Có một cô gái trẻ đến chùa, mặt mày hốc hác. Cô nói: con với chồng con cứ cãi nhau hoài. Chuyện nhỏ cũng thành chuyện lớn. Con cảm giác như hai vợ chồng con có oán thù gì từ kiếp trước. Người ta nói đó là oan gia trái chủ. Oan gia trái chủ là gì? Và hóa giải ra sao?
Oan gia trái chủ là một cụm từ nghe rất nặng. Oan gia là kẻ thù có oán với mình. Trái chủ là chủ nợ mà mình còn mắc nợ. Gộp lại, oan gia trái chủ là những người mà mình và họ có ân oán với nhau từ trước, nay gặp lại để đòi nợ nhau, hoặc trả nợ nhau.
Trong sách Kinh Sám Hối, có một đoạn giảng rất hay về trái oan. Trái oan là món nợ của sự thù giận. Kiếp trước mình gây thù chuốc oán cho người, khiến kiếp này phải mắc món nợ oan nghiệt, đó gọi là oan trái. Theo thuyết luân hồi của đạo Phật, kiếp trước làm một điều gì oan ức thì kiếp sau phải chịu trả một món nợ lại để đền trả điều mình đã làm.
Sách còn ví trái oan như một mối tơ. Điều oan trái chẳng khác nào những cuộn dây tơ, nếu để mối tơ bị rối thì gỡ bao giờ cho ra. Những oan nghiệt và mầm ác mà con người đã gây ra, tạo thành những sợi dây vô hình ràng buộc lẫn nhau, trở thành oan gia trái chủ. Vì thế, người ta thường ví trái oan trong nhiều kiếp như cuộn dây tơ chằng chịt, nên gỡ mối chớ không nên kết, vì càng kết lại càng thêm rối, càng sinh oan trái, càng tạo ra khổ đau, phiền não. Rồi cứ oan oan tương báo, không bao giờ dứt được.
Trong sách Bước đầu học Phật, Hòa thượng Thích Thanh Từ giải thích vì sao oan gia cứ gặp nhau hoài. Khi chúng ta tạo nghiệp lành hay dữ, hạt giống lành dữ ấy đã rơi vào tàng thức chúng ta. Kẻ đối tượng bị chúng ta làm khổ vui cũng thế, do mắt thấy, tai nghe nên hạt giống biết ơn hay thù hằn đã rơi vào tàng thức của họ. Khi nào đó, cả hai gặp lại nhau thì hạt giống ân oán ấy trỗi dậy, khiến hai bên tạo thêm một lần nghiệp lành dữ nữa. Cứ thế tạo mãi khiến nghiệp càng ngày càng dày, ân oán càng ngày càng lớn.
Đọc đoạn này, mình sẽ hiểu vì sao có những người vừa gặp nhau đã thương, có những người vừa gặp nhau đã ghét. Có những cặp vợ chồng sống với nhau mấy chục năm vẫn cãi nhau như ngày đầu. Có những người thân trong nhà mà như kẻ thù. Không phải tự nhiên mà như vậy. Hạt giống ân oán đã gieo từ trước, nay gặp đủ duyên thì nảy mầm.
Trong sách Thiên Đường Du Ký cũng có câu: Oan gia trái chủ vô đầu sổ, nhất nhất thù hoàn nghiệp báo minh. Nghĩa là oan gia trái chủ không có sổ sách đầu mối nào ghi lại, nhưng từng món nợ đều phải trả, nghiệp báo rõ ràng không sai. Không ai ghi sổ, nhưng không món nợ nào mất.
Vậy hóa giải oan gia trái chủ ra sao? Sách Kinh Sám Hối dẫn một câu rất nổi tiếng: oan gia nghi giải bất nghi kết. Nghĩa là oan gia nên gỡ, không nên kết thêm. Ông Thái Công cũng dạy: khuyên người chớ nên gieo thù kết oán, thù thâm thì khó giải cho ra lắm. Thù kết một ngày mà thành, thì dù ngàn ngày mở cũng không dứt.
Hóa giải bắt đầu từ một việc rất đơn giản: đừng kết thêm. Vợ chồng cãi nhau, một người im lặng là đã gỡ được một nút. Một người nhịn một câu là đã tháo được một vòng dây. Còn cả hai cùng cãi, cùng nói lời cay độc, là đang thắt thêm nút mới. Dây đã rối, lại thắt thêm, thì gỡ bao giờ cho ra.
Bước thứ hai là sám hối và làm lành để trả nợ. Mình đã làm người ta khổ, thì bây giờ mình làm cho người ta vui. Mình đã nói lời làm người ta đau, thì bây giờ mình nói lời làm người ta ấm lòng. Mỗi việc lành mình làm cho oan gia của mình, là một phần nợ được trả. Trả bằng hành động, không phải trả bằng lời hứa.
Bước thứ ba là hồi hướng và buông xả. Có những oan gia không còn gặp nhau nữa, người đã mất, hoặc đã đi xa. Mình không thể xin lỗi trực tiếp được. Thì mình làm việc thiện, rồi nguyện đem phước đó hồi hướng cho họ. Và trong lòng mình, buông cái oán xuống. Người ta có oán mình hay không, mình không biết. Nhưng mình buông oán của mình xuống, là mình đã gỡ được một nửa dây.
Cô gái trẻ kia, sau khi nghe giảng, về nhà làm một việc rất nhỏ: mỗi lần chồng nói nặng, cô không đáp lại ngay, mà đi ra sau nhà uống một ly nước, rồi mới quay lại nói chuyện. Một tháng sau, nhà cô bớt cãi nhau hẳn. Cô nói: con không biết oan gia kiếp trước là gì, nhưng con biết kiếp này con đang gỡ từng nút một.
Oan gia trái chủ không phải là án tử. Nó là một món nợ, mà nợ thì trả được. Trả bằng cách không kết thêm, bằng cách làm lành, bằng cách buông xuống. Gỡ từng nút một, rồi sẽ có ngày dây tơ thẳng lại. Lúc đó, oan gia cũng thành người thương.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư