🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Lừa bạn hàng một lần: mất cả chợ, mất cả chữ tín

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Bà Tư bán hàng ngoài chợ đã hai chục năm. Sạp của bà lúc nào cũng đông khách, vì bà bán đúng cân, nói đúng giá. Có hôm, một bà khách lạ mua một ký tôm, bà cân đủ, còn bỏ thêm vài con cho đủ vị. Bà khách quen dần, rồi thành khách ruột, tuần nào cũng ghé. Bà Tư nói, buôn bán có lời ít một chút cũng được, miễn là khách quay lại. Cái lời thật sự của người bán hàng không nằm ở một lần bán, mà nằm ở khách quay lại hoài.

Cách đó vài sạp, có anh bán cá mới về. Anh bán rẻ hơn bà Tư một chút, khách cũng đông. Nhưng được vài tháng, khách thưa dần. Người ta phát hiện anh cân non, con cá một ký mà cân chỉ có tám lạng. Anh còn trộn cá ươn vào cá tươi, bán cho khách không biết chọn. Lúc đầu, anh lời hơn bà Tư thật. Nhưng rồi tiếng xấu lan ra, cả chợ biết. Khách quen bỏ đi hết, sạp của anh ế ẩm, cuối cùng phải dẹp sạp đi chỗ khác.

Kinh Pháp Cú có câu: người ác thấy là hiền, khi ác chưa chín muồi. Khi ác nghiệp chín muồi, người ác mới thấy là ác. Lúc mới cân non, anh bán cá thấy mình khôn, thấy mình lời. Anh chưa thấy ác, vì quả chưa tới. Nhưng quả nào cũng có ngày chín. Quả của việc lừa khách không đến ngay hôm sau, nó đến từ từ: hôm nay một khách bỏ đi, ngày mai hai khách bỏ đi, đến khi nhận ra thì chợ đã không còn ai ghé sạp mình nữa.

Kinh Pháp Cú cũng dạy: chớ khinh điều ác nhỏ, cho rằng không tai ương. Nước từng giọt tuy nhỏ, dần dần đầy vại to. Một lần cân non chỉ lời thêm vài nghìn đồng, nghe qua thì nhỏ lắm. Nhưng một lần rồi hai lần, hai lần rồi thành thói quen. Thói quen cân non không chỉ lấy tiền của khách, nó còn lấy đi chữ tín của mình, mà chữ tín thì không mua lại được bằng tiền.

Người buôn bán hay tính toán lời lỗ. Nhưng có một khoản lỗ mà nhiều người không tính: lỗ chữ tín. Lời được vài nghìn một lần, mất một người khách quen, mất luôn những người khách mà người đó giới thiệu đến. Một người khách hài lòng sẽ kể cho ba người nghe. Một người khách bị lừa sẽ kể cho mười người nghe. Cái phép tính đó, người bán hàng nào cũng nên thuộc lòng.

Ngược lại, người bán thật thà cũng có cái lời riêng của mình. Bà Tư bán đúng cân, có hôm lời ít, có hôm hòa vốn. Nhưng bà có khách quen hai chục năm, có người mua hàng rồi còn gửi con cháu đến mua. Bà không cần rao to, không cần quảng cáo, vì khách tự tìm đến. Đó là quả của nhân thật thà, gieo chậm mà chắc, như nước nhỏ giọt đầy vại, đến một lúc thì đầy.

Chuyện này không chỉ đúng với người bán hàng ngoài chợ. Người bán hàng online cũng vậy, người làm nghề gì cũng vậy. Nói sai về món hàng của mình, giấu cái lỗi của món hàng, lấy tiền của người không biết, thì lúc đầu có thể lời, nhưng sớm muộn gì người ta cũng biết. Thời nay, một lời chê trên mạng lan nhanh hơn cả tiếng đồn ở chợ. Một lần lừa, cả đời mang tiếng.

Có người nói, buôn bán mà thật thà quá thì làm sao giàu. Nhưng giàu bằng cách nào mới là giàu bền? Giàu bằng lừa dối thì như nhà xây trên cát, sóng đến là sập. Giàu bằng thật thà thì chậm, nhưng chắc, như nhà xây trên nền đá. Người bán hàng nào cũng phải chọn một trong hai nền đó, không có nền thứ ba.

Cho nên, nếu hôm nay mình đang buôn bán, hãy nhớ hai câu kinh này. Đừng khinh việc ác nhỏ, vì nó tích lại thành vại đầy. Đừng tưởng việc ác chưa có quả là không có quả, vì quả chỉ là chưa chín mà thôi. Bán đúng cân, nói đúng lời, lời ít một chút mà khách ở lại lâu dài. Đó là cách buôn bán có nhân quả, và cũng là cách buôn bán khôn ngoan nhất.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 119 (dhp_ev09.htm) (Người ác thấy là hiền, khi ác chưa chín muồi, khi ác nghiệp chín muồi, người ác mới thấy là ác)
• Kinh Pháp Cú — kệ 121 (Kinh Pháp Cú Bắc Truyền, tr. 85) (Chớ khinh điều ác nhỏ, cho rằng không tai ương, nước từng giọt tuy nhỏ, dần dần đầy vại to)
Bài liên quanChê bai người khác trước mặt con: nhân gieo vào tai trẻĐi làm hết việc, về đúng giờ: nhân quả của người làm côngMiệng ăn không dừng: nhân quả của thói quen ăn uống