🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Đừng lần lữa việc lành: tâm tà giành chỗ rất nhanh

Nhân quả – nghiệp báo · 7 phút đọc

Có một thói quen mà hầu như ai cũng có. Việc tốt thì để mai làm. Hôm nay bận quá, mai rảnh rồi làm. Hôm nay mệt quá, mai khỏe rồi làm. Thăm mẹ thì để cuối tuần. Xin lỗi người ta thì để khi nào gặp. Bỏ thuốc, bỏ rượu thì để qua Tết. Làm từ thiện thì để khi nào khá giả. Cứ như vậy, việc lành bị dời hết ngày này sang ngày khác, mà ngày mai thì không bao giờ đến.

Kinh Pháp Cú có một lời dạy rất thẳng về chuyện này. Người có trí gấp làm việc thiện, tránh ác gian như tránh vực sâu. Việc lành mà lần lữa, không mau, thì tâm tà giành chỗ, khổ đau tới liền. Nghe thì có vẻ nặng nề. Nhưng nghĩ kỹ sẽ thấy rất thực tế. Lòng người giống như một mảnh đất. Hôm nay mình không gieo hạt lành xuống đó, thì cỏ dại sẽ mọc. Cỏ dại không cần ai gieo. Nó tự mọc. Tâm tà cũng vậy. Không cần ai dạy, nó tự sinh khi mình để lòng trống.

Hãy nhìn một chuyện rất thường trong nhà. Vợ chồng giận nhau. Người chồng biết mình nói lỡ lời, trong lòng muốn xin lỗi. Nhưng cái tôi giữ lại. Để mai rồi nói. Mai đến, chuyện cũ chưa nguôi, lại thêm chuyện mới. Cứ dời như vậy một tuần, một tháng. Đến lúc muốn xin lỗi thì không biết bắt đầu từ đâu nữa. Cái khoảng trống giữa hai người đã lớn quá rồi. Một lời xin lỗi đúng lúc, nói ra chỉ mất năm giây. Nhưng để qua một tuần, có khi phải mất một năm mới hàn gắn lại được.

Hay chuyện hiếu thảo. Nhiều người con thương cha mẹ thật lòng. Nhưng lúc nào cũng bận. Bận làm, bận con, bận đủ thứ. Thôi để cuối tuần về thăm. Cuối tuần lại có việc. Để tháng sau. Tháng sau lại bận. Rồi một ngày, cha mẹ đổ bệnh, nằm viện, lúc ấy mới hối hả chạy về. Muốn nấu cho mẹ một bữa cơm, muốn ngồi nghe cha kể chuyện, mà cha mẹ đã yếu rồi. Việc lành không làm hôm nay, ngày mai có thể không còn cơ hội để làm nữa. Không phải vì mình không thương. Mà vì mình cứ lần lữa.

Kinh dạy tiếp một điều rất nhân hậu. Ai đã lỡ gieo trồng nghiệp ác, đừng làm liều, tiếp tục gây thêm. Chớ mà biện hộ, tìm quên. Câu này dành cho người đã lỡ. Đã lỡ nói một lời ác, đã lỡ làm một việc sai, thì đừng lấy cái sai đó làm cớ để sai tiếp. Nhiều người có tâm lý như vậy. Lỡ rồi thì lỡ luôn. Đã mắng một câu thì mắng cho hết. Đã lấy một lần thì lấy thêm lần nữa. Đã dối một lần thì dối tiếp cho trót. Đó là cách tâm tà giành chỗ. Một việc ác nhỏ, nếu không dừng lại, sẽ kéo theo việc ác lớn hơn.

Dừng lại khó hay dễ? Khó, nếu mình cứ nghĩ đến chuyện đã qua. Dễ, nếu mình chỉ nghĩ đến việc tiếp theo. Việc tiếp theo mình sẽ làm là gì? Đó mới là điều mình làm chủ được. Quá khứ không sửa được. Nhưng giây phút này, mình có thể chọn khác. Người lỡ tay làm vỡ một cái bát, có thể dừng lại, nhặt mảnh vỡ lên, xin lỗi, rồi cẩn thận hơn lần sau. Người lỡ lời làm đau người khác, có thể dừng lại, nói một lời xin lỗi, rồi từ nay nói năng chừng mực hơn. Dừng lại là một việc lành. Và việc lành nào cũng nên làm ngay.

Kinh cũng dạy mặt tích cực. Có cơ hội gieo trồng giống tốt, nhớ siêng năng chăm sóc, làm hoài. Căn lành tăng trưởng mỗi ngày. Những ai tích phước, nay mai an lành. Cơ hội gieo giống tốt ở đâu? Ở ngay trong ngày hôm nay. Gặp người cần giúp, giúp ngay. Thấy việc nên làm, làm ngay. Nghĩ được một ý tốt, thực hiện ngay. Đừng đợi đến khi có nhiều tiền mới bố thí. Đừng đợi đến khi rảnh rỗi mới tu tập. Đừng đợi đến khi già mới sống tử tế. Giống tốt gieo hôm nay, ngày mai đã bắt đầu nảy mầm.

Có người hỏi, việc lành nhỏ quá, làm có ích gì? Một lời chào buổi sáng, một nụ cười, một lần nhường đường, có đáng gì đâu? Nhưng chính những việc nhỏ làm đều mỗi ngày mới tạo nên con người mình. Người mỗi ngày nói một lời tử tế, sau một năm đã nói hơn ba trăm lời tử tế. Người mỗi ngày nhịn một cơn giận, sau một năm đã bớt đi hơn ba trăm lần làm đau người khác. Căn lành tăng trưởng mỗi ngày, không phải bằng việc lớn, mà bằng việc nhỏ làm hoài.

Cho nên, đừng lần lữa việc lành. Việc lành nào nghĩ được hôm nay, làm ngay hôm nay. Xin lỗi ai, xin lỗi ngay. Thăm ai, thăm ngay. Giúp ai, giúp ngay. Tha thứ cho ai, tha thứ ngay. Đừng đợi một ngày đẹp trời nào đó. Ngày đẹp trời nhất chính là hôm nay. Người có trí gấp làm việc thiện, không phải vì họ sợ chết, mà vì họ hiểu một điều giản dị. Hôm nay là ngày duy nhất mình chắc chắn có trong tay. Ngày mai, chưa ai dám chắc.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• 423 Lời Vàng của Phật - Kinh Pháp Cú [Dhammapada] (TT Thích Nhật Từ dịch) — trang 66 (kệ 116-118: Người có trí gấp làm việc thiện; Ai đã lỡ gieo trồng nghiệp ác; Có cơ hội gieo trồng giống tốt)
Bài liên quanLỡ làm sai rồi, dừng lại vẫn kịpNghiệp đưa mình đi đâu sau một đời ngườiTu không ở áo mặc, ở chỗ tâm được điều phục