Tháng Bảy về, nhà nhà nấu mâm cơm cúng. Con cháu ở xa cũng về đông đủ. Bàn thờ khói hương nghi ngút. Người lớn kể chuyện ông bà ngày xưa. Trẻ con chạy quanh sân. Rằm tháng Bảy, mùa Vu Lan, mùa báo hiếu.
Vu Lan là mùa nhớ cha mẹ. Nhớ người còn sống, nhớ người đã mất. Người còn sống thì mình chăm sóc, hỏi han. Người đã mất thì mình thắp nhang, niệm Phật, cầu cho họ được siêu thoát. Việc này không phải chỉ làm trong tháng Bảy. Nhưng tháng Bảy là lúc cả xã hội cùng nhắc nhau nhớ. Nghe tiếng chuông chùa, lòng mình tự nhiên chùng xuống, nhớ cha, nhớ mẹ.
Tích Mục Liên cứu mẹ là câu chuyện của mùa này. Ngài Mục Liên thấy mẹ mình chịu khổ, hết lòng tìm cách cứu mẹ. Trong các bài sám văn có câu Mục Liên cứu mẹ hết tình gắng công. Nói bằng lời thường, người con thương mẹ hết lòng, gắng hết sức để cứu mẹ. Ngài không cứu được mẹ một mình. Ngài nhờ sức của chúng tăng, nhờ pháp Vu Lan, nhờ lòng thành của mình. Câu chuyện đó dạy mình một điều. Hiếu thảo không phải chỉ là khóc thương. Hiếu thảo là làm hết sức mình, bằng cách đúng, để giúp cha mẹ.
Kinh Vu Lan Bồn có câu Vu-lan-bồn pháp dùng mà độ sanh. Nói bằng lời thường, pháp Vu Lan là cách để cứu độ chúng sinh. Cúng dường, niệm Phật, làm việc lành hồi hướng cho cha mẹ, đó là pháp Vu Lan. Không phải chỉ là mâm cơm đầy hay mâm cơm ít. Mâm cơm chỉ là hình thức. Lòng thành mới là chính. Một nén nhang thắp bằng lòng thành, quý hơn mâm cao cỗ đầy mà lòng hời hợt.
Niệm Phật mùa Vu Lan là việc nên làm mỗi ngày trong tháng Bảy. Sáng dậy, niệm Phật cho cha mẹ còn sống được khỏe mạnh, bình an. Tối trước khi ngủ, niệm Phật cho cha mẹ đã mất được siêu thoát, về cõi lành. Niệm xong, hồi hướng. Hồi hướng nghĩa là gửi phước mình vừa tạo về cho cha mẹ. Mình niệm một câu Phật hiệu, mình gửi câu đó cho cha mẹ. Cha mẹ nhận được hay không, mình không thấy. Nhưng lòng mình biết mình đã làm điều tốt cho cha mẹ. Vậy là đủ.
Có người cha mẹ còn sống mà ít về thăm. Cả năm bận làm ăn, Tết mới về một lần. Tháng Bảy về, ngồi trước bàn thờ, thắp nhang cho ông bà, lòng mới thấy áy náy. Cha mẹ già rồi, mỗi năm yếu đi một chút. Mình không về thăm, cha mẹ ngồi trông cửa. Niệm Phật mùa Vu Lan cũng là để nhắc mình điều này. Báo hiếu không đợi tháng Bảy. Nhưng tháng Bảy là lúc mình dừng lại, nhìn lại xem cả năm qua mình đã làm gì cho cha mẹ.
Kinh Địa Tạng giảng về Tịnh Nghiệp Tam Phước, điều đầu tiên là hiếu dưỡng cha mẹ. Nói bằng lời thường, hiếu thảo với cha mẹ là phước đầu tiên, là nền của mọi việc lành. Người không hiếu với cha mẹ, làm việc lành khác cũng khó trọn. Người hiếu với cha mẹ, niệm Phật cũng dễ thành tâm hơn. Vì lòng hiếu là lòng thương thật. Lòng thương thật thì niệm Phật cũng thật.
Báo hiếu có nhiều cách. Cho cha mẹ tiền, mua cho cha mẹ thuốc bổ, đưa cha mẹ đi khám bệnh, đó là báo hiếu bằng vật chất. Ngồi nghe cha mẹ kể chuyện, không cãi lại, không chê cha mẹ lạc hậu, đó là báo hiếu bằng lòng kiên nhẫn. Niệm Phật hồi hướng cho cha mẹ, đó là báo hiếu bằng tâm linh. Ba cách đều quý. Người con khôn ngoan thì làm cả ba.
Có người nói, cha mẹ tôi mất rồi, báo hiếu sao được nữa. Báo hiếu được chứ. Sống tốt, sống hiền, không làm điều xấu để người đời chê cha mẹ không biết dạy con, đó là báo hiếu. Niệm Phật hồi hướng cho cha mẹ, đó là báo hiếu. Thắp nhang, nhớ ngày giỗ, giữ nếp nhà cha mẹ để lại, đó cũng là báo hiếu. Cha mẹ mất rồi, nhưng cách mình sống vẫn là cách mình trả ơn cha mẹ.
Tối rằm tháng Bảy, cả nhà ngồi lại với nhau. Thắp nhang cho ông bà. Niệm Phật một lúc. Rồi kể cho con cháu nghe chuyện ông bà ngày xưa. Ông bà vất vả thế nào. Ông bà thương con cháu ra sao. Trẻ con nghe, nhớ. Lớn lên, chúng cũng biết thương cha mẹ như vậy. Hiếu thảo là thứ truyền từ đời này sang đời khác, bằng câu chuyện, bằng tiếng niệm Phật, bằng bữa cơm gia đình.
Mùa Vu Lan năm nay, hãy niệm Phật cho cha mẹ. Cha mẹ còn sống, niệm cho cha mẹ khỏe mạnh. Cha mẹ đã mất, niệm cho cha mẹ siêu thoát. Niệm bằng lòng thành, một câu thôi cũng quý. Nhớ cha mẹ, giữ một câu niệm. Vậy là trọn mùa Vu Lan.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư