🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Nóng giận một phút, trả giá cả năm: nhân quả của cơn giận

Nhân quả – nghiệp báo · 6 phút đọc

Chiều tan tầm, đường kẹt cứng. Anh Tư chạy xe ôm công nghệ, chở một vị khách từ quận này sang quận kia. Tới nơi, khách đưa thiếu năm nghìn. Anh nhắc. Khách gắt: “Có năm nghìn mà cũng đòi.” Anh gắt lại. Hai người lời qua tiếng lại giữa đường, người đi đường nhìn, kèn xe inh ỏi.

Năm nghìn thôi. Nhưng cơn giận thì không dừng ở năm nghìn. Anh chạy tiếp, trong đầu vẫn nghĩ về câu nói của khách. Về tới nhà, vợ hỏi một câu rất thường: “Hôm nay chạy được nhiều không anh?” Anh quát: “Hỏi hoài!” Vợ im. Đứa con đang làm bài tập, giật mình, cúi đầu. Bữa cơm tối đó, không ai nói với ai câu nào.

Đêm nằm, anh mới thấy mình dại. Cả ngày vất vả, chỉ vì một chuyện nhỏ mà mang giận về nhà, trút lên những người thương mình nhất. Năm nghìn thì mất rồi. Nhưng cái mất lớn hơn là một buổi tối yên lành của cả nhà. Đó là nhân quả của cơn giận: gieo một hạt nhỏ, gặt một vụ lớn.

Trong Kinh Pháp Cú có một câu thế này: “Lấy không giận thắng giận, lấy thiện thắng không thiện, lấy thí thắng xan tham, lấy chơn thắng hư ngụy.” Nghe qua, tưởng là lời dạy xa xôi. Nghĩ kỹ, đó là cách sống rất thực. Thắng giận không phải là thắng người làm mình giận. Thắng giận là thắng chính cơn giận trong lòng mình.

Cơn giận có một tính rất lạ. Nó bắt đầu nhỏ, nhưng lan rất nhanh. Một câu nói khó nghe buổi sáng, có thể làm hỏng cả ngày. Một lần quát con, có thể làm con sợ mình cả tuần. Một lần mất bình tĩnh với đồng nghiệp, có thể làm rạn một mối quan hệ xây bao năm. Giận như lửa. Lửa bén vào đâu, cháy tới đó. Người châm lửa cũng bị bỏng tay.

Người ta hay nghĩ giận là mạnh. Ai giận to, người đó thắng. Nhưng nhìn kỹ, người giận thường là người thua. Thua bình tĩnh. Thua lý trí. Thua cả hình ảnh của mình trong mắt người khác. Có những lời nói ra lúc giận, sau đó xin lỗi bao nhiêu lần cũng không thu lại được. Lời nói như mũi tên đã bắn đi. Xin lỗi chỉ là băng bó vết thương, chứ không làm mũi tên chưa từng bay.

Giận cũng hại thân. Người hay giận thì tim đập nhanh, huyết áp lên, ngủ không ngon. Có người giận xong thì đau đầu, mệt cả buổi. Ngày nào cũng giận, thân thể mòn dần. Cái giá đó, không ai trả thay mình được.

Vậy làm sao để thắng một cơn giận? Không phải nhịn cho qua, rồi ôm cục tức trong bụng. Nhịn kiểu đó, giận vẫn còn đó, chỉ chờ dịp khác bùng lên. Thắng giận là thấy nó đến, và không để nó lái mình.

Có một cách rất đơn giản. Khi cơn giận vừa dâng lên, đừng nói gì ngay. Hít một hơi thật sâu. Uống một ngụm nước. Đếm thầm tới mười. Mười giây đó đủ để mình hỏi: chuyện này, một năm sau còn quan trọng không? Nếu câu trả lời là không, thì cơn giận cũng không đáng để mình đánh đổi một buổi tối yên lành.

Có người hỏi: người ta xúc phạm mình, mình im thì có phải mình hèn không? Không. Im lặng lúc giận không phải là thua. Đó là mình giữ lấy quyền chọn cách đáp trả. Người khôn không đáp trả bằng cơn giận, vì cơn giận chỉ sinh thêm cơn giận. Lấy giận trả giận, oán càng chồng oán. Lấy bình tĩnh đáp lại, chuyện mới có đường dừng.

Anh Tư hôm sau vẫn chạy xe. Có khách trả thiếu, anh cười: “Thôi, coi như em mời anh ly cà phê.” Khách ngượng, đưa đủ. Tối về, anh kể vợ nghe chuyện ban ngày, hai vợ chồng cười. Bữa cơm lại có tiếng nói cười. Cùng một chuyện, hai cách ứng xử, hai cái quả khác nhau. Giận là nhân. Bình tĩnh cũng là nhân. Mình chọn gieo hạt nào, thì gặt quả đó.

Trong đời, ai cũng sẽ gặp những chuyện làm mình giận. Không tránh được. Nhưng giận bao lâu, giận tới đâu, thì mình quyết được. Mỗi lần thắng được một cơn giận, là mình gieo một hạt lành. Hạt lành đó, mai này nở ra thành một ngày yên, một nhà yên, một đời yên.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 223 (dhp_ev17.htm, BudSas)
• Kinh Pháp Cú - Dhammapada Sutta {Anh Việt đối chiếu} (HT Thích Minh Châu dịch) — tr. 25
Bài liên quanHứa rồi không làm: một lời hứa cũng là một hạt giốngCon nhìn cha mẹ mà học: nhân quả bắt đầu từ gương sốngViệc thiện nhỏ làm đều mỗi ngày: gieo nhân không cần đợi dịp lớn