🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Ăn chay mà khinh người ăn mặn: nhân quả của tâm chấp

Nhân quả – nghiệp báo · 8 phút đọc

Bữa cơm giỗ ở nhà bác Hai, cả nhà quây quần. Mâm cơm có thịt, có cá, có rau. Cô Tư, em gái bác Hai, ăn chay trường đã năm năm. Cô ngồi vào mâm, nhìn một lượt, rồi nói, sao nhà mình toàn đồ mặn thế này, ăn vậy tội chết.

Cả mâm im lặng. Bác Hai cười gượng. Mấy đứa nhỏ nhìn nhau, không dám gắp. Cô Tư vẫn nói tiếp. Cô kể cô ăn chay nên người nhẹ nhõm, ngủ ngon, không bệnh tật. Còn ai ăn mặn thì nghiệp nặng, sau này khổ.

Bữa giỗ đó, không ai ăn ngon. Không phải vì đồ ăn dở. Mà vì lời nói của cô Tư làm cả nhà mất vui.

Chuyện này không hiếm. Có người ăn chay được một thời gian, rồi bắt đầu nhìn người ăn mặn bằng con mắt khác. Như mình đã lên một bậc cao hơn. Như mình sạch, người ta dơ. Đi đâu cũng nhắc chuyện ăn chay. Gặp ai cũng khuyên người ta bỏ thịt. Ai không nghe thì chê người ta vô minh.

Ăn chay là việc tốt. Không sát sinh, nhẹ người, nhẹ lòng. Nhiều người ăn chay xong thấy khỏe hơn, thấy lòng mình hiền hơn. Đó là thật.

Nhưng ăn chay mà sinh ra tâm khinh người, thì cái tốt đó mất đi một nửa. Mình ăn rau mà lòng thì chê người, thì rau đó có làm mình hiền hơn không? Mình không ăn thịt mà miệng thì nói lời cay độc, thì cái chay đó có sạch không?

Trong sách Đạo lý nhà Phật có một câu thế này. Chẳng phải ăn chay giữ giới là đủ, mà phải nuôi dưỡng các đức Từ, Bi, Hỷ, Xả cho bám chặt vào tâm.

Ăn chay giữ giới chưa đủ. Phải nuôi dưỡng lòng từ, lòng bi, lòng vui theo người, lòng buông xả. Bốn đức đó phải bám chặt vào tâm, chứ không phải chỉ nằm ở mâm cơm.

Từ là thương người và giúp người. Bi là thương xót mà cứu kẻ hoạn nạn, nghèo khổ. Hỷ là vui vẻ với mọi người. Xả là thí xả của mình, tha thứ cho người. Bốn đức đó, nếu có trong lòng, thì người ăn chay hay ăn mặn đều là người tốt. Nếu không có, thì ăn chay bao lâu cũng chỉ là thay đổi món ăn, chứ không thay đổi con người.

Cô Tư ăn chay năm năm. Nhưng năm năm đó, cô có thương người hơn không? Cô có tha thứ cho ai không? Hay cô chỉ đổi từ thịt sang rau, còn lòng thì vẫn chê bai, vẫn coi thường người khác?

Tôi có quen một bà cụ ở chùa. Bà ăn chay trường đã ba mươi năm. Nhưng chưa bao giờ bà nói ai ăn mặn là tội. Ai đến nhà bà, bà nấu riêng một mâm chay cho mình, còn mâm mặn cho khách, bà vẫn vui vẻ. Bà nói, mỗi người có duyên của họ. Mình ăn chay vì mình thấy hợp. Người ta ăn mặn vì người ta chưa đến lúc. Mình không có quyền chê.

Bà cụ đó, ai cũng thương. Người ăn mặn cũng thương bà. Người ăn chay cũng thương bà. Vì bà hiền thật. Cái hiền đó không nằm ở mâm cơm. Nằm ở cách bà đối xử với người khác.

