Sáng thứ hai, phòng khám đông nghẹt. Người ta xếp hàng dài từ cửa vào tới cầu thang. Một người đàn ông chen lên, đứng ngay trước mặt một bà cụ, tỉnh bơ như không có ai. Bà cụ nhắc khẽ: "Chú ơi, mọi người đang xếp hàng." Người đàn ông gắt lại: "Tôi vội, tôi có việc gấp." Cả hàng người nhìn nhau, khó chịu. Không ai nói thêm, nhưng trong lòng ai cũng nặng.
Chen lấn là chuyện quá quen. Xếp hàng mua vé, chờ thang máy, chờ lấy thuốc, chờ đóng tiền — chỗ nào đông là chỗ đó có người chen. Ai cũng nghĩ mình vội hơn người khác. Ai cũng nghĩ mình chỉ chen một chút thôi. Nhưng hàng người thì dài, mỗi người chen một chút, thì người đứng cuối cùng phải chờ đến bao giờ?
Trong Kinh Pháp Cú có câu: nếu bỏ niềm vui nhỏ đi, sẽ đón về hạnh phúc lớn hơn. Người khôn không vương vào niềm vui nhỏ. Chen lên trước được vài phút, đó là niềm vui nhỏ. Nhưng cái giá phải trả là gì? Là ánh mắt khó chịu của bao nhiêu người. Là cơn bực dọc trong lòng mình. Là thói quen giành giật, thấy cái lợi trước mắt là nhào tới, không cần biết người khác ra sao.
Biết chờ, tưởng là thiệt, hóa ra lại là được. Người biết xếp hàng, chờ tới lượt mình, trong lòng rất yên. Không phải lấm lét nhìn quanh, không phải nghe ai nhắc, không phải gắt gỏng với ai. Cái yên đó đáng giá hơn vài phút chen lên trước nhiều. Hơn nữa, người ta nhìn mình mà quý. Một người đứng đàng hoàng trong hàng, ai cũng thấy đó là người biết điều, biết nghĩ cho người khác.
Chờ đợi cũng là một cách tu. Đời mình có biết bao nhiêu lúc phải chờ: chờ con lớn, chờ việc xong, chờ bệnh khỏi, chờ người thân thay đổi. Ai không chịu được một hàng người ngắn ngủi, thì làm sao chịu được những lần chờ dài trong đời? Mỗi lần xếp hàng mà lòng vẫn yên, là một lần mình luyện được tính nhẫn. Nhẫn không phải là nhịn nhục cho qua. Nhẫn là biết việc gì đáng vội, việc gì cứ thong thả mà làm.
Con trẻ nhìn cha mẹ mà học. Cha mẹ chen lấn, con cũng chen lấn. Cha mẹ đứng đàng hoàng xếp hàng, con cũng đứng yên chờ tới lượt. Có lần, một đứa bé thấy bố chen lên trước, nó hỏi: "Sao bố không xếp hàng như mọi người?" Người bố đỏ mặt, lặng lẽ quay lại cuối hàng. Đứa bé không biết, câu hỏi ngây thơ đó vừa cứu bố nó một bàn thua. Trẻ con nhìn rõ lắm. Người lớn đừng tưởng con không thấy.
Có người bảo: chen một chút có sao đâu, ai cũng làm vậy mà. Nhưng "ai cũng làm vậy" không làm việc sai thành đúng. Một người chen thì hàng rối một chút. Mười người chen thì hàng không còn là hàng nữa. Xã hội yên hay loạn, bắt đầu từ những chỗ nhỏ như vậy: một hàng người có thứ tự hay không, một đám đông có biết chờ nhau hay không.
Lần sau đứng xếp hàng, hãy thử đứng yên. Nhìn hàng người trước mặt, thở một hơi, và nghĩ: mình chờ thêm vài phút, có mất gì đâu. Nhưng mình vừa gieo một hạt giống tốt: hạt giống của sự nhẫn nại, của lòng tôn trọng người khác. Hạt đó mọc lên, quả của nó là một đời sống yên ổn, đi đâu cũng được người ta nhường nhịn lại.
Nhân quả trong một hàng người thật rõ ràng. Chen lấn gieo nhân giành giật, quả là sống trong cảnh giành giật, lúc nào cũng vội, cũng bực, cũng sợ người khác chen mất phần mình. Biết chờ gieo nhân nhẫn nại, quả là lòng yên, người quý, việc gì cũng có thứ tự mà thành. Đừng tranh vài phút ngắn ngủi. Hãy giữ cho mình một chỗ đứng đàng hoàng trong hàng. Chỗ đó tuy ở sau, nhưng lòng mình lại ở trước.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư