🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Đồng nghiệp được khen, lòng mình chát: nhân quả của tâm đố kỵ

Nhân quả – nghiệp báo · 5 phút đọc

Buổi họp cuối tháng, sếp khen Lan trước cả phòng. Lan làm việc tốt, ai cũng biết. Nhưng ngồi ở góc bàn, Hùng thấy lòng mình chát. Không phải vì Lan không xứng đáng. Mà vì sao người được khen không phải là mình. Hùng cũng làm việc cật lực cả tháng. Vậy mà lời khen lại rơi vào người khác. Cái chát đó, Hùng không nói ra. Nhưng nó ở lại trong lòng cả ngày.

Đố kỵ là như vậy. Nó đến rất nhanh, rất lặng. Mình không cố ý ganh tị với ai. Nhưng thấy người khác hơn mình, lòng tự nhiên khó chịu. Đồng nghiệp được tăng lương, mình bực. Bạn bè mua nhà mới, mình chua. Người ta khen người khác, mình thấy như mình bị chê. Đố kỵ không cần lý do. Nó chỉ cần một so sánh.

Trong kho sách cổ có một câu chuyện thật về đố kỵ. Sách Mười Đại Mưu Lược Gia Trung Quốc có một chương mang tên "Đố Kỵ Giết Bạch Khởi". Bạch Khởi là vị tướng tài của nước Tần, đánh đâu thắng đó. Nhưng chính vì quá giỏi, ông bị người ta đố kỵ, gièm pha, cuối cùng mất mạng. Tài năng của ông không giết ông. Lòng đố kỵ của người khác đã giết ông. Câu chuyện đó nhắc một điều: đố kỵ không chỉ làm khổ người bị ganh. Nó còn giết chết cả người tài, làm mất mát cho tất cả.

Kinh Pháp Cú có câu dạy cách diệt đố kỵ từ gốc. Đại ý rằng: hận thù không diệt được hận thù, chỉ có từ bi mới diệt được hận thù. Đó là định luật ngàn thu. Đố kỵ cũng vậy. Mình ganh với người ta, người ta không mất gì. Mình mới là người mất: mất bình yên, mất niềm vui, mất cả sức làm việc. Đố kỵ đốt mình trước khi đốt ai khác.

Vì sao đố kỵ làm mình khổ? Vì nó bắt mình sống bằng đời người khác. Người ta được khen, mình buồn. Người ta thất bại, mình vui. Như vậy, vui buồn của mình nằm trong tay người khác. Họ lên thì mình xuống. Họ xuống thì mình lên. Cả đời mình cứ lên xuống theo người ta, không có ngày yên.

Cách chữa đố kỵ không phải là cố dẹp nó đi. Càng dẹp, nó càng mạnh. Cách chữa là đổi góc nhìn. Thay vì hỏi "sao người ta được mà mình không", hãy hỏi "người ta đã làm gì để được". Lan được khen vì Lan làm tốt. Mình muốn được khen thì làm tốt như Lan. Nhìn vào việc người ta làm, thay vì nhìn vào quả người ta hưởng. Như vậy, đố kỵ thành bài học.

Cũng nên mừng cho người khác một cách thật lòng. Nghe thì khó, nhưng tập được. Khi đồng nghiệp được khen, hãy nói một câu chúc mừng thật lòng. Ban đầu sẽ gượng. Nhưng nói riết, lòng sẽ mềm ra. Mừng cho người khác không làm mình mất gì. Nó chỉ làm lòng mình rộng ra một chút. Mà lòng rộng ra thì đố kỵ không còn chỗ ở.

Đừng so mình với người khác. Hãy so mình với mình hôm qua. Hôm nay mình có làm tốt hơn hôm qua không. Có học thêm được gì không. Có tử tế hơn hôm qua không. So như vậy thì không bao giờ đố kỵ. Vì đối thủ của mình là chính mình, không phải ai khác.

Người hay đố kỵ thường không thấy cái hay của mình. Họ chỉ thấy cái hay của người khác. Nhưng ai cũng có cái hay riêng. Lan giỏi thuyết trình, Hùng giỏi làm việc chi tiết. Sếp khen Lan không có nghĩa là Hùng dở. Mỗi người có một chỗ đứng. Đố kỵ làm mình quên mất chỗ đứng của mình.

Ngày mai, nếu thấy đồng nghiệp được khen, hãy thử chúc mừng họ một câu thật lòng. Lòng mình có thể còn chát một chút. Không sao. Chát rồi sẽ qua. Còn nếu cứ ôm cái chát đó, nó sẽ thành lửa, đốt mình cả đời. Từ bi với người khác, trước hết là từ bi với chính mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 5 (dhp-tm01.htm)
• 10 Đại Mưu Lược Gia Trung Quốc (Tabata Seiichi) — tr. 179, chương "Đố Kỵ Giết Bạch Khởi"
• Kinh Pháp Cú, Thích Minh Châu dịch (BudSas, u-kinh-phapcu-ev)
Bài liên quanBán đúng cân, nói đúng lời: khách đi rồi khách lại vềMỗi ngày một việc lành nhỏ: thói quen tốt nuôi lớn cả đờiChờ người thân thay đổi: kiên nhẫn là thương dài hơi