Ngày đầu tiên về làm dâu, cô gái trẻ xách vali bước vào một ngôi nhà lạ. Mọi thứ đều mới: bếp núc để đâu, mẹ chồng thích ăn gì, ba chồng hay dậy lúc mấy giờ, nhà này có những phép tắc gì mà mình chưa biết. Cô cố gắng lễ phép, cố gắng làm vừa lòng mọi người, nhưng vẫn sợ mình làm sai, sợ bị chê là con dâu không biết điều. Bên kia, chàng rể về nhà vợ cũng chẳng khá hơn: ngồi ăn cơm mà không biết nên gắp món nào trước, muốn phụ việc mà sợ làm vướng, muốn thân thiết mà chưa biết bắt đầu từ đâu. Làm dâu, làm rể, ai cũng từng có những ngày đầu bỡ ngỡ như thế.
Trong kinh Giáo Thọ Thi-ca-la-việt, Đức Phật dạy chàng trai trẻ đảnh lễ sáu phương, trong đó hướng Đông là liên hệ giữa cha mẹ và con cái, hướng Tây là liên hệ vợ chồng. Hai hướng ấy không tách rời nhau. Một gia đình muốn yên ấm, thì cả hai mối quan hệ đều phải tốt: con cái hiếu kính cha mẹ, và vợ chồng thương yêu, tôn trọng nhau. Khi vợ chồng hòa thuận, thì việc hiếu kính cha mẹ hai bên mới thuận được. Khi vợ chồng cứ cãi nhau vì chuyện cha mẹ hai bên, thì nhà không còn yên nữa. Hiếu kính, vì thế, không chỉ là chuyện của riêng người con, mà là chuyện của cả hai vợ chồng cùng nhau vun đắp.
Hiếu với cha mẹ chồng, cha mẹ vợ, suy cho cùng, cũng bắt đầu từ một điều giản dị: coi cha mẹ của người bạn đời như cha mẹ của mình. Không phải vì phép tắc bắt buộc, mà vì người mình thương đã được chính những người ấy sinh ra và nuôi lớn. Thương vợ thì thương cả cha mẹ vợ. Thương chồng thì thương cả cha mẹ chồng. Cô con dâu hỏi thăm mẹ chồng lúc ốm, chàng rể đưa ba vợ đi khám bệnh, những việc ấy không cần ai nhắc, mà xuất phát từ lòng thương thật thì cha mẹ hai bên tự nhiên cảm nhận được.
Nhưng cũng cần nói thẳng: làm dâu, làm rể không có nghĩa là phải chịu đựng mọi chuyện trong im lặng. Có những bà mẹ chồng khó tính, có những ông bố vợ nghiêm khắc, có những phép tắc nhà chồng, nhà vợ làm con dâu, con rể thấy ngột ngạt. Người con dâu, con rể vẫn có quyền nói suy nghĩ của mình, vẫn có thể góp ý, nhưng chọn cách nói sao cho cha mẹ không thấy mình bị coi thường. Và người vợ, người chồng, chính là cầu nối quan trọng nhất: vợ phải bênh chồng trước mặt cha mẹ mình khi chồng bị hiểu lầm, chồng phải bênh vợ trước mặt cha mẹ mình khi vợ bị trách oan. Vợ chồng không bênh nhau, thì con dâu, con rể một mình chịu đựng, lâu ngày sẽ sinh oán trách.
Một điều nữa ít người để ý: đừng bắt vợ hay chồng phải chọn phe. Có người chồng bảo vợ: “Em phải nghe lời ba mẹ anh.” Có người vợ bảo chồng: “Anh phải đứng về phía nhà em.” Những câu ấy đặt người bạn đời vào thế khó xử, thương bên này thì mất lòng bên kia. Thay vì bắt chọn phe, hãy cùng nhau tìm cách làm vừa lòng cả hai bên: Tết chia đều thời gian cho hai nhà, giỗ chạp hai bên đều về, tiền biếu cha mẹ hai bên công bằng. Cha mẹ hai bên thấy con cái đối xử công bằng, tự nhiên cũng thương nhau hơn, nhà cũng yên hơn.
Cuối cùng, hiếu kính cha mẹ hai bên còn là cách dạy con cháu. Đứa trẻ nhìn thấy ba thương ông bà ngoại, mẹ thương ông bà nội, thì lớn lên nó cũng biết thương ông bà hai bên. Nó không phân biệt nhà nội, nhà ngoại, mà coi cả hai đều là nhà mình. Một gia đình mà con dâu, con rể hiếu kính cha mẹ hai bên, vợ chồng đồng lòng, con cháu nhìn vào mà học, thì gia đình ấy có gốc vững, có nếp yên. Làm dâu, làm rể, rốt cuộc, không phải là về làm người nhà của ai, mà là hai nhà trở thành một nhà, cùng nhau thương yêu và chăm sóc cha mẹ hai bên.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư