🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Niệm Phật – Tịnh độ

Mới niệm Phật, tâm cứ chạy lung tung thì làm sao

Niệm Phật – Tịnh độ · 6 phút đọc

Có người mới bắt đầu niệm Phật, ngồi xuống được năm phút thì đứng dậy, mặt buồn buồn. