Anh Minh đi làm về, mặt hầm hầm. Cả ngày ở công ty, sếp mắng anh vì một bản báo cáo làm sai. Anh không dám cãi sếp. Anh im lặng nghe hết. Về đến nhà, vợ anh hỏi: hôm nay anh về muộn thế. Chỉ một câu hỏi bình thường như vậy mà anh nổi nóng. Anh gắt: hỏi gì mà hỏi. Cô vợ ngơ ngác. Đứa con đang chơi ở góc nhà, thấy ba gắt thì sợ, làm rơi cái ly. Anh quay sang quát con: có cái ly mà cũng làm vỡ. Bữa cơm tối hôm đó, cả nhà ăn trong im lặng.
Chuyện này có quen không? Quen lắm. Người ta gọi nó là giận cá chém thớt. Cá là con cá. Thớt là cái thớt. Giận con cá mà lại chém cái thớt. Nghĩa là giận người này mà lại trút lên người khác. Sếp làm mình giận. Nhưng mình không dám giận sếp. Nên mình mang cơn giận ấy về nhà. Vợ con là người gần mình nhất. Cũng là người hiền nhất với mình. Nên họ thành chỗ để mình trút giận. Nghe thì vô lý. Nhưng nó xảy ra trong rất nhiều gia đình, mỗi ngày.
Vì sao người ta lại giận cá chém thớt? Vì cơn giận giống như một cục lửa. Nó cần có chỗ để thoát ra. Ở công ty, mình phải nhịn. Vì nhịn thì còn việc làm. Về nhà, mình không cần nhịn nữa. Vì vợ con sẽ không bỏ mình đi. Mình nghĩ như vậy nên mình cứ trút. Trút xong thì mình nhẹ nhõm một chút. Nhưng vợ con thì nặng trĩu. Họ không hiểu mình giận vì cái gì. Họ chỉ biết là hôm nay ba khó chịu. Hôm nay chồng khó chịu. Họ bắt đầu sợ. Sợ nói chuyện. Sợ làm sai. Sợ cả tiếng bước chân của mình ngoài cửa.
Trong kinh có câu: lấy không giận thắng giận. Lấy thiện thắng không thiện. Nghĩa là cơn giận chỉ có thể thắng bằng cái không giận. Không phải bằng một cơn giận khác. Anh Minh giận sếp. Về nhà giận vợ con. Đó là lấy giận thắng giận. Nó không thắng được gì cả. Nó chỉ làm cho giận lan ra. Từ một người giận thành cả nhà giận. Từ một chuyện ở công ty thành một buổi tối nặng nề ở nhà. Giận mà trút sang người khác thì giống như chuyền một cục than nóng tay. Người này chuyền cho người kia. Cuối cùng ai cũng bị bỏng.
Nhân quả của việc giận cá chém thớt trổ ra rất rõ. Nhân là mình không biết giữ cơn giận đúng chỗ. Quả đầu tiên là người thân xa mình dần. Vợ không còn muốn kể chuyện với chồng nữa. Vì kể ra thì sợ bị gắt. Con không còn muốn chơi với ba nữa. Vì chơi thì sợ làm ba nổi nóng. Quả thứ hai là mình mất đi chỗ dựa. Đến lúc mình thật sự gặp khó khăn, cần vợ con an ủi, thì họ đã quen im lặng rồi. Quả thứ ba là mình tạo ra một thói quen xấu. Giận ở đâu thì trút ở đó. Quen dần rồi thì mình không còn biết kiềm chế nữa. Gặp chuyện nhỏ cũng nổi nóng. Gặp người hiền cũng quát tháo.
Vậy thì phải làm sao khi mình đang giận? Trước hết là phải biết mình đang giận. Nghe thì đơn giản. Nhưng lúc giận, người ta thường không biết mình đang giận. Họ chỉ biết là người khác sai. Anh Minh lúc gắt vợ, anh nghĩ là vợ hỏi nhiều. Anh không nghĩ là mình đang mang giận từ công ty về. Cho nên bước đầu tiên là dừng lại một chút. Trước khi nói, hãy hỏi mình: mình đang giận ai? Chuyện gì làm mình giận? Câu trả lời thường không phải là người đang đứng trước mặt mình.
Bước thứ hai là cho cơn giận một chỗ đúng. Giận sếp thì giải quyết với sếp. Mai lên công ty, nói chuyện rõ ràng. Sửa lại bản báo cáo. Học cách làm cho đúng. Giận vì công việc thì giải quyết bằng công việc. Đừng mang về nhà. Nếu trên đường về mà cơn giận vẫn còn, hãy ghé đâu đó ngồi một chút. Uống một ly nước. Đi bộ một vòng. Để cơn giận nguội bớt rồi hãy bước vào nhà. Cánh cửa nhà mình không phải là chỗ để trút giận. Nó là chỗ để mình trở về.
Bước thứ ba là nói thật với người thân. Anh Minh có thể nói với vợ: hôm nay anh bị sếp mắng, anh đang bực lắm. Em cho anh ngồi yên một lúc nhé. Một câu nói như vậy có sức mạnh rất lớn. Vì nó cho vợ anh biết: anh không giận em. Anh đang giận chuyện khác. Người thân nghe vậy thì sẽ thương mình hơn. Họ sẽ để mình yên. Thậm chí họ còn an ủi mình. Một câu nói thật mà giữ được cả buổi tối bình yên.
Anh Minh bây giờ đã đổi. Hôm nào ở công ty có chuyện bực, anh ghé quán nước đầu ngõ ngồi mười phút. Anh uống một ly trà đá. Anh thở vài hơi thật sâu. Rồi anh mới về nhà. Vợ anh bảo: dạo này anh về nhà vui vẻ hơn. Đứa con cũng quấn ba hơn. Anh cười. Anh bảo: sếp mắng thì để ở công ty. Về nhà là của vợ con. Mang giận về nhà thì mình nhẹ được một chút, mà cả nhà nặng cả buổi tối. Tính ra thì lỗ. Thôi thì để giận ở ngoài cửa. Bước vào nhà là phải cười.
Cơn giận vốn không phải kẻ thù. Nó là tín hiệu cho mình biết có chuyện không ổn. Nhưng mình phải biết giữ nó đúng chỗ. Giận ai thì nói với người đó. Giận việc gì thì sửa việc đó. Đừng để cơn giận lạc chỗ. Vì mỗi lần nó lạc chỗ, người phải chịu không phải là người gây ra nó. Mà là người thương mình nhất.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư