🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Một muỗng cơm nhớ cả đời: nhân quả của lòng biết ơn thầy

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Ngày kia, Đại đức Xá Lợi Phất vào thành khất thực mà không được một hột cơm nào. Ngài trở về, gặp một thầy Bà-la-môn tên Rādha dâng cho ngài một muỗng cơm. Chỉ một muỗng cơm thôi.

Nhiều năm sau, ông Rādha già và rất nghèo, lại muốn xuất gia. Không có Đại đức nào nhận cho ông xuất gia. Đức Thế Tôn mới hỏi: "Có vị Tỳ khưu nào nhớ ơn vị thầy Bà-la-môn này không?" Đức Xá Lợi Phất bạch rằng: "Bạch Đức Thế Tôn, đệ tử biết và nhớ ơn thầy Bà-la-môn này, ông có bố thí cho đệ tử một muỗng cơm."

Đức Thế Tôn khen ngài Xá Lợi Phất là người biết ơn, mặc dù chỉ một muỗng cơm. Ngài Xá Lợi Phất xin làm thầy tế độ cho ông Rādha.

Chuyện này được ghi lại trong sách Ba Mươi Tám Điều Hạnh Phúc. Đọc xong, tôi cứ nghĩ mãi về một muỗng cơm đó. Một muỗng cơm thì có bao nhiêu. Vậy mà một bậc Thánh như Xá Lợi Phất nhớ cả đời. Nhớ đến mức, khi người cho cơm cần giúp đỡ, ngài đứng ra nhận làm thầy tế độ cho ông.

Cũng chính ngài Xá Lợi Phất, khi còn tại gia và đang đi tầm đạo, gặp Đại đức Assaji đang đi khất thực trong thành Vương Xá. Ngài trông thấy Đại đức Assaji lục căn thu thúc, dáng người thong dong tự tại, thật là người đã thoát ly trần tục. Ngài phát tâm trong sạch, đi theo sau Đại đức, lo múc nước, trải chỗ ngồi, dâng vật thực. Đợi thọ thực xong mới hỏi đạo. Chỉ nghe một bài kệ ngắn từ Đại đức Assaji, ngài ngộ đạo. Ơn đó, ngài nhớ cả đời.

Ơn thầy là vậy. Không đo bằng lớn hay nhỏ. Một muỗng cơm lúc đói, bằng cả mâm cỗ lúc no. Một bài kệ ngắn lúc đang lạc đường, bằng cả kho sách lúc đã yên ổn.

Đời thường cũng vậy. Thầy giáo cũ dạy mình một chữ. Thầy dạy nghề chỉ mình một mánh. Người đi trước nói với mình một câu đúng lúc mình bế tắc. Những ơn đó, lúc nhận thì thấy nhỏ. Nhưng ngẫm lại, không có nó, mình không có ngày hôm nay.

Vậy mà nhiều người quên rất nhanh. Học xong thì quên thầy. Lên chức thì quên người nâng đỡ mình lúc đầu. Giàu rồi thì đi ngang qua thầy cũ, giả vờ không thấy. Không phải vì họ ác. Mà vì họ nghĩ ơn nhỏ thì không cần nhớ. Nghĩ vậy là lầm.

Trong sách còn dạy một điều đẹp nữa. Người trí thức, khi đục mát dưới cội cây xong, lúc họ ra đi cũng không nỡ bứt một lá cây, mặc dù cây là loài vô tri vô giác. Vì các ngài nghĩ đến ơn của bóng cây. Đến cái cây cho mình bóng mát mà người trí còn không nỡ bứt một lá. Huống gì là người thầy đã cho mình một chữ, một nghề, một con đường.

Người biết ơn thì trong lòng nhẹ. Vì lòng họ không mang nợ. Người vong ơn thì mang nợ mà không biết. Nợ đó không ai đòi. Nhưng nó cứ nặng trong lòng, mỗi lần gặp lại người cũ. Gặp thầy cũ mà quay đi, tối về ngủ có yên không. Chắc là không yên lắm.

Nhớ ơn không cần phải làm gì lớn. Không cần tặng quà đắt tiền. Không cần tổ chức linh đình. Nhớ ơn chỉ cần ba việc nhỏ, làm được là đủ.

Thứ nhất, nhớ trong lòng. Nhớ ai đã giúp mình, giúp lúc nào, giúp cái gì. Nhớ rõ, đừng nhớ chung chung.

Thứ hai, nói ra một lời cảm ơn khi còn kịp. Một cuộc gọi. Một lần về thăm. Một câu "Cảm ơn thầy, nhờ thầy mà con có ngày hôm nay." Nói lúc thầy còn nghe được. Đừng để đến lúc thắp nhang mới nói.

Thứ ba, giúp lại khi người ta cần. Như ngài Xá Lợi Phất nhận ông Rādha làm đệ tử. Thầy già, thầy nghèo, thầy cần một chỗ nương tựa. Người học trò cũ đứng ra. Đó là trả ơn đẹp nhất.

Một muỗng cơm nhớ cả đời. Đó không phải là chuyện của riêng ngài Xá Lợi Phất. Đó là bài học cho tất cả chúng ta. Ai sống mà biết nhớ ơn, người đó gieo nhân lành. Nhân lành đó, đời này đã thấy quả. Quả là lòng mình nhẹ. Là người khác tin mình. Là con cái mình nhìn vào mà học cách sống có trước có sau.

Thầy dạy mình một chữ, mình nhớ cả đời. Đó mới là học trò.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Ba Mươi Tám Điều Hạnh Phúc — bài 07 (u-38hanhphuc/07.htm)
Bài liên quanTrắng tay vẫn giữ lòng lành: nhân quả gieo trong lúc sa cơNàng Rohini và bệnh phong: quả báo của lòng ganh tị mang theo sang kiếp sauLường gian của người: nhân quả của cân non giạ thiếu