🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Gốc chưa nhổ, khổ vẫn mọc lại

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Trong vườn nhà tôi có một bụi cỏ dại. Cứ vài tuần, tôi ra cắt. Cắt xong, vườn sạch, đẹp. Nhưng chỉ một tháng sau, cỏ lại mọc lên, xanh tốt như chưa từng bị cắt. Tôi cắt đi cắt lại, năm này qua năm khác, mà bụi cỏ vẫn đó. Mãi sau này tôi mới hiểu: tôi chỉ cắt phần ngọn. Phần gốc vẫn nằm dưới đất, còn nguyên. Gốc còn, thì cỏ còn mọc. Muốn hết cỏ, phải nhổ tận gốc.

Đời sống của mình cũng có những bụi cỏ như vậy. Có người cai thuốc lá được ba tháng, rồi gặp chuyện buồn, lại hút lại. Có người hứa không nói xấu nữa, rồi nghe một câu chuyện hay, lại kể tiếp. Có người bỏ được thói quen lướt điện thoại khuya, rồi một đêm mất ngủ, lại cầm điện thoại lên. Mình cứ tưởng mình đã bỏ được rồi. Nhưng thật ra, mình chỉ mới cắt ngọn. Gốc vẫn còn đó.

Kinh Pháp Cú có một câu kệ nói đúng chuyện này: như cây bị chặt đốn, gốc chưa hại vẫn bền, ái tùy miên chưa nhổ, khổ này vẫn sanh hoài. Nghĩa là cây bị chặt rồi, nhưng gốc chưa hư, thì cây vẫn mọc lại. Cũng như vậy, ái dục chưa nhổ tận gốc, thì khổ vẫn sinh hoài. Ái ở đây, không chỉ là tình yêu nam nữ. Ái là sự ham muốn, sự dính mắc. Ham ăn ngon, ham mặc đẹp, ham được khen, ham được hơn người. Những cái ham đó, nó là gốc. Còn những khổ mình thấy mỗi ngày, chỉ là ngọn.

Hãy nhìn một người nghiện mua sắm. Thấy đồ đẹp là muốn mua. Mua về, vui được vài ngày, rồi lại thấy thiếu, lại muốn mua tiếp. Người ta tưởng vấn đề là ở cái túi tiền, hay ở cửa hàng. Nhưng thật ra, vấn đề nằm ở cái ham muốn. Cái ham muốn đó chưa nhổ, thì có khóa thẻ tín dụng lại, người ta vẫn tìm cách khác để mua. Có dẹp cửa hàng đi, người ta vẫn mua trên mạng. Vì gốc chưa nhổ, ngọn cứ mọc.

Cái gốc ham muốn này, nó không chỉ nằm trong chuyện ăn uống, mua sắm. Nó còn nằm trong tình cảm. Cha mẹ thương con, mà thương kiểu dính mắc, muốn con phải theo ý mình, con không nghe thì khổ. Vợ chồng thương nhau, mà thương kiểu giữ chặt, muốn người kia phải thuộc về mình, người kia đi đâu cũng lo. Cái thương đó, gốc của nó cũng là ái, là muốn giữ, muốn chiếm. Mà giữ chặt quá, thì người kia ngộp thở, mình cũng khổ. Cây khổ đó, chặt ngọn hoài không hết, vì gốc vẫn còn là cái muốn giữ.

Vậy thì nhổ gốc bằng cách nào? Kinh không bảo mình phải diệt hết ham muốn trong một ngày. Kinh chỉ bảo mình nhìn cho rõ cái gốc đó. Mỗi khi cơn ham nổi lên, mình nhìn nó. Đây là ham. Nó từ đâu tới? Từ cái thiếu trong lòng mình. Mình mua sắm, vì mình thấy mình chưa đủ. Mình ăn nhiều, vì mình thấy mình chưa no. Mình muốn hơn người, vì mình sợ mình thua kém. Thấy được cái thiếu đó, là mình đã chạm tới gốc. Rồi từ từ, mình tập sống với cái thiếu đó, không vội lấp đầy. Thiếu một chút, cũng không sao. Dần dần, cái gốc nó yếu đi. Nó không còn mọc ngọn nữa.

Có một cách tập rất thực tế: mỗi khi cơn thèm nổi lên, đừng làm theo ngay, cũng đừng ép mình chịu đựng. Chỉ cần dừng lại mười phút. Mười phút thôi. Trong mười phút đó, hỏi mình: mình thật sự cần cái này không, hay chỉ là cơn thèm? Mười phút qua đi, nhiều cơn thèm tự tan. Vì cơn thèm, giống như sóng, nó lên rồi nó xuống. Mình không cần đánh nhau với sóng. Chỉ cần đứng yên, đợi sóng qua. Làm được như vậy nhiều lần, cái gốc ham muốn nó yếu dần. Không phải vì mình giỏi. Mà vì mình không nuôi nó nữa.

Cỏ trong vườn, muốn hết thì phải nhổ gốc. Khổ trong đời, muốn hết thì cũng vậy. Đừng chỉ cắt ngọn. Đừng chỉ hứa, chỉ cai, chỉ kiêng trong vài ngày. Hãy nhìn xuống gốc. Gốc đó là cái ham muốn chưa được nhìn rõ. Nhìn rõ nó, không nuôi nó, để nó khô dần. Rồi một ngày, mình sẽ thấy: cây khổ ngày xưa, giờ không mọc nữa. Vì gốc đã nhổ. Vườn đã sạch.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 338 (dhp_ev24.htm)
Bài liên quanMuốn biết nhân đời trước, hãy xem đời này mình đang thọ báoPhật sợ nhân, chúng sanh sợ quả: khác nhau ở chỗ nàoLàm phước vui ngay từ đời này: niềm vui không đợi kiếp sau