Ngược lại, cô Tư ăn chay mà cả nhà sợ. Sợ cô nói, sợ cô chê, sợ cô giảng đạo. Mỗi lần có giỗ, người ta lại lo, không biết cô Tư có đến không. Cô đến thì mâm cơm mất vui. Cô không đến thì người ta lại áy náy. Ăn chay mà thành gánh nặng cho người khác như vậy, thì phước ở đâu?

Nhân quả trong chuyện ăn chay nằm ở chỗ này. Ăn chay gieo nhân lành, vì không sát sinh, vì nhẹ nhàng. Nhưng khinh người thì gieo nhân xấu, vì làm người khác buồn, làm người khác xa mình. Hai nhân đó cùng lớn lên trong một con người. Quả thì cũng đến cả hai đường. Ăn chay thì thân nhẹ. Khinh người thì lòng nặng, người xa.

Nhiều người tu tập cũng vậy. Giữ giới được một thời gian, rồi sinh tâm kiêu mạn. Mình giữ được, người ta không giữ được, mình hơn người ta. Mình tụng kinh nhiều, người ta không tụng, mình hơn người ta. Mình đi chùa nhiều, người ta ít đi, mình hơn người ta. Cái hơn đó, càng tu càng lớn, đến một lúc thì che hết cả lòng từ.

Tu mà sinh tâm khinh người, thì tu sai đường. Vì mục đích của tu là làm lòng mình mềm ra, chứ không phải làm mình cứng lại. Là để mình thương người hơn, chứ không phải để mình chê người hơn.

Ăn chay đúng nghĩa là ăn trong tỉnh thức. Biết mình ăn gì, vì sao mình ăn. Ăn để thân khỏe, để lòng nhẹ, để không nợ mạng chúng sinh. Ăn xong, lòng mình hiền đi, miệng mình lành đi, tay mình giúp người nhiều hơn. Đó mới là ăn chay có phước.

Còn ăn chay để khoe, để chê người, để thấy mình cao hơn, thì chỉ là đổi món ăn. Phước thì ít, mà nghiệp từ lời nói và ý nghĩ thì nhiều.

Vậy nên, ai đang ăn chay, hãy ăn cho vui. Ăn xong, cười với người ăn mặn một cái. Đừng giảng, đừng chê, đừng khuyên khi người ta không hỏi. Đến bữa, mình ăn phần của mình, người ta ăn phần của người ta. Cả nhà cùng vui, đó là phước.

Còn ai chưa ăn chay, cũng đừng sợ. Ăn chay không phải là thước đo lòng tốt. Lòng tốt đo bằng cách mình đối xử với người khác. Một người ăn mặn mà biết thương người, biết giúp người, biết nói lời lành, thì phước của họ không thua ai.

Cô Tư sau bữa giỗ đó, bác Hai có nói riêng với cô một câu. Bác nói, em ăn chay là tốt. Nhưng em đừng làm cả nhà mất vui. Ăn chay mà nhà mất vui, thì thà đừng ăn. Cô Tư nghe xong, im lặng một lúc lâu. Rồi cô nói, em xin lỗi. Từ đó, cô vẫn ăn chay. Nhưng đến bữa, cô chỉ lặng lẽ ăn phần của mình. Không nói gì thêm. Cả nhà lại vui.

Một mâm cơm, có chay có mặn, mà ai cũng vui, đó là một mâm cơm có phước.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Đạo lý nhà Phật (Đoàn Trung Còn) — tr. 7: “Chẳng phải ăn chay giữ giới là đủ, mà phải nuôi dưỡng các đức Từ, Bi, Hỷ, Xả cho bám chặt vào tâm.”
Bài liên quanMột câu nói vô tình, một hạt giống gieo cả tuầnGieo một việc lành trước khi ngủ: nhân nhỏ, quả ấmĐể mai hãy sửa: nhân quả của một ngày chần chừ