🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Gieo nhân lành mỗi ngày — Phần 1

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Sáng nay ở chợ, tôi chứng kiến một chuyện nhỏ. Một bà bán rau lỡ tay cân thiếu cho khách một lạng. Người khách phát hiện ra, giọng gắt lên. Bà bán hàng luống cuống xin lỗi, cân bù thêm một nắm rau. Chuyện tưởng xong. Nhưng cả buổi sáng hôm đó, mặt bà cứ buồn buồn. Một câu nói nặng, chỉ vài giây thôi, mà đủ làm hỏng cả một ngày của người khác.

Lời nói là thế. Nó nhẹ như hơi thở, mà nặng như hòn đá ném xuống nước. Ném rồi thì không lấy lại được. Vòng sóng cứ lan ra mãi. Có khi người nói quên ngay sau đó. Nhưng người nghe thì nhớ rất lâu.

Nhà Phật dạy rằng mọi việc bắt đầu từ tâm. Tâm dẫn đầu mọi hành động. Tâm là chủ. Tâm tạo tác tất cả. Lời nói cũng vậy. Trước khi miệng nói, trong lòng đã có ý. Ý lành thì lời lành. Ý xấu thì lời cay. Cho nên muốn sửa lời nói, phải sửa từ trong tâm trước.

Một lời nói có thể là một hạt giống. Gieo hạt lành thì sau này gặt quả lành. Gieo hạt xấu thì sau này gặt quả xấu. Kinh Pháp Cú có câu nói về chuyện này. Nếu nói hay làm với tâm ác, đau khổ sẽ theo liền với ta như bánh xe lăn theo dấu chân con bò kéo xe. Còn nếu nói với tâm lành, an lạc sẽ theo sau như bóng không rời hình.

Tôi nhớ có một anh đồng nghiệp cũ. Anh ấy không giỏi giang gì đặc biệt. Nhưng anh có một thói quen rất đẹp. Gặp ai làm tốt việc gì, anh khen ngay. Khen thật lòng, khen đúng chỗ. Không khen quá lời, không nịnh bợ. Chỉ một câu ngắn thôi. Vậy mà cả phòng ai cũng quý anh. Nhiều năm sau, người ta vẫn nhắc tới anh với nụ cười. Một lời khen đúng lúc, gieo được bao nhiêu thiện cảm.

Ngược lại, cũng có người quen miệng chê bai. Con làm bài được tám điểm, cha mẹ chê sao không được mười. Vợ nấu món mới, chồng chê mặn nhạt. Lời chê cứ rơi xuống mỗi ngày, như mưa dầm. Lâu dần, người trong nhà không còn muốn cố gắng nữa. Không phải vì họ lười. Mà vì cố mấy cũng chỉ nhận lại lời chê.

Lời nói trong nhà là quan trọng nhất. Ra ngoài, ta thường giữ ý giữ tứ. Về nhà, ta buông thả. Ta nghĩ người nhà thì nói sao cũng được. Nhưng thật ra, người nhà mới là người nghe lời ta nhiều nhất. Một câu nói cộc cằn với cha mẹ già, một câu gắt gỏng với con nhỏ, đều là những hạt giống xấu gieo ngay trong mái nhà của mình.

Vậy làm sao để gieo nhân lành bằng lời nói mỗi ngày? Không cần gì cao siêu. Chỉ cần trước khi nói, dừng lại một nhịp. Một nhịp thôi. Hỏi lòng mình ba điều. Điều này có thật không? Điều này có cần nói không? Điều này nói ra có làm người nghe nhẹ lòng hơn không? Nếu cả ba đều là có, thì hãy nói. Nếu một trong ba là không, thì im lặng cũng là gieo nhân lành.

Có người bảo, im lặng là nhu nhược. Không phải. Im lặng đúng lúc là trí tuệ. Một câu nói ác ngăn lại được, là một quả xấu không kịp trổ. Một câu nói lành nói ra được, là một quả lành bắt đầu lớn lên. Mỗi ngày ta nói hàng trăm câu. Mỗi câu là một hạt giống. Tính ra, một ngày ta gieo cả trăm hạt giống vào đời.

Lời nói với chính mình cũng vậy. Có người mỗi ngày tự mắng mình. Tôi dở quá. Tôi vô dụng. Tôi chẳng làm được gì. Nói mãi, rồi tin thật. Lời nói với bản thân cũng là nhân. Gieo vào lòng mình những lời cay độc, thì lòng mình sẽ khô héo. Gieo vào lòng mình những lời hiền, thì lòng mình sẽ có sức đứng lên.

Gieo nhân lành mỗi ngày, bắt đầu từ miệng, từ lời nói đầu tiên trong ngày. Nói với người bán hàng một câu cảm ơn. Nói với con một câu động viên. Nói với cha mẹ một câu hỏi thăm. Nói với đồng nghiệp một câu ghi nhận. Nhỏ thôi. Nhưng ngày nào cũng gieo, tháng nào cũng gieo, thì có ngày ta sẽ thấy vườn đời của mình xanh tốt. Nhân lành không cần đợi kiếp sau mới trổ. Nó trổ ngay trong ánh mắt người nghe, trong không khí của mái nhà, trong lòng mình nhẹ nhõm mỗi tối đi ngủ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Gieo nhân lành mỗi ngày · Phần 1
Nguồn
• Đức Phật và Phật Pháp (HT Narada, Phạm Kim Khánh dịch) — chương 19 Nghiệp là gì? (dp&pp19.htm)
• Kinh Pháp Cú — câu 2 (trích trong dp&pp19.htm)
Bài liên quanGieo nhân lành mỗi ngày — Phần 2Gieo nhân lành mỗi ngày — Phần 3Gieo nhân lành mỗi ngày — Phần 4