🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Làm chứng gian một lần: nhân quả của lời chứng không thật

Nhân quả – nghiệp báo · 7 phút đọc

Trong xóm có vụ mất đồ. Người ta hỏi một anh thanh niên: hôm đó anh có thấy gì không? Anh ta ngập ngừng một lúc rồi nói: tôi thấy ông Tư lấy. Thật ra anh ta không thấy gì cả. Anh ta chỉ ghét ông Tư, và muốn ông Tư gặp rắc rối.

Một câu nói thôi. Nhưng ông Tư bị cả xóm nghi ngờ. Người ta không chơi với ông nữa. Con ông đi học bị bạn bè trêu chọc. Vợ ông khóc mấy đêm. Tới khi sự thật rõ ra, ông Tư được minh oan, nhưng cái tiếng xấu thì không gỡ lại được. Người ta vẫn nhìn ông bằng con mắt khác. Anh thanh niên thì sao? Anh ta cũng không yên. Từ ngày nói câu đó, anh ta sống trong lo sợ. Sợ có người biết mình nói dối. Sợ ông Tư trả thù. Sợ chính lương tâm mình.

Một lời chứng gian là như vậy. Nó nhẹ như một câu nói. Nhưng nó nặng như một tảng đá đè lên đời người khác và đè lên chính mình.

Kinh Giáo giới La-hầu-la kể lại chuyện Đức Phật dạy con mình là La-hầu-la về lời nói dối. Phật lấy một cái chậu đựng ít nước, đổ nước đi, rồi úp chậu xuống và hỏi: con thấy chậu úp rồi chứ? Rồi Phật nói: người nói dối mà không biết hổ thẹn thì cũng giống như cái chậu đã úp này, trống rỗng như vậy. Nói lại bằng lời thường: người đã dám nói dối mà không thấy xấu hổ thì trong lòng người đó không còn chứa được gì tốt nữa. Cái chậu úp thì không đựng được nước. Lòng người đã quen nói dối thì không đựng được điều lành.

Phật còn nói thêm một câu rất nặng: kẻ không hổ thẹn, cố ý nói dối rồi, thì không có nghiệp ác nào mà không dám làm. Nói lại cho dễ hiểu: một khi người ta đã quen nói dối mà không thấy ngượng, thì cánh cửa ác đã mở. Hôm nay dám nói dối một câu. Ngày mai dám nói dối mười câu. Hôm nay dám làm chứng gian hại một người. Ngày mai dám làm chuyện lớn hơn. Không phải vì người đó sinh ra đã ác. Mà vì lời nói dối đầu tiên đã phá vỡ cái rào trong lòng mình.

Lời chứng gian là một dạng nói dối nặng nhất. Vì nó không chỉ hại mình mà còn hại người vô tội. Nói dối để trốn một cái lỗi của mình thì đã xấu. Nhưng làm chứng gian để đổ tội cho người khác thì xấu gấp nhiều lần. Người bị vu oan mất danh dự, mất việc làm, mất cả niềm tin của xóm làng. Có khi mất cả gia đình. Một câu nói của mình, đổi lấy cả đời người ta. Nhân đó gieo xuống, quả của nó không nhỏ.

Và quả báo không chỉ tới với người bị hại. Nó còn tới với chính người nói dối. Một lời dối phải lấy nhiều lời dối khác để che. Nói dối lần một thì phải bịa thêm lần hai, lần ba để cho khớp. Sống như vậy thì mệt lắm. Đi đâu cũng sợ bị lộ. Gặp ai cũng sợ người ta hỏi tới. Lâu ngày, người nói dối không còn phân biệt được đâu là thật đâu là giả nữa. Cái giá phải trả không phải là người ta phạt mình. Mà là mình tự giam mình trong nỗi sợ của chính mình.

Có người hỏi, vậy khi người ta hỏi mà mình không biết thì nói sao? Câu trả lời rất đơn giản: nói tôi không biết. Tôi không thấy. Tôi không chắc. Bốn chữ tôi không biết không làm mất mặt ai. Nhưng một câu tôi thấy trong khi mình không thấy thì có thể hủy hoại một đời người. Thà im lặng, thà nhận là mình không biết, còn hơn nói điều mình không chắc. Im lặng không gieo nhân xấu. Nói bừa thì gieo nhân xấu.

Chuyện làm chứng gian không chỉ xảy ra ở tòa án. Nó xảy ra trong xóm, trong chỗ làm, trong gia đình. Người ta hỏi mình về đồng nghiệp, mình nói xấu thêm một câu cho hả giận. Người ta hỏi mình về hàng xóm, mình thêm thắt một chút cho câu chuyện ly kỳ. Những câu nói đó đều là những lời chứng không thật. Nhỏ thôi, nhưng nhân đã gieo. Người bị nói xấu thì khổ. Mình thì mang theo cái nghiệp nói dối.

Muốn tránh nhân này, chỉ cần nhớ một điều. Trước khi nói về người khác, hỏi mình ba câu: mình có thật sự thấy không? Mình có chắc không? Lời mình nói ra có làm hại ai không? Nếu một trong ba câu đó trả lời là không, thì đừng nói. Im lặng một lúc không mất gì. Nói một câu không thật thì mất nhiều lắm. Mất lòng tin của người khác, mất sự bình an của chính mình, và mất cả cái chậu trong lòng mình, cái chậu đã úp xuống thì không đựng được nước trong nữa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Triết lý Nghiệp — bài 09: Kinh Giáo giới La-hầu-la (BudSas, tlnghiep-09.htm)
Bài liên quanGiúp người lúc mình cũng đang khó: nhân quả của bàn tay đang thiếuMở lối đi chung qua đất nhà mình: nhân quả của lòng mở đườngNgười gác cổng trường: nhân quả của việc giữ cửa mỗi sáng