🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Giữ của chung như của nhà: nhân quả của một lần tắt đèn thừa

Nhân quả – nghiệp báo · 7 phút đọc

Chung cư nhà anh Nam có cái hành lang dài, đèn sáng cả đêm. Có hôm, chị Hằng ở tầng trên đi ngang, thấy đèn hành lang phòng mình sáng trưng mà không có ai, chị tiện tay tắt đi. Chỉ một cái bấm công tắc. Nhỏ lắm. Nhưng cuối tháng, ban quản lý thông báo tiền điện chung giảm hẳn. Mọi người ngạc nhiên. Hóa ra, chỉ cần mỗi người tắt đèn thừa một lần, cả tòa nhà đã tiết kiệm được một khoản không nhỏ.

Của chung là của mọi người, mà cũng là của không ai. Vì là của không ai, nên người ta dễ coi thường. Đèn hành lang sáng thì kệ, đâu phải tiền của mình. Nước ở vòi công cộng chảy thì kệ, đâu phải nhà mình trả. Thang máy hỏng thì kệ, mình đi bộ một hôm cũng được. Mỗi người nghĩ kệ một chút, của chung cứ hao mòn dần. Đến lúc hư hỏng nặng, tiền sửa chia ra, ai cũng phải trả. Lúc đó mới than: sao tiền phí cao thế. Mà quên mất rằng, chính mình đã góp phần làm cho nó cao.

Sách cổ có câu chuyện về những người ở địa vị cao nhất, cuối cùng gặp bi kịch, chỉ vì lúc sung sướng họ không giữ được đạo nghĩa, không biết khiêm tốn với mọi người, không biết tiết kiệm trong sinh hoạt. Câu chuyện đó nói về vua chúa ngày xưa. Nhưng cũng đúng với đời sống hôm nay. Người không biết tiết kiệm, không biết giữ gìn, thì của cải có nhiều đến đâu cũng hao mòn. Không phải vì thiếu, mà vì phung phí. Phung phí của chung cũng vậy. Hôm nay phí một chút, ngày mai phí một chút, lâu ngày thành thói quen. Thói quen đó làm hao tiền chung, hao của chung, và hao cả phước của mình.

Giữ của chung như của nhà, nghe thì đơn giản, làm thì không dễ. Vì của nhà thì mình xót. Của chung thì mình không xót. Muốn giữ được, phải đổi cách nghĩ. Nghĩ rằng, đèn hành lang cũng là đèn nhà mình, vì mình cũng đi qua đó mỗi ngày. Nước công cộng cũng là nước nhà mình, vì con mình cũng uống nước đó. Thang máy cũng là thang máy nhà mình, vì cha mẹ già của mình cũng đi thang máy đó. Nghĩ như vậy, tự nhiên mình sẽ giữ gìn. Tắt đèn thừa. Khóa vòi nước. Nhẹ tay với cửa chung. Không xả rác ra hành lang.

Mỗi hành động nhỏ đó là một hạt nhân lành. Trong kho sách cổ có lời dạy rằng, đừng khinh điều thiện nhỏ, cho rằng phước không nhiều. Nước từng giọt tuy nhỏ, dần dần đầy vại to. Phước thiện tràn đầy, nhờ góp gom mà có. Tắt một bóng đèn thừa, khóa một vòi nước rò, nhặt một cọng rác ở sân chung, mỗi việc nhỏ như vậy là một giọt nước. Nhiều giọt cộng lại, thành vại phước cho cả cộng đồng. Người sống trong cộng đồng đó, ai cũng được hưởng.

Trái lại, người xài hoang phí của chung, cái mất không chỉ là tiền. Cái mất lớn hơn là lòng tin của mọi người. Người ta thấy mình xài điện chung thoải mái, xả nước chung vô tội vạ, thì người ta cũng làm theo. Một người phí, mười người phí. Của chung cứ thế mà hao. Đến lúc hỏng, ai cũng phải đóng tiền sửa, nhưng không ai vui vẻ đóng, vì ai cũng nghĩ: tại sao mình phải trả cho sự phí phạm của người khác. Lòng tin mất dần, cộng đồng rạn dần. Chỉ vì những cái bấm công tắc không tắt, những vòi nước không khóa.

Dạy con giữ của chung cũng là dạy con một bài học nhân quả. Đứa trẻ thấy cha mẹ tắt đèn thừa, khóa vòi nước, nhặt rác sân chung, thì nó học được rằng, đồ dùng chung cũng đáng quý. Lớn lên, nó đi học, đi làm, ở đâu nó cũng giữ gìn. Nó không phá ghế công viên. Nó không vẽ bậy lên tường trường. Nó không xả rác ra đường. Một đứa trẻ như vậy, đi đâu người ta cũng quý. Còn đứa trẻ quen phí phạm của chung, lớn lên cũng phí phạm, đi đâu cũng để lại dấu vết xấu.

Chị Hằng nói, chị không nghĩ việc tắt đèn là việc lớn. Chị chỉ thấy đèn sáng mà không ai dùng thì phí, nên tắt. Vậy thôi. Nhưng ban quản lý nói, nhờ những người như chị, tiền điện chung giảm, tiền phí không tăng, cả tòa nhà vui vẻ. Một cái bấm công tắc, nhỏ như vậy, mà ảnh hưởng đến cả trăm hộ gia đình. Đó là nhân quả của việc nhỏ. Nhỏ mà thật. Ai cũng làm được.

Của chung không phải là của thừa. Của chung là của mọi người, trong đó có mình. Giữ gìn của chung, thực ra là giữ gìn cho chính mình và cho con mình. Hôm nay mình tắt một bóng đèn thừa, ngày mai con mình được sống trong một cộng đồng biết tiết kiệm. Hôm nay mình phí một vòi nước, ngày mai con mình phải sống trong một nơi ai cũng phí phạm. Nhân nào, quả nấy. Gieo ở hành lang, gặt ở cả tòa nhà.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• 10 Đại Mưu Lược Gia Trung Quốc (Tabata Seiichi) — Không giữ được đạo nghĩa, không biết khiêm tốn với mọi người, không biết tiết kiệm trong sinh hoạt, nên mới tạo ra cái bi kịch đó
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Pháp Cứu soạn tập; Thích Đồng Ngộ – Thích Nguyên Hùng dịch) — kệ 290: Chớ khinh điều thiện nhỏ, cho rằng phước không nhiều; nước từng giọt tuy nhỏ, dần dần đầy vại to
Bài liên quanSống giản dị, lòng nhẹ: nhân quả của việc không phô trươngĐang khó khăn vẫn giúp người: nhân quả của hạt giống gieo trong lúc thiếu thốnĐược khen mà không kiêu: nhân quả của lòng khiêm tốn