🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Kinh Quán Vô Lượng Thọ: bắt đầu từ một bà hoàng hậu bị giam trong ngục

Hiểu kinh dễ dàng · 7 phút đọc

Kinh Quán Vô Lượng Thọ không bắt đầu bằng lý thuyết. Kinh bắt đầu bằng một câu chuyện buồn trong hoàng cung. Có một bà hoàng hậu bị giam trong ngục tối. Có một ông vua bị chính con trai mình nhốt lại. Có một gia đình tan vỡ vì lòng tham ngôi báu. Kinh bắt đầu từ nỗi khổ thật của con người, rồi mới dạy cách ra khỏi nỗi khổ ấy.

Chuyện kể rằng thành Vương Xá có một thái tử tên là A Xà Thế. Nghe theo lời xúi giục của người bạn ác là Đề Bà Đạt Đa, thái tử bắt vua cha là Tần Bà Sa La nhốt trong nhà tối có bảy lớp cửa, cấm không cho ai vào thăm. Hoàng hậu Vi Đề Hi thương chồng, tắm gội sạch sẽ, lấy bột mì nhồi với mật trét lên thân mình, giấu nước nho trong hột chuỗi ngọc đeo trên người, rồi lén vào ngục thăm vua, kín đáo dâng thức ăn. Vua ăn mì, uống nước nho, rồi xin nước súc miệng. Cứ như vậy mà sống qua ngày trong ngục tối.

Một người vợ làm được tới mức đó thì tình thương lớn biết bao nhiêu. Nhưng thương chồng mấy cũng không cứu được chồng ra khỏi ngục. Vi Đề Hi đau khổ, cùng đường, bèn cầu xin đức Phật chỉ cho một cõi nước không còn khổ đau, để bà có chỗ nương tựa. Đức Phật hiện ra trước mặt bà tất cả các cõi nước thanh tịnh. Bà nhìn khắp, rồi chọn cõi Cực Lạc của đức Phật A Di Đà. Từ câu hỏi của một người đàn bà đang khổ mà sinh ra cả một bộ kinh dạy mười sáu phép quán.

Mười sáu phép quán là mười sáu bài tập nhìn. Đầu tiên là quán mặt trời lặn. Rồi quán nước thành băng. Rồi quán đất báu, cây báu, ao báu. Rồi quán tòa sen, quán tượng Phật, quán thân Phật và các vị Bồ tát. Mỗi phép quán là một bước. Đi hết mười sáu bước thì thấy được cõi Cực Lạc ngay trong tâm mình. Kinh không dạy người ta trốn khổ bằng cách quên khổ. Kinh dạy người ta nhìn cho rõ, nhìn cho sâu, để thấy có một cõi khác, một cách sống khác, ngoài cái ngục tối mình đang ở.

Cuối kinh, Vi Đề Hi cùng năm trăm thị nữ nghe Phật nói về mười sáu pháp quán ấy, liền thấy tướng rộng lớn của thế giới Cực Lạc, thấy sắc thân Phật A Di Đà và hai vị Bồ tát Quán Thế Âm, Đại Thế Chí. Bà hoát nhiên đại ngộ, chứng được Vô Sanh Nhẫn. Năm trăm thị nữ phát tâm Vô thượng Bồ đề, nguyện sanh về Cực Lạc. Một bà hoàng hậu từ trong ngục tối mà đi ra, không phải bằng cách phá ngục, mà bằng cách thấy được một cõi khác trong lòng mình.

Bài học ở đây rất gần gũi. Pháp môn quán tưởng không phải dành cho người rảnh rỗi ngồi ngắm cảnh. Pháp môn ấy sinh ra để trả lời một người đang khổ thật sự. Người đang khổ thì hỏi: có chỗ nào không còn khổ nữa không. Phật không trả lời bằng một câu an ủi suông. Phật chỉ cho bà một con đường cụ thể. Nhìn mặt trời lặn đi. Nhìn nước đóng băng đi. Nhìn đất báu, cây báu, ao báu đi. Nhìn từng bước một, rồi bà sẽ thấy.

Năm trăm thị nữ đi theo hoàng hậu cũng được lợi. Các bà nghe pháp cùng bà, thấy cõi Cực Lạc cùng bà, rồi cùng phát tâm nguyện sanh về Cực Lạc. Một người tu mà cả đoàn người cùng tu theo. Trong nhà cũng vậy. Một người mẹ niệm Phật, con cái nghe quen, rồi có ngày con cũng niệm theo. Một người cha giữ lòng lành, cả nhà được hưởng cái lành ấy. Tu không phải chuyện của riêng một người. Tu một người mà sáng cả nhà. Người xưa nói một người làm quan cả họ được nhờ. Người nay có thể nói một người tu cả nhà được yên.

Kinh Quán Vô Lượng Thọ còn có một tên gọi khác là Thập Lục Quán Kinh, tức là kinh của mười sáu phép quán. Cái tên ấy nhắc người đọc nhớ rằng kinh này là một cuốn sách bài tập, không phải sách lý thuyết. Mỗi phép quán là một bài tập nhìn. Nhìn mặt trời lặn. Nhìn nước đóng băng. Nhìn đất báu, cây báu, ao báu. Nhìn tòa sen, nhìn tượng Phật, nhìn thân Phật. Tập nhìn cho rõ, cho sâu, cho tâm đứng yên lại. Người đọc kinh này mà chỉ đọc cho biết thì uổng. Phải tập nhìn theo thì mới thấy được điều kinh muốn chỉ.

Đời mình cũng có những lúc như bị nhốt trong ngục tối. Nợ nần, bệnh tật, con cái hư, vợ chồng lục đục, mỗi nhà một kiểu ngục. Lúc ấy đừng vội hỏi đạo lý cao siêu. Hãy hỏi như Vi Đề Hi đã hỏi: có chỗ nào cho tôi nương tựa không. Rồi bắt đầu từ một bài tập nhỏ. Nhìn mặt trời lặn một buổi chiều. Nghe tiếng nước chảy một lúc. Niệm một câu Phật hiệu cho trọn vẹn. Ngục tối không vỡ ngay trong một ngày. Nhưng người trong ngục đã có ánh sáng để nhìn, có đường để đi, có cõi để hướng về. Như vậy là đã bắt đầu ra khỏi ngục rồi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật (vbkin086.htm) — trang 1 (Thái tử A Xà Thế bắt vua cha Tần Bà Sa La nhốt trong nhà tối bảy từng cửa; Quốc Thái phu nhơn Vi Đề Hi lén vào ngục thăm; Vi Đề Hi nghe mười sáu pháp quán, hoát nhiên đại ngộ được Vô Sanh Nhẫn)
• Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật - Sutra of the Meditation on Buddha Amitayus {Việt Anh} (HT Thích Trí Tịnh dịch) — trang 4 (mười sáu pháp quán)
• Luận Bảo Vương Tam Muội Niệm Phật Trực Chỉ (Minh Chánh dịch) — trang 23 (mười sáu phép quán: thứ nhứt quán mặt trời lặn)
Bài liên quanKinh Vô Lượng Thọ: Thế Nhiêu Vương bỏ ngai vàng, thành tỳ kheo Pháp TạngDụ ngôn người con cùng tử trong Kinh Pháp HoaKinh Kim Cang: mọi pháp như mộng huyễn bọt bóng