🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Bố thí không chỉ là cho tiền

Hiểu kinh dễ dàng · 7 phút đọc

Có một bà cụ ở đầu hẻm, nhà nghèo, cơm ăn ngày hai bữa đạm bạc. Vậy mà ai trong hẻm cũng quý bà. Hỏi ra mới biết, bà chẳng cho ai tiền, vì bà có đâu mà cho. Bà cho thứ khác. Nhà ai có người ốm, bà sang ngồi chơi, hỏi han. Đứa trẻ nào khóc, bà dỗ. Ai buồn, bà nghe. Người ta nói: bà không có tiền, nhưng bà có lòng. Mà lòng của bà, có khi quý hơn tiền nhiều. Tôi nghe mà nghĩ: hóa ra bố thí không chỉ là cho tiền.

Bố thí là hạnh đầu tiên trong sáu hạnh của người học Phật, gọi là lục độ. Sáu hạnh ấy là bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ. Bố thí đứng đầu. Vì sao? Vì bố thí là bài tập đầu tiên của sự buông. Người chưa biết cho đi thì khó mà buông được cái gì. Cho đi là mở tay ra. Tay mở ra thì lòng cũng mở ra. Tay nắm chặt thì lòng cũng nắm chặt. Cho nên muốn học buông, học cho đi trước.

Nhiều người tưởng bố thí chỉ dành cho người giàu. Có tiền mới cho được. Nghĩ vậy là hẹp. Trong sách xưa, bố thí được chia thành nhiều loại. Cho tiền, cho vật là một loại. Cho lời hay, cho sự hiểu biết là một loại khác, gọi là bố thí pháp. Cho sự an toàn, cho người khác bớt sợ hãi là một loại nữa, gọi là bố thí vô úy. Bà cụ đầu hẻm không cho tiền, nhưng bà cho thời gian, cho sự lắng nghe, cho lời an ủi. Đó cũng là bố thí, mà có khi còn khó hơn cho tiền.

Cho tiền thì dễ. Móc ví ra là xong. Cho thời gian thì khó hơn, vì thời gian là thứ ai cũng thiếu. Ngồi nghe một người buồn kể chuyện cả buổi, không xem điện thoại, không sốt ruột, đó là bố thí lớn. Cho lời hay cũng khó, vì lời hay phải thật lòng. Khen cho có thì ai cũng làm được. Khen thật lòng, đúng chỗ, làm người ta ấm lòng, thì không phải ai cũng làm được. Cho sự can đảm cũng khó: đứng về phía người bị oan, nói một lời bênh vực khi người khác im lặng, đó là bố thí vô úy, cho người khác bớt sợ.

Bố thí còn có một điều quan trọng: cho mà không dính. Trong sách gọi là bố thí ba la mật, tức là cho đến nơi đến chốn, cho mà không vướng. Cho rồi thì thôi, không nhớ, không kể, không đòi lại. Có người cho một chút mà kể cả đời. Cho rồi thì nhắc, thì kể công, thì mong người ta biết ơn. Cho như vậy, người nhận nặng lòng, người cho cũng nặng lòng. Của cho không bằng cách cho. Cho với tâm thanh thản thì nhẹ. Cho với tâm tính toán thì nặng.

Người xưa dạy bố thí là hạnh đầu tiên của người đi theo con đường Bồ Tát, tức là người sống vì người khác. Nghe thì lớn lao, nhưng làm thì bắt đầu từ việc nhỏ. Hôm nay, cho ai một nụ cười. Cho ai một lời cảm ơn. Cho ai một lần nhường đường. Cho ai một buổi tối lắng nghe. Những thứ ấy không tốn tiền, mà người nhận thì quý. Mà người cho cũng quý, vì cho đi là cách nhanh nhất để thấy mình còn có ích, còn có thể làm ai đó vui.

Có người sẽ hỏi: cho đi nhiều, mình có thiệt không? Nhìn bề ngoài thì thiệt. Tiền vơi đi, thời gian vơi đi. Nhưng nhìn kỹ thì không thiệt. Người hay cho đi thường được người khác thương. Lúc mình khó khăn, sẽ có người giúp lại, không phải vì mình đòi, mà vì người ta nhớ. Hơn nữa, cho đi làm lòng mình nhẹ. Người chỉ biết giữ thì lúc nào cũng lo mất. Người biết cho thì không sợ mất, vì đã quen với việc mở tay ra. Tay mở thì lòng mở. Lòng mở thì đời rộng.

Bà cụ đầu hẻm, cả đời không giàu, nhưng lúc nào cũng có người thăm hỏi. Ốm thì có người mang cháo. Buồn thì có người sang chơi. Bà cho đi cả đời, đến lúc cần, nhận lại cả hẻm. Đó là quả của bố thí, không cần đợi kiếp sau. Gieo gì gặt nấy, mà gieo bằng lòng thì gặt cũng bằng lòng. Tiền có thể hết, nhưng lòng tốt thì cứ sinh sôi, người này truyền sang người khác.

Hôm nay, thử cho đi một thứ không phải tiền. Một lời khen thật lòng. Một buổi chiều ngồi nghe người thân kể chuyện. Một lần giúp người lạ mà không cần ai biết. Cho xong rồi quên đi, đừng kể. Chỉ cần nhớ cảm giác lúc cho: lòng mình nhẹ như thế nào. Cảm giác ấy chính là phần thưởng. Bố thí không chỉ là cho tiền. Bố thí là cho đi bất cứ thứ gì mình có, bằng cả tấm lòng. Và ai cũng có thứ để cho, dù nghèo đến đâu, chỉ cần lòng mình còn mở.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — trang 201: Lục độ ba la mật tức là bố thí ba la mật, trì giới ba la mật, nhẫn nhục ba la mật.
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — trang 208: Bồ Tát thừa thì hạnh đầu tiên là Bố Thí Ba La Mật.
• Phật Giáo (Trần Trọng Kim) — trang 127: Đạo Phật là đạo của chân lý, cần phải học nhiều, suy nghĩ kỹ, trước sau dùng ba môn học chính là giới, định, tuệ.
Bài liên quanKinh A Di Đà: vì sao còn gọi là kinh được chư Phật hộ niệmKinh Quán Vô Lượng Thọ: bắt đầu từ một bà hoàng hậu bị giam trong ngụcKinh Vô Lượng Thọ: Thế Nhiêu Vương bỏ ngai vàng, thành tỳ kheo Pháp Tạng