🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Lục thông: sáu khả năng mở ra khi tâm đã sạch

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Nhiều người nghe chuyện thần thông thì tò mò. Người này thấy được chuyện xa. Người kia nghe được tiếng nhỏ. Người nọ biết được lòng người khác. Nghe thì hấp dẫn. Nhưng trong đạo Phật, thần thông không phải là chuyện biểu diễn. Nó là kết quả tự nhiên khi tâm đã sạch.

Sáu khả năng ấy gọi là lục thông. Trong sách Thiền Đốn Ngộ có ghi rõ sáu thông là: thiên nhãn thông, thiên nhĩ thông, túc mạng thông, tha tâm thông, thần túc thông và lậu tận thông. Mỗi cái là một khả năng mở ra khi tâm lắng sâu.

Thiên nhãn thông là mắt thấy xa, thấy rõ. Không phải chỉ thấy bằng mắt thịt. Mà là thấy được những gì mắt thường không thấy. Người có thiên nhãn thấy được sự sinh diệt của chúng sinh, thấy được nhân quả nối nhau.

Thiên nhĩ thông là tai nghe xa, nghe rõ. Nghe được tiếng ở xa, tiếng nhỏ, tiếng mà tai thường bỏ qua. Nhưng quan trọng hơn, người có thiên nhĩ nghe được cả những lời không nói ra. Nghe được nỗi khổ sau câu nói vui vẻ của người khác.

Túc mạng thông là biết được đời trước của mình và của người. Biết mình đã từng sống ra sao, đã từng gieo nhân gì. Biết như vậy không phải để khoe khoang. Mà để hiểu: hôm nay mình như thế này, là vì hôm qua mình đã sống như thế kia.

Tha tâm thông là biết được tâm người khác. Người ta đang nghĩ gì, đang buồn hay vui, đang thật lòng hay giả dối. Khả năng này nghe thì hay, nhưng cũng dễ bị dùng sai. Biết lòng người để thương người, thì đó là trí tuệ. Biết lòng người để lợi dụng người, thì đó là tai họa.

Thần túc thông là khả năng đi lại tự tại, không bị ngăn ngại. Sách Thiền Đốn Ngộ mô tả người có thần thông có thể đi xuyên qua vách núi, đi trên nước nhẹ như lông hồng, bước trên đất như đi trên nước. Nghe thì như chuyện cổ tích. Nhưng ý của nó là: khi tâm không còn bị ràng buộc, thân cũng nhẹ nhàng theo. Người không còn bị sợ hãi trói buộc, đi đâu cũng tự tại.

Lậu tận thông là khả năng cuối cùng và quan trọng nhất. Lậu là rò rỉ, là phiền não còn rỉ ra. Lậu tận nghĩa là phiền não đã hết sạch. Người chứng lậu tận thông là người đã dứt hết tham, sân, si. Năm thông đầu, người chưa giải thoát cũng có thể có được nhờ thiền định. Nhưng lậu tận thông chỉ có ở bậc đã giải thoát thật sự.

Đây là điểm cần nhớ kỹ. Trong đạo Phật, năm thông đầu không phải là mục đích. Chúng chỉ là hoa trái bên đường. Người tu thiền định sâu có thể tự nhiên có được một vài khả năng ấy. Nhưng nếu bám vào chúng, khoe khoang chúng, dùng chúng để cầu danh lợi, thì chúng trở thành chướng ngại. Có thần thông mà tâm chưa sạch, thì thần thông ấy hại mình hại người.

Ngược lại, lậu tận thông mới là đích thật. Người đã hết phiền não, dù không có thần thông gì lạ, vẫn là người giải thoát. Người có đủ năm thông mà phiền não còn nguyên, vẫn còn lặn hụp trong luân hồi.

Vậy người mới học Phật nên nhìn lục thông như thế nào. Hãy nhìn nó như một tấm gương soi. Mắt mình có thấy rõ lòng người không. Tai mình có nghe được nỗi khổ sau lời nói không. Mình có biết được hôm qua mình đã gieo gì không. Mình có biết người đối diện đang nghĩ gì không. Mình đi đâu có tự tại không. Và quan trọng nhất, phiền não trong lòng mình đã vơi đi chút nào chưa.

Thực tập mỗi ngày chính là cách mở từng thông một cách tự nhiên. Lắng nghe người khác cho kỹ, thiên nhĩ dần mở. Nhìn người khác bằng con mắt thương, thiên nhãn dần sáng. Nhớ lại những lỗi lầm của mình, túc mạng dần rõ. Hiểu được lòng người thân, tha tâm dần hiện. Buông bớt sợ hãi, thần túc dần nhẹ. Và mỗi lần thắng được một cơn giận, một cơn tham, là lậu tận đến gần thêm một bước.

Lục thông không phải là phép lạ để cầu xin. Lục thông là kết quả của một đời sống trong sạch, tỉnh thức. Tâm càng sạch, khả năng càng mở. Đừng chạy theo thần thông. Hãy chạy theo sự trong sạch của tâm. Khi tâm đã sạch, mọi khả năng sẽ tự đến, như hoa nở khi đến mùa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thiền Đốn Ngộ (Thích Thanh Từ) — sáu thông: thiên nhãn, thiên nhĩ, túc mạng, tha tâm, thần túc, lậu tận (tr. 11)
Bài liên quanThất xứ trưng tâm: Phật hỏi A Nan, tâm ở đâuThập địa: mười nấc thang của Bồ TátKinh A Di Đà: vì sao còn gọi là kinh được chư Phật hộ niệm