🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Thấy người ngã mà bước qua: nhân quả của sự vô cảm

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Buổi chiều, một bà cụ đi xe đạp bị ngã giữa đường. Xe cộ qua lại. Người đi đường nhìn thấy, có người chậm lại một chút rồi đi tiếp. Có người quay mặt đi. Mãi một lúc sau mới có một cậu thanh niên dừng xe, đỡ bà cụ dậy, dựng xe lên, hỏi bà có sao không. Bà cụ cảm ơn rối rít. Còn những người đã bước qua thì về đến nhà, có khi cũng chẳng nhớ chuyện đó nữa.

Vô cảm bây giờ nhiều lắm. Thấy người bị tai nạn mà không dừng lại vì sợ phiền, sợ bị vạ lây. Thấy người ăn xin mà bước qua vì nghĩ họ lừa đảo. Thấy đồng nghiệp gặp khó mà làm ngơ vì không phải việc của mình. Thấy hàng xóm cãi nhau mà đóng cửa lại vì sợ liên lụy. Mỗi lần như vậy, mình tự nhủ: không phải việc của mình. Nhưng nhiều lần "không phải việc của mình" cộng lại thì thành một xã hội lạnh lùng.

Sách dạy rằng đem lại lợi ích an lạc cho tha nhân và các loài khác, đấy là từ bi. Trí tuệ và từ bi là nền tảng trên đó giới được thiết lập. Nghĩa là đạo Phật đặt lòng thương người khác ngay ở nền tảng. Không có từ bi thì mọi việc tu tập đều thiếu một nửa. Từ bi không phải là chuyện lớn lao. Từ bi bắt đầu từ việc dừng lại một phút, đỡ người ta dậy, hỏi một câu, giúp một tay.

Sách cũng dạy: bọn ác quỷ sân hận tham lam tật đố gặp từ bi đều chắp tay quì gối qui hàng. Có mặt từ bi ở đâu thì mọi khổ đau tan biến ở đó. Từ bi ngọt ngào như dòng sữa mẹ, mát dịu như ngọn gió chiều thu. Nghe thì như chuyện trong kinh, nhưng ngẫm lại thì đúng trong đời thường. Một lời nói tử tế có thể làm dịu một cơn giận. Một bàn tay đưa ra đúng lúc có thể cứu một mạng người. Một chút quan tâm có thể làm ấm cả một ngày của ai đó.

Nhân quả của sự vô cảm thấy rõ nhất khi chính mình gặp nạn. Hôm nay mình bước qua người ngã, mai mình ngã thì cũng có người bước qua mình. Hôm nay mình làm ngơ trước nỗi khổ của người khác, mai mình khổ thì cũng khó có ai đến gần. Xã hội là một tấm gương. Mình đối xử với người ta ra sao, người ta sẽ đối xử lại với mình như vậy. Không phải ngay lập tức, nhưng sớm muộn gì cũng đến.

Vô cảm còn lan như bệnh. Đứa trẻ thấy người lớn bước qua người ngã thì nó học theo. Nó tưởng đó là chuyện bình thường. Lớn lên, nó cũng bước qua người khác. Một thế hệ vô cảm thì sinh ra thế hệ vô cảm tiếp theo. Ngược lại, đứa trẻ thấy người lớn dừng lại giúp người thì nó cũng học theo. Một hành động tử tế trước mặt trẻ con có giá trị bằng trăm lời dạy.

Có người nói, giúp người bây giờ dễ bị lừa, dễ bị vạ lây. Cũng có thật. Có người giả vờ ngã để lừa tiền. Có người giúp rồi bị đổ oan. Nhưng vì sợ vài trường hợp xấu mà không giúp ai nữa thì cũng không đúng. Giúp thì giúp cho khôn. Thấy người ngã thì dừng lại, hỏi han, gọi người xung quanh cùng giúp. Thấy tai nạn thì gọi cấp cứu. Không cần phải xông vào một mình. Giúp trong khả năng của mình, giúp cùng với mọi người, thì vừa an toàn vừa có ích.

Muốn bớt vô cảm thì tập từ việc nhỏ nhất. Thấy cụ già qua đường thì dìu một đoạn. Thấy người mang nặng thì xách giúp một tay. Thấy đồng nghiệp buồn thì hỏi một câu. Thấy hàng xóm ốm thì nấu thêm một bát cháo mang sang. Những việc đó không tốn bao nhiêu thời gian, không tốn bao nhiêu tiền. Nhưng với người nhận, có khi đó là cả một niềm an ủi lớn.

Từ bi không ở đâu xa. Từ bi ở ngay chỗ mình đang đứng, với người đang ở trước mặt mình. Thấy người ngã mà dừng lại, đó là từ bi. Thấy người khổ mà động lòng, đó là từ bi. Một xã hội có nhiều người như vậy thì ấm áp. Một xã hội toàn người bước qua nhau thì lạnh lẽo. Nhân quả ở đây rõ ràng: gieo vô cảm thì gặt cô đơn. Gieo từ bi thì gặt sự ấm áp, gặt những bàn tay đưa ra khi mình cần nhất. Chọn gieo cái nào, là ở mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Giới Học — Thích Chơn Thiện, tr. 1
• Bước đầu Học Phật — HT. Thích Thanh Từ, tr. 1
Bài liên quanGọi về cho mẹ mỗi tối: nhân quả gieo từ cuộc gọi nhỏGiữ kín một bí mật: nhân quả của lời không nóiNhường một bước trên đường: nhân quả của sự nhường nhịn