Anh Tùng chạy xe ôm đêm đã sáu năm. Mười hai giờ khuya, anh đón một người khách say rượu ở quán nhậu, chở về tận ngoại thành. Khách say, đường xa, trời tối. Anh có thể đi vòng thêm vài cây số, tính thêm vài chục ngàn, chẳng ai biết, chẳng ai kiểm chứng. Nhiều người trong nghề vẫn làm vậy.
Có lần khác, hai giờ sáng, anh chở một bà mẹ ôm đứa con đang sốt cao đi cấp cứu. Bà run run đưa cho anh tờ tiền lẻ cuối cùng trong túi. Anh chở nhanh, đến nơi, trả lại bà tờ tiền, nói: Chị giữ lại mà mua thuốc cho cháu. Bà chưa kịp cảm ơn, anh đã quay xe đi.
Nghề nào cũng gieo nhân. Nghề xe ôm đêm gieo nhân bằng từng cuốc xe. Chở thật, lấy đúng giá, giúp người lúc khuya khoắt, đó là gieo nhân lành. Đi vòng, chặt chém, bỏ mặc khách lúc khó khăn, đó là gieo nhân xấu. Không có nghề nào là nghề thấp. Chỉ có cách làm nghề ngay thẳng hay gian dối.
Trong kinh Pháp Cú có câu: Tự mình làm điều ác, tự mình làm nhiễm ô, tự mình không làm ác, tự mình làm thanh tịnh. Tịnh, không tịnh tự mình, không ai thanh tịnh ai. Nói lại bằng lời thường: không ai làm sạch thay mình được, cũng không ai làm bẩn thay mình được. Đêm khuya không có ai nhìn, không có ai chấm điểm, chính lúc đó mới biết lòng mình ra sao.
Sách Phật Giáo của Trần Trọng Kim giảng về chánh mạng: chánh mạng là sống theo con đường công chánh, không tham lam lợi lộc mà bỏ những điều nhân nghĩa. Kiếm tiền bằng nghề chân chính, đồng tiền đó sạch, ăn ngon ngủ yên. Đồng tiền kiếm bằng cách lừa người lúc nửa đêm, cầm trong tay cũng nặng, vì trong lòng mình biết nó từ đâu mà ra.
Quả báo không phải chuyện kiếp sau xa xôi. Người chạy xe thật thà, khách quen nhớ mặt, nhớ số điện thoại, gọi hoài. Một người khách hài lòng kể cho mười người khác nghe. Người chặt chém thì một lần rồi thôi, tiếng đồn đi nhanh hơn xe chạy. Nghề xe ôm sống bằng khách quen. Mà khách quen chỉ đến với người đáng tin.
Mỗi cuốc xe đêm là một lần chọn. Chọn tham một chút hay chọn ngay thẳng. Chọn một lần thì chưa thành gì. Chọn nhiều lần thành thói quen. Thói quen thành số phận của nghề, rồi thành số phận của đời mình. Người nào đêm nào cũng chọn ngay thẳng, lâu dần thành người ngay thẳng. Người nào đêm nào cũng chọn mánh khóe, lâu dần thành người mánh khóe.
Đêm nay, ai chạy xe, xin nhớ một điều: sau lưng mình là một con người đang tin tưởng giao cả thân mình cho mình. Trời khuya, đường vắng, người ta không còn chỗ nào để bấu víu ngoài người cầm lái. Chở người ta về nhà an toàn, lấy đúng đồng tiền công, đó đã là một việc lành. Việc lành làm đều mỗi đêm, phước sẽ theo mình về nhà, như khách quen vẫn gọi mình mỗi tối.
Có những đêm ế khách, chạy từ mười giờ đến ba giờ sáng mà chỉ được hai cuốc, về tay không đủ tiền xăng. Những đêm đó, cám dỗ lớn nhất. Chỉ cần một cuốc chặt chém là bù lại cả đêm. Nhưng người chạy xe lâu năm sẽ nói: tiền chặt chém ăn không ngon. Hôm nay chặt được một người, ngày mai mất mười người. Còn người thật thà, đêm ế thì vẫn ế, nhưng khách quen vẫn gọi, vẫn chờ, vì họ biết gọi anh này thì yên tâm.
Trong nghề cũng có người rủ nhau chặt chém, rủ nhau đi vòng, nói rằng ai cũng làm vậy, mình không làm thì thiệt. Nhưng nhân quả không tính theo số đông. Mười người cùng làm sai không biến cái sai thành cái đúng. Mỗi người tự gieo nhân của mình, tự gặt quả của mình. Người ta rủ mình, mình có quyền không theo. Cái quyền đó, giữ được, chính là cái phước của nghề.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư