì? Địa là đất. Tạng là kho báu. Đất là nơi muôn vật nương tựa. Cây cỏ nhờ đất mà mọc. Nhà cửa nhờ đất mà đứng. Người ta đi đâu cũng đặt chân lên đất. Kho báu là nơi chứa đủ thứ quý giá để cứu giúp người nghèo khổ. Bồ Tát Địa Tạng có lòng từ bi rộng lớn như đất, hết thảy chúng sinh đều trông cậy vào sự cứu giúp của ngài. Ngài lại có vô lượng tài bảo chánh pháp, bố thí cho những chúng sinh khổ não, giúp họ tu hành thành tựu. Vì vậy mà gọi ngài là Địa Tạng. Đất thì lặng lẽ, không khoe khoang. Kho báu thì âm thầm, không phô trương. Vị Bồ Tát này cũng vậy. Ngài không ở trên cao để người ta ngước nhìn. Ngài đi xuống chỗ thấp nhất, chỗ khổ nhất, để cứu người.

Chỗ khổ nhất là đâu? Là địa ngục. Lời nguyện nổi tiếng nhất của ngài là: địa ngục vị không, thệ bất thành Phật. Nghĩa là chừng nào địa ngục còn có người, thì tôi nguyện còn phải đi cứu, chưa thành Phật. Nghe câu này, nhiều người thắc mắc: sao ngài không thành Phật cho xong, rồi quay lại cứu cũng được? Nhưng đó chính là điểm đặc biệt của ngài. Ngài không đợi mình xong rồi mới giúp người. Ngài giúp người ngay cả khi mình chưa xong. Lời nguyện này không phải là lời nói cho hay. Nó là cách sống: đặt người khổ trước mình.

Kinh Địa Tạng còn là kinh của lòng hiếu. Trong nhiều đời trước, Bồ Tát Địa Tạng từng là người con hiếu thảo. Có đời, mẹ ngài làm nhiều việc ác, đọa vào địa ngục. Ngài đau lòng, phát nguyện tu hành, làm phước, hồi hướng cho mẹ thoát khổ. Vì mẹ mà phát nguyện. Vì nguyện ấy mà thành Bồ Tát. Cho nên người ta tụng kinh này vào mùa Vu Lan, mùa báo hiếu, là rất phải. Hiếu không phải chỉ là khóc thương cha mẹ. Hiếu là làm điều lành, sống cho tốt, để cha mẹ dù còn hay đã mất đều được nhờ.

Vậy tụng Kinh Địa Tạng để làm gì? Không phải để cầu xin ngài ban cho mình cái này cái kia. Mà để nhắc mình nhớ hai điều: hiếu và nguyện. Nhớ cha mẹ, nhớ người thân đã khuất, nhớ những người đang khổ chung quanh mình. Rồi nguyện làm điều gì đó cho họ. Một việc thiện nhỏ cũng được. Một bữa cơm chay cúng dường cũng được. Một ngày sống tử tế cũng được. Quan trọng là có nguyện, rồi có làm. Đọc kinh mà không làm, thì kinh chỉ là chữ. Làm mà không có nguyện, thì việc thiện dễ đứt đoạn. Nguyện và làm phải đi đôi, như tên kinh đã nói: bản nguyện, bản hạnh, bản thệ lực.

Tập nhỏ thôi. Tối nay, bạn thắp một nén hương, nghĩ về cha mẹ mình. Nếu cha mẹ còn sống, gọi điện hỏi thăm một câu. Nếu cha mẹ đã mất, ngồi yên một phút, nhớ lại một kỷ niệm đẹp. Rồi nguyện một điều nhỏ: ngày mai mình sẽ sống tốt hơn một chút, để cha mẹ được vui. Chỉ vậy thôi. Đó chính là đang tụng Kinh Địa Tạng bằng đời sống của mình. Đất không nói gì, mà nuôi được muôn loài. Kho báu không khoe gì, mà cứu được người nghèo. Mình học theo ngài, lặng lẽ mà chắc chắn, thì cũng là đang đi trên con đường của Địa Tạng.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Giải thích Đề mục Kinh Địa Tạng — Hồ Duy Thuyên soạn, Nguyễn Minh Tiến Việt dịch, tr. 1
• Sen Nở Trời Phương Ngoại – giảng Kinh Pháp Hoa — HT Thích Nhất Hạnh, tr. 186
Bài liên quanBốn thần túc: muốn, siêng, giữ tâm, quán xétGửi tiền về đều mà cha mẹ vẫn buồnĐêm trắng bên giường bệnh của cha