🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Ăn quá no, tham miếng ngon: nhân quả của cái miệng không dừng

Nhân quả – nghiệp báo · 8 phút đọc

Bữa tiệc hôm đó ngon lắm. Món nào cũng hấp dẫn. Gà quay vàng ươm. Tôm hấp đỏ au. Canh chua bốc khói. Chủ nhà hiếu khách, cứ gắp thức ăn vào chén mọi người. Anh Hòa ăn rất ngon miệng. Chén này vừa hết thì chén khác đã đầy. Anh ăn đến khi bụng căng cứng mới thôi. Về đến nhà, anh nằm vật ra giường. Bụng đầy. Đầu nặng. Cả đêm anh trằn trọc, không ngủ được. Sáng hôm sau dậy, người mệt rã rời. Anh bảo: hôm qua ăn ngon mà sao hôm nay khổ thế.

Chuyện ăn quá no thì ai cũng từng trải qua. Tiệc tùng, đám cưới, ngày lễ, mâm cơm nào cũng đầy ắp. Món ngon trước mặt thì khó mà dừng. Người ta nói: ăn cho đáng đồng tiền. Ăn cho bõ công đi dự tiệc. Ăn vì sợ phụ lòng chủ nhà. Đủ thứ lý do để ăn thêm. Ăn thêm một miếng thì có sao. Ăn thêm một chén thì có sao. Nhưng cái bụng thì có giới hạn. Vượt qua giới hạn ấy thì nó bắt đầu kêu cứu. Đầy hơi. Khó tiêu. Mất ngủ. Hôm sau mệt mỏi. Lâu ngày thành bệnh dạ dày, bệnh tim mạch, bệnh tiểu đường. Miếng ngon hôm nay thành bệnh tật ngày mai.

Trong kinh có câu nói về chuyện ăn uống. Ai sống mà không giữ gìn các căn, ăn uống thiếu tiết độ, biếng nhác, chẳng tinh cần, thì ma uy hiếp kẻ ấy như cây yếu trước gió. Còn ai biết giữ gìn, ăn uống có tiết độ, có lòng tin, tinh cần, thì ma không uy hiếp được, như núi đá trước gió. Nghe thì có vẻ nặng nề. Ăn nhiều một chút mà cũng thành chuyện ma quỷ hay sao? Nhưng ngẫm kỹ thì thấy đúng. Vì ăn uống không chỉ là chuyện của cái bụng. Nó là chuyện của cái tâm. Tâm không biết dừng thì ăn cũng không biết dừng. Ăn không biết dừng thì thân mệt. Thân mệt thì tâm cũng mệt theo. Cứ thế mà yếu dần, như cây yếu trước gió.

Cái miệng không dừng là một dạng của lòng tham. Tham không chỉ là tham tiền, tham của. Tham còn là tham miếng ăn. Thấy món ngon thì muốn ăn nhiều. Ăn nhiều thì muốn ăn nữa. Ăn no rồi mà vẫn thấy thèm. Cái thèm ấy không phải từ cái bụng. Bụng đã no rồi. Cái thèm ấy từ cái tâm. Tâm tham thì bao giờ cũng thấy thiếu. Cho nó ăn bao nhiêu cũng không đủ. Người tham ăn thì giống người tham tiền. Được một thì muốn hai. Được hai thì muốn mười. Không bao giờ thấy đủ.

Nhân quả của việc ăn quá no rất rõ. Nhân là mình không biết tiết độ. Quả đầu tiên là thân thể mệt mỏi. Ăn no quá thì máu dồn xuống dạ dày để tiêu hóa. Đầu óc thiếu máu thì uể oải. Người nặng nề thì lười vận động. Lười vận động thì sức khỏe càng kém. Quả thứ hai là mình mất đi sự tỉnh táo. Bụng no thì mắt díp lại. Đầu óc mơ màng. Làm việc gì cũng không tập trung được. Quả thứ ba là bệnh tật tích lũy dần. Mỗi bữa ăn quá no là mỗi lần dạ dày bị quá tải. Quá tải mãi thì thành bệnh. Đến lúc bệnh trổ ra thì đã muộn.

Có người sẽ nói: ăn uống là niềm vui, sao lại phải khắt khe. Nói vậy cũng đúng. Ăn ngon là một niềm vui chính đáng. Nhưng niềm vui nào cũng cần có chừng mực. Ăn ngon mà ăn vừa đủ thì vui. Ăn ngon mà ăn quá no thì vui biến thành khổ. Người biết ăn là người ăn chậm. Nhai kỹ. Cảm nhận vị ngon của từng miếng. Ăn đến lúc vừa no thì dừng. Dừng đúng lúc thì bữa ăn vẫn ngon. Mà thân thể vẫn nhẹ nhõm. Ngày hôm sau vẫn khỏe mạnh.

Người xưa dạy ăn có ba phần no là đủ. Ăn bảy phần no thì vừa. Ăn mười phần no thì đã quá. Lời dạy ấy đơn giản mà đúng. Bụng mình như một cái nồi. Đổ đầy quá thì trào ra. Ăn vừa đủ thì tiêu hóa tốt. Ăn quá thì tiêu hóa không kịp. Cơm ngon đến mấy mà ăn quá no thì cũng thành gánh nặng. Còn cơm đạm bạc mà ăn vừa đủ thì vẫn thấy ngon. Vì ngon hay không không chỉ ở món ăn. Mà còn ở cái thân nhẹ nhõm sau khi ăn.

Vậy thì làm sao để cái miệng biết dừng? Trước hết là ăn chậm lại. Ăn chậm thì bụng kịp báo no. Ăn nhanh thì bụng chưa kịp báo, mình đã ăn quá nhiều rồi. Ăn chậm còn là cách để thưởng thức. Nhai kỹ một miếng thịt thì thấy vị ngọt của nó. Uống chậm một ngụm canh thì thấy vị chua, vị thơm. Ăn vội thì nuốt chửng cả. Nuốt chửng thì không biết ngon hay dở. Chỉ biết no hay chưa no.

Thứ hai là lấy vừa đủ. Đừng lấy đầy chén. Lấy một nửa thôi. Ăn hết thì lấy thêm. Lấy ít mà ăn hết thì còn ngon miệng. Lấy nhiều mà ăn không hết thì vừa phí vừa nặng bụng. Thứ ba là nhớ đến thân thể mình. Trước khi gắp thêm miếng nữa, hãy hỏi: bụng mình đã no chưa? Nếu đã no thì dừng. Miếng ngon ấy để mai ăn cũng được. Nó không chạy đi đâu. Chỉ có sức khỏe là chạy mất nếu mình cứ ăn quá no mỗi ngày.

Anh Hòa bây giờ đi tiệc vẫn ăn ngon. Nhưng anh ăn chậm hơn. Anh lấy ít hơn. No vừa thì anh dừng, ngồi nói chuyện với mọi người. Anh bảo: ngày xưa đi tiệc về là mệt. Bây giờ đi tiệc về vẫn khỏe. Vì tôi đã học được cách dừng. Cái miệng muốn ăn nữa. Nhưng tôi bảo nó: thôi, đủ rồi. Mai còn ăn tiếp. Nói vậy mà cái miệng cũng nghe lời. Vì khi thân khỏe, tâm vui, thì miếng ngon nào cũng ngon hơn. Ăn vừa đủ mới thật sự là biết ăn.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 7–8 (dhp_ev01.htm)
Bài liên quanChăm chỉ mỗi ngày: nhân quả của người lặng lẽ làmLấy của không cho: nhân quả của bàn tay trộm cắpDạy con bằng đòn roi: gieo sợ hãi, gặt xa cách