🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Cơn giận qua đi, nhân quả ở lại

Nhân quả – nghiệp báo · 7 phút đọc

Chiều thứ bảy, anh xe ôm công nghệ và một tài xế ô tô va quẹt nhẹ ở ngã tư. Chỉ trầy một vết sơn nhỏ, nhưng hai người xuống xe cãi nhau, càng cãi càng lớn tiếng, cuối cùng xô xát, một người nhập viện, một người lên đồn công an. Vết sơn sửa chỉ tốn vài trăm nghìn, nhưng cái giá của mười phút nóng giận là cả tháng trời chạy đi chạy lại giải quyết, là tiền viện phí, là công việc bị gián đoạn. Cơn giận qua đi trong mười phút, nhân quả của nó ở lại cả tháng, thậm chí cả năm.

Nóng giận là thứ nhân xấu gieo nhanh nhất và gặt cũng nhanh nhất. Chỉ cần một phút mất kiểm soát, người ta có thể nói ra câu làm tổn thương người thân nhất, đập vỡ đồ đạc dành dụm bao năm, quyết định một việc mà sau này hối hận cả đời. Lúc giận, người ta tưởng mình đang giải quyết vấn đề, nhưng thật ra đang tạo ra vấn đề lớn hơn. Cơn giận giống như nắm than nóng trong tay, mình tưởng ném vào người khác, nhưng chính tay mình bỏng trước.

Trong kho sách Phật có dạy: sự oán thù sanh lên bởi lòng nóng giận. Khi nóng giận kẻ khác mà chưa có ý nghĩ hại người thì chưa hẳn phạm, chừng nào tâm đã quyết và đã lập kế hại người mới phạm. Nghĩa là giận mới chớm thì còn cứu được, nhưng để giận lớn lên thành oán thù, thành kế hại người, thì nhân xấu đã thành hình. Người khôn là người dập tắt cơn giận lúc nó mới chớm, chứ không đợi đến lúc nó thành lửa lớn rồi mới chữa cháy.

Nóng giận còn gieo nhân xấu qua lời nói. Kho sách liệt kê bốn điều ác do khẩu tạo ra là nói dối, nói đâm thọc, nói ác, nói vô ích. Lúc giận, người ta phạm gần hết cả bốn điều ấy trong cùng một lúc: nói sai sự thật để thắng, nói lời đâm thọc để đau, nói lời ác để hạ nhục, nói những lời vô ích chẳng giải quyết được gì. Mỗi câu nói lúc giận là một hạt giống xấu, gieo vào lòng người nghe, mà người nghe gần nhất thường là vợ chồng, con cái, cha mẹ trong nhà.

Quả của cơn giận không chỉ nằm ở người khác, mà nằm ngay trong thân mình. Giận làm tim đập nhanh, huyết áp tăng, mất ngủ, ăn không ngon. Người hay giận thì mặt mau già, người hay oán thì tâm mau nặng. Y học ngày nay cũng nói như vậy, mà kho sách ngày xưa đã nói rồi: giận là tự mình uống thuốc độc mà mong người khác chết. Người bị giận có thể quên, nhưng thân thể của mình thì nhớ rất rõ mỗi cơn giận đã đi qua.

Muốn thắng cơn giận, không phải là nén giận cho đến khi nổ tung, mà là nhìn thấy nó sớm. Khi thấy mặt mình nóng lên, tay mình run lên, giọng mình cao lên, đó là lúc phải dừng lại. Uống một ly nước, đi ra chỗ khác, hít thở vài hơi, đợi mười phút rồi hãy nói. Mười phút ấy là khoảng cách giữa nhân xấu và nhân lành. Người đợi được mười phút là người đã thắng được cơn giận của mình, mà thắng được một lần thì lần sau sẽ thắng dễ hơn.

Trong nhà, cha mẹ nóng giận với con là gieo nhân xấu nặng nhất, vì đứa trẻ không có chỗ nào để tránh. Một cái tát lúc giận, một câu mắng lúc giận, đứa trẻ mang theo cả đời. Lớn lên, nó cũng nóng giận với con nó, như một vòng nhân quả truyền từ đời này sang đời khác. Muốn cắt vòng ấy, cha mẹ phải là người dừng lại trước. Dạy con không giận bằng cách chính mình không giận, đó là bài học lớn nhất mà cha mẹ có thể dạy con.

Người hiểu nhân quả thì can đảm không kêu than oán trách khi gặp cảnh khổ đến với mình, vì biết do nhân mình đã tạo. Áp vào cơn giận, nghĩa là khi mình đang phải trả giá cho một cơn giận cũ, đừng đổ lỗi cho người khác, mà hãy nhận ra nhân mình đã gieo và sửa từ hôm nay. Sửa bằng cách mỗi lần giận thì chậm lại một nhịp, mỗi lần sắp nói lời nặng thì im lặng một lúc, mỗi lần muốn hơn thua thì nhường một bước. Nhường một bước không phải là thua, mà là gieo một nhân lành.

Cơn giận qua đi, nhân quả ở lại. Cơn giận nào cũng sẽ qua, nhưng lời nói lúc giận, hành động lúc giận thì ở lại rất lâu, trong lòng người khác và trong chính đời mình. Hiểu được điều này, mỗi lần giận nổi lên, mình sẽ nhớ: mười phút nữa cơn giận sẽ qua, nhưng quả của mười phút này thì ở lại. Vậy thì hãy để mười phút này trôi qua trong im lặng, còn hơn để nó ở lại thành một vết thương cả đời.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thư Viện Phật Học (BudSas) — u-38hanhphuc/03.htm — trang 1: “Sự oán thù sanh lên bởi lòng nóng giận.”
• Thư Viện Phật Học (BudSas) — u-38hanhphuc/03.htm — trang 1: “Bốn điều ác do khẩu tạo ra là: nói dối, nói đâm thọc, nói ác, nói vô ích.”
• Thư Viện Phật Học (BudSas) — 1-bai/phap032.htm — trang 1: “Can đảm không kêu than oán trách, khi gặp cảnh khổ đến với mình. Vì biết do nhân mình đã tạo trong hiện tại, hoặc quá khứ còn thừa.”
Bài liên quanNói dối cho qua chuyện: lời dối nhỏ, nhân không nhỏThấy người ta hơn mình mà khó chịu: nhân quả của lòng ganhMiếng ăn trên bàn: nhân quả trong một bữa cơm mặn