🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Phật sợ nhân, chúng sanh sợ quả: khác nhau ở chỗ nào

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Có một anh bạn làm ăn, năm nào cũng đi chùa cầu tài lộc. Đầu năm, anh sắm lễ lớn, khấn vái rất thành tâm: xin cho làm ăn phát đạt, xin cho tiền vào như nước. Nhưng trong công việc, anh cân thiếu, nói thách, lừa khách quen tay. Cuối năm, làm ăn thua lỗ, anh lại đi chùa, than rằng trời không thương. Nghe chuyện anh, mình tự hỏi: anh cầu cái gì, mà sao trời không cho?

Sách Khổng Minh Thần Toán có một câu nói rất thẳng, trả lời đúng chuyện này: Phật sợ nhân, cho nên Phật không dám gieo nhân xấu, chúng sanh sợ quả, tức nhiên ở chúng sanh vì bức màn vô minh che khuất nên nhắm mắt làm liều. Nghĩa là: bậc giác ngộ sợ cái nhân. Vì biết nhân xấu sẽ cho quả xấu, nên không dám gieo nhân xấu. Còn chúng sanh thì sợ cái quả. Đợi quả xấu tới rồi mới sợ, mới cầu, mới xin. Lúc gieo nhân, thì nhắm mắt làm liều. Lúc gặt quả, thì cuống cuồng kêu cứu.

Khác nhau ở đâu? Khác nhau ở chỗ nhìn. Người trí nhìn lúc gieo. Người thường nhìn lúc gặt. Người trí thấy: mình đang nói dối, mai này sẽ mất lòng tin. Mình đang lừa người, mai này sẽ bị người lừa lại. Mình đang tham, mai này sẽ mất nhiều hơn được. Thấy như vậy, nên không dám làm. Còn người thường, lúc gieo thì không thấy gì. Nói dối một câu, có lợi ngay. Lừa một người, có tiền ngay. Tham một chút, sướng ngay. Quả xấu thì ở xa, chưa tới. Cho nên cứ làm. Đến khi quả tới, thì đã muộn.

Hãy nhìn một cậu học trò. Cả năm không học, đến kỳ thi thì cầu cho qua. Cầu thì cầu, nhưng bài không làm được, thì vẫn rớt. Cầu nguyện không thay được việc học. Cũng như vậy, đi chùa cầu tài lộc, mà trong làm ăn vẫn gian dối, thì cầu cũng không thay được cái nhân xấu mình đã gieo. Phật không ban phước kiểu đó. Phật chỉ chỉ đường. Đi hay không, là ở mình. Gieo nhân gì, gặt quả đó. Không có chuyện gieo nhân xấu mà gặt quả tốt, dù mình có cầu xin bao nhiêu đi nữa.

Chuyện này cũng đúng với sức khỏe. Có người đi chùa cầu cho hết bệnh, mà về nhà vẫn ăn uống vô độ, thức khuya, hút thuốc. Bệnh thì từ thói quen mà ra, mà cứ cầu cho hết bệnh, không đổi thói quen. Cầu như vậy, khác gì cậu học trò không học mà cầu qua kỳ thi? Cái nhân gây bệnh nằm trong tay mình, trong từng bữa ăn, từng đêm thức. Không đổi nhân, thì quả bệnh vẫn ở đó, cầu bao nhiêu cũng vậy.

Vậy thì sợ nhân, nghĩa là sợ lúc nào? Nghĩa là sợ ngay lúc mình sắp làm. Trước khi nói một câu dối, dừng lại một chút: câu này nói ra, mai này sẽ ra sao? Trước khi lừa một người, dừng lại một chút: việc này làm xong, mình có ngủ ngon không? Trước khi tham một món lợi bất chính, dừng lại một chút: món lợi này, có đáng để đánh đổi lòng tin của người khác không? Chỉ cần dừng lại một chút như vậy, là mình đã sợ nhân rồi. Mà sợ nhân, thì sẽ không dám gieo nhân xấu.

Có người nói: sợ như vậy, sống sao cho thoải mái? Nhưng thật ra, sợ nhân thì sống thoải mái hơn. Vì người sợ nhân, họ không phải sợ quả. Họ gieo nhân lành, thì quả lành tự tới. Họ không cần cầu xin, không cần lo lắng. Họ ngủ ngon, vì họ biết hôm nay mình không làm gì xấu. Còn người chỉ sợ quả, thì sống trong lo sợ suốt đời. Lúc gieo thì liều, lúc gặt thì run. Được lúc nào, lo lúc đó. Mất lúc nào, than lúc đó. Khổ hơn nhiều.

Từ hôm nay, thử đổi cách cầu nguyện. Đừng cầu cho quả tốt, khi nhân mình gieo còn xấu. Hãy cầu cho mình đủ sáng suốt, để thấy rõ nhân mình sắp gieo. Cầu cho mình đủ can đảm, để không gieo nhân xấu dù nó có lợi trước mắt. Cầu như vậy, mới là cầu đúng chỗ. Vì quả thì ở xa, mình không với tới. Nhưng nhân thì ở ngay trong tay mình, ngay lúc này. Sợ nhân, thì quả tự lành. Đó là luật. Đơn giản, mà đúng.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khổng Minh Thần Toán — tr.24 (Phật sợ nhân, chúng sanh sợ quả)
Bài liên quanLàm phước vui ngay từ đời này: niềm vui không đợi kiếp sauThuộc nhiều kinh mà sống không theo: chăn bò thuê đếm bò ngườiXây hòn đảo giữa đời: người tỉnh thức không sợ nước lụt