🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Hoang phí hôm nay, thiếu thốn ngày sau: nhân quả của sự phí phạm

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Bữa cơm tối, mâm còn nửa nồi cơm. Không ai ăn nữa. Người mẹ vét cơm thừa đổ vào thùng rác, tay vẫn đều như mọi ngày. Một bữa thì chẳng sao. Nhưng nhà nào cũng vậy, ngày nào cũng vậy, một năm đổ đi bao nhiêu cơm? Không ai tính. Vì mỗi lần đổ chỉ là một chút.

Phí phạm thường bắt đầu như vậy. Không phải một lần vung tay lớn. Mà là những cái nhỏ, lặp lại mỗi ngày, tới mức mình không còn thấy nó là phí phạm nữa. Cơm thừa đổ đi. Nước chảy khi đánh răng. Đèn bật ở phòng không có người. Quần áo mua về mặc một lần rồi bỏ. Tiền lẻ tiêu vặt không nhớ đã tiêu vào đâu. Mỗi thứ một chút. Cộng lại thì không chút nào.

Kinh Pháp Cú có câu nhắc rất thẳng: chớ khinh điều ác nhỏ, cho rằng không tai ương. Nước từng giọt tuy nhỏ, dần dần đầy vại to. Tội lỗi ngập tràn là do tích chứa mà có. Nói lại bằng lời thường thì thế này: đừng coi thường cái xấu nhỏ. Một giọt nước thì nhỏ, nhưng giọt này nối giọt kia, vại nước rồi cũng đầy. Việc xấu nhỏ làm hoài cũng vậy, lâu ngày thành lớn.

Phí phạm là một cái xấu nhỏ như thế. Nó không giống trộm cắp. Nó không giống lừa đảo. Không ai bắt quả tang người phí phạm. Không ai phạt người đổ cơm thừa. Nhưng nhân quả không cần ai phạt. Nó cứ vận hành lặng lẽ như giọt nước đầy vại.

Người quen tay hoang phí thì tiền vào bao nhiêu cũng ra bấy nhiêu, không giữ được của. Không phải vì số phận bắt họ nghèo. Mà vì thói quen tiêu pha đã thành cái vại thủng. Đổ bao nhiêu nước vào, vại cũng không đầy.

Hãy nhìn vào một gia đình. Hai nhà cùng thu nhập như nhau. Nhà này cuối tháng còn dư một ít. Nhà kia cuối tháng lúc nào cũng thiếu. Khác nhau ở đâu? Không phải ở số tiền kiếm được. Mà ở những cái nhỏ: nhà kia ăn thừa đổ đi, mua đồ không dùng tới, điện nước không tiếc, tiền lẻ không đếm. Mỗi thứ một chút. Cuối tháng cộng lại, vừa bằng số tiền thiếu hụt. Nhân quả của sự phí phạm không đợi tới kiếp sau. Nó hiện ra ngay cuối tháng, trong cái ví rỗng.

Phí phạm không chỉ là chuyện tiền. Phí cơm là phí công người trồng lúa, người gánh lúa, người nấu cơm. Phí nước là phí cái mà bao nhiêu nơi đang thiếu. Phí thời gian cũng vậy. Một ngày lướt điện thoại vô định vài tiếng, một năm mất đi mấy trăm tiếng. Những thứ đó không lấy lại được. Cơm đổ đi không hốt lại được. Nước chảy đi không múc lại được. Thời gian qua đi không kéo lại được.

Có người nói, tiết kiệm là keo kiệt. Không phải. Keo kiệt là có mà không dám dùng, thấy người khó mà quay mặt đi. Tiết kiệm là biết đủ. Ăn đủ no, mặc đủ ấm, dùng đủ cần. Còn thừa thì để dành, hoặc cho người cần hơn. Người biết đủ thì lòng nhẹ. Người hoang phí thì lòng lúc nào cũng thiếu, vì quen tay xài lớn, bao nhiêu cũng thấy ít.

Sách xưa dạy, biết đủ mà dừng lại, đó là cứu cánh của người học đạo. Nói lại bằng lời thường: biết mình đủ ở đâu thì dừng ở đó. Cơm đủ ăn thì thôi, đừng lấy thêm rồi bỏ. Tiền đủ dùng thì thôi, đừng mua thêm rồi vứt. Cái biết dừng đó chính là cái giữ cho của không hao, cho nhà không thiếu.

Vậy thì bắt đầu từ đâu? Không cần làm lớn. Chỉ cần để ý một việc nhỏ trong ngày hôm nay. Nấu cơm vừa đủ ăn. Tắt đèn phòng không có người. Khóa vòi nước khi đang đánh răng. Trước khi mua một món đồ, hỏi mình một câu: mình có thật sự cần nó không, hay chỉ mua vì thích mắt? Mỗi lần dừng lại được một lần, là mình bịt được một lỗ thủng trong cái vại.

Một giọt nước thì nhỏ. Nhưng vại đầy hay vại thủng, là do từng giọt. Cơm thừa hôm nay, tiền lẻ hôm nay, phút giây hôm nay, tất cả đều là những giọt nước. Mình chọn để chúng đầy vại, hay để chúng chảy qua cái vại thủng, là do mình. Bớt một lần phí phạm hôm nay, ngày mai ví tiền nhẹ nhõm hơn một chút, lòng mình cũng nhẹ hơn một chút. Lâu ngày, cái nhẹ đó thành ra của để dành, thành ra nhà cửa yên ổn. Đó là quả của nhân biết đủ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền — kệ 289, trang 85
Bài liên quanTay làm, chân đi cũng gieo nghiệp: nhân quả từ hành động của thânHứa với lòng mình rồi quên: nhân quả với chính mìnhSống để người khác muốn làm theo: nhân quả của tấm gương