🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Sân hận đốt mình trước khi đốt người khác

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Có một buổi chiều, tôi thấy hai người đàn ông cãi nhau ngoài chợ. Chỉ vì một người lỡ quẹt vào xe của người kia. Chuyện nhỏ như hạt cát. Nhưng lời qua tiếng lại, rồi thành chửi bới, rồi thành xô xát. Cuối cùng cả hai đều vào đồn công an. Xe thì hỏng, mặt thì sưng, tiền thì mất. Một cơn giận vài phút, trả giá cả buổi chiều, có khi cả tháng trời.

Sân hận là thế. Nó đến nhanh như lửa. Mà lửa thì đốt cái gì trước? Đốt chính người đang giận trước. Sách xưa dạy, cắt bỏ tham lam, sân hận, diệt đi lòng ái dục. Câu này nằm trong Huyền Yếu Thiên. Người xưa đã biết, sân hận không phải là sức mạnh. Nó là ngọn lửa đốt từ trong ra. Chưa đốt được ai, đã đốt mình trước.

Khi ta giận, cơ thể ta thay đổi ngay. Tim đập nhanh. Tay run. Mặt nóng. Đầu óc mụ mị. Lúc đó, ta không còn suy nghĩ sáng suốt nữa. Lời nói ra, việc làm ra, phần lớn là sai. Nói xong, hối hận. Làm xong, muốn quay lại không được. Cơn giận qua đi, nhưng hậu quả của nó thì ở lại. Một câu nói lúc giận, có thể làm rạn nứt một mối quan hệ mười năm.

Trong kinh Pháp Cú có câu. Tâm dẫn đầu mọi hành động. Tâm là chủ. Tâm tạo tác tất cả. Nếu nói hay làm với tâm ác, đau khổ sẽ theo liền với ta như bánh xe lăn theo dấu chân con bò kéo xe. Cơn giận là tâm ác điển hình. Nói trong lúc giận, làm trong lúc giận, thì đau khổ theo sau như bóng không rời hình. Không cần đợi kiếp sau. Quả khổ đến ngay trong đời này, trong ngày hôm nay.

Sân hận còn gieo nhân xấu cho tương lai. Người hay giận, lâu ngày thành người khó gần. Ai cũng sợ, ai cũng tránh. Con cái sợ cha mẹ hay giận. Vợ chồng sợ nhau. Đồng nghiệp né nhau. Dần dần, người hay giận trở nên cô độc. Không phải vì người khác xấu. Mà vì ngọn lửa trong lòng họ làm ai cũng phải đứng xa.

Vậy làm sao để cơn giận không đốt mình? Không phải là đè nén. Đè nén như đậy nắp nồi nước sôi. Nước vẫn sôi bên trong, đến lúc trào ra còn dữ hơn. Cách làm là nhận biết. Khi giận nổi lên, hãy biết mình đang giận. Nói thầm trong lòng. Tôi đang giận. Chỉ ba chữ đó thôi. Nó tạo ra một khoảng trống nhỏ giữa mình và cơn giận. Trong khoảng trống đó, mình có thể chọn. Chọn nói hay không nói. Chọn làm hay không làm.

Một cách khác là rời khỏi chỗ đang giận. Đang cãi nhau, hãy xin phép ra ngoài uống ly nước, đi dạo một vòng. Không phải bỏ chạy. Mà là cho cơn giận có thời gian nguội xuống. Lửa cần củi mới cháy. Cơn giận cần lời qua tiếng lại mới lớn. Ngừng tiếp củi, lửa sẽ tự nhỏ lại.

Cũng cần nhìn sâu vào nguyên nhân của cơn giận. Nhiều khi ta giận người khác, nhưng thật ra ta giận chính mình. Ta mệt, ta đói, ta lo lắng, ta thất bại trong việc gì đó. Rồi một chuyện nhỏ của người khác châm ngòi. Hiểu được vậy, ta sẽ bớt đổ lỗi. Giận mà biết mình giận vì đâu, thì cơn giận đã yếu đi một nửa.

Thực tập buông sân hận, bắt đầu từ những cơn giận nhỏ. Kẹt xe, đừng chửi. Xếp hàng lâu, đừng càu nhàu. Người khác lỡ lời, đừng đáp trả ngay. Mỗi lần thắng được một cơn giận nhỏ, là một lần ta gieo nhân lành. Lâu dần, lòng mình sẽ mát hơn. Người khác đến gần mình sẽ thấy dễ chịu hơn. Đó là quả lành của việc diệt sân, nhận ngay trong hiện tại.

Sân hận đốt mình trước khi đốt người khác. Hiểu được điều này, ta sẽ không còn coi giận dữ là bản lĩnh. Bản lĩnh thật là giữ được lòng mình mát trong lúc mọi thứ đang nóng. Người giữ được lòng mát, mới giữ được gia đình ấm, công việc thuận, và đời mình an. Một cơn giận bỏ qua được, là một quả khổ không kịp trổ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Huyền Yếu Thiên (Trương Tam Phong) — tr.22
• Đức Phật và Phật Pháp (HT Narada, Phạm Kim Khánh dịch) — chương 19 Nghiệp là gì? (dp&pp19.htm)
Bài liên quanNói dối cho qua chuyện: lời dối nhỏ, nhân không nhỏThấy người ta hơn mình mà khó chịu: nhân quả của lòng ganhMiếng ăn trên bàn: nhân quả trong một bữa cơm mặn