🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Biết sai mà chưa sửa: mỗi ngày chần chừ là một ngày nuôi lỗi

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Anh Nam biết mình nóng tính. Vợ anh nói bao lần: "Anh sửa cái tính nóng đi, không thì có ngày mất hết." Anh gật đầu, lần nào cũng gật đầu. Nhưng rồi lần sau, chỉ cần một câu trái ý, anh lại quát, lại đập bàn. Xong xuôi, anh lại xin lỗi, lại hứa sẽ sửa. Vòng đó lặp lại cả chục năm. Đến một ngày, vợ anh lặng lẽ dọn về nhà mẹ. Lúc đó anh mới giật mình: mình biết sai từ lâu, sao mình cứ để nó ở đó?

Trong Kinh Pháp Cú có câu: "Hãy gấp làm điều lành, ngăn tâm làm điều ác. Ai chậm làm việc lành, ý ưa thích việc ác." Câu này nói về làm lành, nhưng cũng nói về sửa lỗi. Vì sửa lỗi chính là làm lành. Và điều đáng sợ nhất trong câu này là vế sau: chậm lại, thì ý sẽ ưa thích việc ác. Không phải ta cố tình chọn ác, mà là chần chừ lâu ngày, tâm quen với ác, rồi ác trở thành thói quen.

Biết sai mà chưa sửa khác với không biết sai. Người không biết sai thì còn có thể học, có thể tỉnh. Người biết sai mà cứ để đó thì đang gieo một nhân rất xấu: nhân của sự lần lữa. Mỗi ngày chần chừ, cái sai không đứng yên. Nó lớn lên. Cơn nóng tính hôm nay chỉ là quát một câu. Để thêm một năm, nó thành thói quen quát mỗi ngày. Để thêm vài năm, nó thành tính cách. Đến lúc đó, muốn sửa cũng khó gấp mười lần.

Vì sao ta cứ lần lữa? Thường có ba lý do. Thứ nhất, ta nghĩ còn thời gian. "Để mai sửa, để tuần sau sửa, để qua Tết sửa." Nhưng mai nào cũng bận, tuần nào cũng có việc, Tết nào cũng qua. Thời gian không chờ ai. Thứ hai, ta sợ sửa thì đau. Sửa tính nóng có nghĩa là phải nhịn, phải nghe lời trái tai mà không bùng lên. Cái đau đó làm ta ngại. Thứ ba, ta nghĩ lỗi này nhỏ, không sao. Một lần quát có gì đâu. Nhưng nhân quả không tính bằng một lần, mà tính bằng sự lặp lại. Một lần là sự cố, mười lần là thói quen, trăm lần là tính cách.

Có một hình ảnh rất thực: cái sai giống như cái đinh cắm vào tường. Mới cắm thì nhổ dễ. Để lâu, đinh gỉ, tường mục quanh chân đinh, nhổ ra để lại một lỗ to. Sửa lỗi cũng vậy. Sửa sớm thì nhẹ. Sửa muộn thì phải vá cả một mảng tường. Anh Nam sửa tính nóng lúc mới cưới thì chỉ cần tập kiềm chế vài tháng. Để mười năm sau, anh phải sửa cả thói quen, cả cách vợ con nhìn mình, cả lòng tin đã mất. Cái giá khác nhau rất xa.

Vậy sửa lỗi phải bắt đầu từ đâu? Từ một việc nhỏ, làm ngay hôm nay. Không cần hứa sẽ hết nóng tính trong một tháng. Chỉ cần hứa: hôm nay, khi nghe câu trái ý, mình sẽ im lặng mười giây trước khi nói. Mười giây thôi. Trong mười giây đó, cơn nóng sẽ qua đi một nửa. Làm được hôm nay, mai làm tiếp. Sửa lỗi không phải là một trận đánh lớn, mà là nhiều lần thắng nhỏ, đều đặn mỗi ngày.

Thứ hai, hãy nhờ người thân nhắc. Anh Nam sau đó đã nhờ vợ: "Em thấy anh sắp nóng thì chạm nhẹ tay anh một cái." Một cái chạm tay, đơn giản vậy thôi, mà đủ để anh nhớ ra mình đang sửa. Người biết sai mà tự sửa một mình thì tốt, nhưng có người nhắc thì dễ hơn nhiều. Đừng xấu hổ khi nhờ người thân giúp mình sửa lỗi. Đó không phải là yếu đuối, mà là khôn ngoan.

Thứ ba, đừng đợi có động lực mới sửa. Nhiều người nói: "Để tôi có động lực đã." Nhưng động lực không đến trước hành động, mà đến sau hành động. Làm được một lần, thấy nhẹ lòng, động lực tự đến. Ngồi chờ động lực mà không làm gì, thì chờ mãi cũng không có.

Nhân quả của việc sửa lỗi rất rõ ràng. Biết sai mà sửa ngay, nhân lành nảy mầm ngay. Biết sai mà lần lữa, mỗi ngày chần chừ là một ngày nuôi lớn cái sai. Không ai sửa được lỗi của ngày hôm qua, nhưng ai cũng sửa được lỗi của ngày hôm nay, nếu bắt đầu ngay bây giờ. Đừng đợi đến lúc vợ dọn đi, con xa lánh, bạn bè quay lưng mới giật mình. Hãy gấp lên, vì điều lành nào để chậm cũng có thể trở thành điều ác lúc nào không hay.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 116 (dhp_ev09.htm)
Bài liên quanQuên ơn bạn đời lúc tay trắng: người cùng mình khổ, sao nỡ quênTiếc một lời khen với người nhà: lời từ ái rẻ nhất, sao nỡ tiếcNói hai lời: trước mặt một đằng, sau lưng một nẻo