🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Nhận ơn mà quên nói cảm ơn: lời cảm ơn cũng là một hạt giống

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Có một người bạn kể với tôi chuyện này. Hồi anh còn là sinh viên nghèo, có lần xe hỏng giữa đường, mưa tầm tã. Một bác xe ôm lạ dừng lại, sửa giúp, rồi nhất định không lấy tiền. Anh cảm ơn rối rít, rồi đi. Mấy năm sau anh thành đạt, quay lại con đường cũ tìm bác, không thấy nữa. Anh bảo: "Giá hồi đó mình xin số điện thoại của bác."

Chuyện nghe buồn cười, mà thật. Ơn thì nhiều người nhận, nhưng nhớ ơn thì ít người làm đến nơi đến chốn. Phần lớn chúng ta nhận ơn xong, nói một tiếng cảm ơn cho có lệ, rồi quên. Quên không phải vì ác, mà vì bận. Bận làm, bận lo, bận chạy theo việc của mình. Nhưng nhân quả không tính theo ý xấu hay ý tốt. Nhân quả tính theo cái mình gieo. Gieo sự vô ơn, dù vô tình, quả vẫn là vô ơn.

Kinh Phước Đức có một câu rất hay: biết nói lời ái ngữ là phước đức lớn nhất. Lời ái ngữ không phải là lời nịnh nọt. Lời ái ngữ là lời nói ra khiến người nghe hoan hỷ, khiến lòng người ấm lại. Một tiếng cảm ơn nói thật lòng chính là lời ái ngữ. Nó không tốn tiền, không tốn sức, chỉ tốn một chút chú ý. Nhưng với người cho đi, nó là bằng chứng rằng việc tốt của họ có người thấy, có người nhớ.

Sử cũ có chuyện Hàn Tín. Lúc còn hàn vi, đói rách, có một bà giặt lụa bên sông, người ta gọi là Phiếu mẫu, thấy ông đói thì mang cơm cho ăn. Sau này Hàn Tín làm nên sự nghiệp, ông tìm bà, đền ơn gấp trăm lần. Bà mắng ông, bảo rằng cho ăn là chuyện nhỏ, không đáng nhắc. Nhưng ông vẫn đền ơn. Câu chuyện ấy lưu lại không phải vì món cơm lớn, mà vì cái lòng nhớ ơn lớn. Người biết ơn, trời đất cũng muốn giúp thêm. Người quên ơn, dần dần chẳng còn ai muốn đưa tay.

Đời thường cũng vậy. Một người sếp nâng đỡ mình lúc mới vào nghề, một người bạn cho mình vay tiền lúc kẹt, một người hàng xóm trông con giúp mình lúc ốm. Lúc nhận, mình xúc động lắm. Nhưng vài tháng sau, mình coi đó là chuyện đã qua. Đến lúc mình cần giúp lần nữa, người ta ngập ngừng. Không phải họ keo kiệt. Mà vì lần trước, họ không thấy lòng mình. Cho đi mà không được nhớ, ai cũng chùng xuống.

Có người nghĩ: ơn thì trả bằng tiền, bằng quà, thế là xong. Tiền và quà là một cách trả, nhưng chưa đủ. Cái người cho đi cần nhất, nhiều khi chỉ là một câu: "Hồi đó nhờ có anh, em mới qua được." Một câu như vậy, người nghe nhớ cả đời. Nó nói rằng việc tốt của họ không rơi vào khoảng không. Nó nói rằng họ sống có ích. Đó là món quà lớn hơn tiền.

Ngược lại, nhận ơn mà im lặng cũng gieo một nhân khác vào chính lòng mình. Lâu dần, mình quen với việc được giúp mà không cần đáp. Mình coi sự giúp đỡ là đương nhiên. Rồi mình đòi hỏi nhiều hơn, khó tính hơn, và lạ lùng là càng được giúp, mình càng khó chịu. Đó là quả của thói quen vô ơn: lòng mình hẹp lại, mà mình không hay.

Giáo lý nhân quả nói một câu rất gọn: gieo nhân nào gặt quả nấy. Muốn đời mình có nhiều người tốt, mình phải gieo cái nhân biết ơn trước. Biết ơn không phải là nợ nần. Biết ơn là gieo xuống một hạt giống lành, để mai này khi mình cần, vẫn còn người muốn ở bên mình.

Cách thực tập thì đơn giản. Mỗi tối, trước khi ngủ, nhớ lại một người đã giúp mình hôm nay, dù việc rất nhỏ: người giữ cửa thang máy, người nhường đường, người pha cho mình ly nước. Nhắn cho họ một câu cảm ơn, nếu được. Không nhắn được thì thầm cảm ơn trong lòng. Một ngày một người, một tháng là ba mươi hạt giống.

Và nếu có món ơn lớn nào từ xưa mà mình chưa trả, đừng đợi dịp lớn. Một cuộc điện thoại, một lần ghé thăm, một lời nói thật lòng: "Hồi đó nhờ có bác, cháu mới có ngày hôm nay." Nói sớm, vì người cho ơn cũng già đi, cũng có lúc không còn gặp lại được nữa. Cảm ơn muộn còn hơn không, nhưng cảm ơn sớm thì ấm hơn nhiều.

Lời cảm ơn là hạt giống rẻ nhất trên đời, mà quả của nó thì ngọt nhất. Gieo đi, đừng tiếc.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Phước Đức — "Biết nói lời ái ngữ là Phước Đức lớn nhất", bản dịch HT Thích Minh Châu, vbkin020.htm
• 12 Tướng Soái Trung Hoa (Huyền Cơ) — chuyện Hàn Tín đền ơn Phiếu mẫu, tr. 111
• Giáo trình Kỹ năng Sống và Giá trị Sống - Đạo Đức Phật Giáo, Lớp 11 (TT Thích Nhật Từ chủ biên) — "tin vào định luật nhân quả - nghiệp báo: gieo nhân nào gặt quả nấy", tr. 130
Bài liên quanMắng con trước mặt người khác: nhân quả của một lời mắngSống tử tế với hàng xóm: nhân quả bắt đầu từ hàng rào chungNghe người khác nói hết câu: nhân quả của sự lắng nghe