🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Nhận lỗi là gieo nhân mới: người dám nhận sai, quả đã đổi từ đó

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Có một anh nhân viên, làm vỡ một món đồ của công ty. Không ai thấy. Anh ta có hai lựa chọn. Một là giấu đi, giả vờ không biết. Hai là báo lại, nhận lỗi, đền tiền. Anh ta chọn cách thứ nhất. Giấu được một lần, anh ta thấy dễ quá. Lần sau, anh ta giấu nữa. Rồi lần sau nữa. Tới khi bị phát hiện, không chỉ mất tiền đền, mà mất luôn lòng tin của cả công ty. Anh ta nói: giá như lúc đầu mình nhận lỗi, có lẽ chỉ mất một món đồ, không mất cả sự nghiệp.

Trong kinh Tiểu Bộ, phần Phật Tự Thuyết, có một lời dạy rất hay về chuyện này. Đức Phật nói: mưa rơi nhiều ở vật đã được che đậy, mưa không rơi nhiều ở vật đã được mở ra. Chú thích trong kinh giải rõ: người phạm tội mà che giấu thì sẽ tiếp tục phạm tội, còn người đã phạm tội mà sám hối thì sẽ không tiếp tục phạm tội nữa. Hình ảnh này đẹp và đúng vô cùng.

Hãy hình dung một cái thau úp ngược ngoài sân. Trời mưa, nước dột vào trong, đọng lại, không thoát ra được. Càng để lâu, nước càng nhiều, càng hôi. Còn cái thau ngửa lên, mưa rơi vào rồi cũng thoát ra, nắng lên là khô. Lỗi lầm của mình cũng vậy. Che giấu thì nó đọng lại trong lòng, càng ngày càng nhiều, càng nặng. Mở ra, nhận lỗi, thì nó thoát ra, lòng mình nhẹ lại, nắng lên là khô.

Chúng ta ai cũng từng che giấu một lỗi nào đó. Làm sai một việc ở chỗ làm, sợ bị mắng nên giấu. Nói dối vợ chồng một lần, sợ cãi nhau nên giấu. Lấy một thứ không phải của mình, sợ bị phát hiện nên giấu. Giấu được một lần thì thấy yên. Nhưng cái yên đó là giả. Vì từ đó, mình phải sống trong lo sợ. Sợ ai đó hỏi tới. Sợ ai đó phát hiện. Sợ chuyện cũ bị khui ra. Sống như vậy có yên thật không? Không. Sống như vậy là sống trong mưa dột, nước cứ đọng lại từng ngày.

Ngược lại, nhận lỗi thì đau lúc đầu, nhưng nhẹ về sau. Nói ra một câu xin lỗi, có thể bị mắng, có thể bị phạt, có thể mất một ít tiền. Nhưng nói xong rồi, chuyện đó kết thúc. Không còn phải giấu nữa. Không còn phải sợ nữa. Lòng mình mở ra như cái thau ngửa lên trời. Mưa có rơi thì cũng thoát. Nắng lên thì khô. Người dám nhận lỗi là người đã cắt đứt sợi dây của lỗi lầm, không để nó kéo mình đi tiếp.

Có người sẽ nói: nhưng nhận lỗi thì mất mặt lắm. Đúng, mất mặt một lúc. Nhưng che giấu thì mất nhiều hơn: mất lòng tin, mất sự bình an, và cuối cùng có khi mất luôn cả những thứ quan trọng hơn. Mất mặt một lúc thì lấy lại được, bằng cách sống tốt sau đó. Mất lòng tin thì lấy lại khó hơn nhiều. Cho nên, tính kỹ ra, nhận lỗi vẫn rẻ hơn che giấu.

Nhận lỗi cũng không phải chỉ là nói một câu xin lỗi cho xong. Nhận lỗi thật sự có ba bước. Thứ nhất, thấy rõ mình sai chỗ nào, không đổ lỗi cho người khác. Thứ hai, nói ra với người liên quan, thành thật, không quanh co. Thứ ba, sửa lại, đền bù những gì có thể đền bù, và không lặp lại nữa. Làm đủ ba bước đó, lỗi lầm mới thật sự khép lại. Chỉ nói xin lỗi mà không sửa, thì cũng giống như mở thau ra một lúc rồi lại úp xuống.

Trong nhà cũng vậy. Vợ chồng cãi nhau, ai cũng muốn mình đúng. Nhưng có lúc, chỉ cần một người chịu nhận lỗi trước, cả nhà đã yên lại. Cha mẹ mắng con sai, dám xin lỗi con, con sẽ học được bài học lớn hơn cả ngàn lời dạy: người lớn cũng biết nhận sai. Người biết nhận lỗi không phải là người yếu. Người biết nhận lỗi là người mạnh, vì họ dám đối mặt với chính mình.

Cho nên, nếu trong lòng bạn đang có một lỗi lầm chưa nói ra, hãy thử mở nó ra. Đừng để mưa dột mãi trong lòng. Mở ra thì đau một lúc, nhưng sau đó lòng mình khô ráo, nhẹ nhàng. Nhận lỗi là gieo một nhân mới. Nhân mới đó sẽ cho quả mới: quả của sự tin tưởng, quả của sự bình an. Và quả đó bắt đầu đổi từ chính lúc bạn dám mở miệng nói: tôi sai rồi, tôi xin lỗi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Tiểu Bộ — Phật Tự Thuyết (Udāna), TK Indacanda dịch — trang 285 (lời cảm hứng: Mưa rơi nhiều ở vật đã được che đậy, mưa không rơi nhiều ở vật đã được mở ra; chú thích: người phạm tội mà che giấu thì sẽ tiếp tục phạm tội, còn người đã phạm tội mà sám hối thì sẽ không tiếp tục phạm tội nữa)
Bài liên quanBốn tiếng kêu trong đêm: hồi hướng phước cho người thân đã khuấtNghĩ trong đầu thôi, nhân đã gieo rồiĐừng để việc lành chậm lại một ngày