🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Bát chánh đạo từng bước một

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Có lần một người bạn hỏi tôi: “Nghe nói bát chánh đạo là con đường tu tập, mà nghe tám chữ đó sao xa vời quá. Người đi làm như mình thì tu làm sao?” Tôi cười. Bát chánh đạo nghe thì lớn, nhưng thật ra nó là tám bước rất cụ thể, đi được ngay trong một ngày đi làm bình thường. Kinh sách ghi rõ: “Sự thực hành ấy có tám con đường chánh gọi là Bát chánh đạo, tức là tám con đường để tu cho thành chánh quả.” Tám con đường, nhưng đi từng bước một, bước nào cũng là việc trong ngày.

Bước một là chánh kiến, tức là thấy đúng. Sáng ra, sếp giao thêm việc, mình thấy bực. Thấy đúng là thấy: việc nhiều là việc nhiều, bực là bực, hai thứ khác nhau. Việc nhiều không có nghĩa là sếp ghét mình. Thấy đúng giúp mình không vẽ thêm chuyện. Chỉ một bước này thôi, đã bớt đi bao nhiêu hiểu lầm trong ngày.

Bước hai là chánh tư duy, tức là nghĩ đúng hướng. Nghĩ đúng không phải là nghĩ hay, nghĩ giỏi, mà là nghĩ theo hướng không hại mình, không hại người. Đồng nghiệp được khen, mình nghĩ “nó may mắn thôi” là nghĩ lệch. Nghĩ “nó làm tốt, mình học được gì từ nó” là nghĩ đúng hướng. Cùng một sự việc, nghĩ khác đi thì lòng khác đi.

Bước ba là chánh ngữ, tức là nói lời đúng đắn. Trong công ty, một lời nói có thể cứu một mối quan hệ, cũng có thể phá nó. Nói đúng không phải là nói ngọt, mà là nói thật, nói đúng lúc, nói lời có ích. Có những lời đúng nhưng nói sai lúc thì thành hại. Có những lời nên giữ lại để nói riêng, không nói trước mặt mọi người. Chánh ngữ là biết nói, và biết im.

Bước bốn là chánh nghiệp, tức là làm việc đúng đắn. Làm đúng không chỉ là làm đúng quy trình. Làm đúng còn là không gian dối trong việc nhỏ, không đổ lỗi cho người khác, không lấy công của người khác làm công của mình. Việc làm mỗi ngày chính là chỗ tu tập rõ nhất, vì người ta nhìn mình qua việc mình làm, không phải qua lời mình nói.

Bước năm là chánh mạng, tức là sống bằng nghề chân chính. Nghề nào nuôi mình cũng được, miễn là nghề đó không hại người, không lừa người. Người bán hàng nói thật về món hàng, người thợ làm đúng chất lượng, người làm dịch vụ không chặt chém khách. Kiếm sống đàng hoàng thì lòng mới yên. Tiền kiếm được bằng cách làm người khác khổ, cầm trong tay cũng nặng.

Bước sáu là chánh tinh tấn, tức là siêng năng đúng chỗ. Siêng không phải là làm quần quật không nghỉ. Siêng đúng chỗ là siêng bỏ điều xấu, siêng làm điều tốt, siêng giữ điều tốt đã có. Có người siêng lắm, nhưng siêng tranh giành, siêng nói xấu, thì càng siêng càng khổ. Siêng phải đi kèm với đúng hướng, không thì thành siêng sai.

Bước bảy là chánh niệm, tức là nhớ mình đang làm gì. Đang họp thì biết mình đang họp, không lướt điện thoại. Đang ăn thì biết mình đang ăn, không vừa ăn vừa lo chuyện chiều. Đang nói với con thì biết mình đang nói với con, không nói cho qua. Chánh niệm nghe thì đơn giản, nhưng giữ được nó trong một ngày đi làm đã là giỏi lắm rồi.

Bước tám là chánh định, tức là giữ tâm an tĩnh. Cuối ngày, ngồi yên vài phút, thở đều, để những chuyện trong ngày lắng xuống. Không cần ngồi thiền lâu, chỉ cần một khoảng lặng để tâm không bị cuốn đi mãi. Tâm an thì mai làm việc mới tỉnh táo. Tâm rối thì việc gì cũng rối theo.

Tám bước đó, đi trong một ngày đi làm, không cần chùa chiền, không cần y áo gì đặc biệt. Sáng thấy đúng, trưa nghĩ đúng, chiều nói đúng, làm đúng, tối ngồi yên một chút. Ngày nào cũng đi như vậy, đường tu tập không còn là chuyện xa vời. Nó nằm ngay trong ngày làm việc của mình, từng bước một, rất thật.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Giáo (Trần Trọng Kim), tr. 30
Bài liên quanVô ngã không phải là mất mìnhChữ “nghiệp” hiểu cho đúngTâm dẫn đầu các pháp