Có những đêm nằm trong bệnh viện, người bệnh không ngủ được. Đèn hành lang hắt vào, tiếng máy móc kêu đều đều, cơn đau cứ đến từng đợt. Lúc đó, người ta không nghĩ đến tiền bạc, nhà cửa, danh vọng nữa. Người ta chỉ nghĩ một điều: làm sao cho tâm mình bớt sợ. Sợ đau thêm, sợ bệnh nặng thêm, sợ ngày mai không biết ra sao. Trong những đêm như vậy, nhiều Phật tử đã tìm thấy một chỗ bám: câu niệm Phật.
Niệm Phật lúc bệnh không phải là phép màu để hết bệnh ngay. Cũng không phải là cách để trốn tránh sự thật. Niệm Phật lúc bệnh là cách giữ tâm mình lại, không để nỗi sợ kéo đi lung tung. Khi thân đã đau, nếu tâm còn loạn nữa thì khổ gấp đôi. Còn khi tâm đã có chỗ bám, thân đau vẫn đau, nhưng lòng không còn hoảng loạn như trước.
Trong sách Thiện Căn, Phước Đức và Nhân Duyên của cư sĩ Diệu Âm có dạy về pháp hộ niệm: ví dụ như người bệnh khi đã tắt hơi rồi, mình tới hộ niệm, niệm Phật cho người đó, thì trong pháp hộ niệm có nói, phải cố gắng dời đổi tâm người bệnh. Chữ "dời đổi tâm" rất hay. Tâm người bệnh lúc đó đang ở đâu? Đang ở trong sợ hãi, trong tiếc nuối, trong đau đớn. Niệm Phật là cách dời tâm người đó ra khỏi những chỗ đó, đưa tâm về một chỗ an lành. Việc này không chỉ làm sau khi người ta mất. Lúc người ta còn sống, còn đang bệnh nặng, niệm Phật cùng nhau cũng là một cách dời tâm như vậy.
Vậy người bệnh nên niệm Phật thế nào cho vững? Trước hết, đừng cố niệm nhiều, niệm nhanh, niệm cho đủ số. Người đang bệnh, sức đã yếu, niệm nhanh chỉ thêm mệt. Hãy niệm chậm, niệm nhỏ, niệm theo hơi thở. Hít vào, niệm "Nam mô". Thở ra, niệm "A Di Đà Phật". Cứ như vậy, từng hơi một. Nếu mệt quá, chỉ niệm thầm trong đầu cũng được. Phật hiệu không nằm ở âm thanh lớn hay nhỏ, mà nằm ở chỗ tâm mình có thật sự đang ở trong câu niệm hay không.
Thứ hai, đừng ép mình phải tập trung hoàn toàn. Người bệnh rất khó tập trung. Niệm được ba câu, tâm lại chạy sang cơn đau, sang lo lắng, sang chuyện nhà. Đó là chuyện bình thường. Đừng tự trách mình. Cứ nhẹ nhàng đưa tâm trở lại câu niệm, như dắt một đứa trẻ đi lạc trở về. Dắt một lần không được thì dắt lần nữa. Mỗi lần đưa tâm trở lại là một lần mình thắng nỗi sợ một chút.
Thứ ba, người nhà có thể niệm cùng. Người bệnh nằm nghe tiếng niệm đều đều bên cạnh sẽ dễ an hơn là nằm một mình trong im lặng. Không cần niệm to, không cần niệm hay. Chỉ cần đều, chậm, ấm. Tiếng niệm của người thân giống như bàn tay đặt lên trán người bệnh: không chữa được bệnh, nhưng làm người bệnh cảm thấy mình không cô đơn.
Trong phần giới thiệu Kinh A Di Đà của Hòa thượng Thích Chơn Thiện có nói: Tịnh độ là một thế giới không có khổ đau, không có sinh lão bệnh tử, thế giới của niềm phúc lạc vô biên. Người bệnh niệm Phật, một phần là hướng tâm về thế giới an lành đó. Nhưng ngay trong lúc này, ngay trên giường bệnh, câu niệm Phật cũng đã mang lại một chút Tịnh độ rồi: một chút yên tĩnh giữa cơn đau, một chút sáng giữa nỗi sợ, một chút vững vàng giữa lúc thân thể rã rời.
Cuối cùng, xin nói thật với nhau một điều: niệm Phật lúc bệnh nặng, điều quan trọng nhất không phải là niệm cho đúng cách, mà là niệm với lòng thành. Thành là gì? Là khi mình niệm mà thật sự muốn buông nỗi sợ xuống, muốn tâm mình an lại, muốn hướng về điều lành. Có lòng thành đó rồi, niệm một câu cũng có giá trị. Không có lòng thành, niệm một ngàn câu cũng chỉ là tiếng động ngoài miệng.
Nếu bạn đang bệnh, hoặc đang chăm người thân bệnh, hãy thử tối nay: tắt bớt đèn, ngồi xuống bên giường, niệm chậm rãi "Nam mô A Di Đà Phật", từng câu một, theo hơi thở. Đừng mong hết đau ngay. Chỉ mong tâm mình yên lại một chút. Yên được một chút, là đã có thêm sức để đi tiếp qua đêm nay rồi.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư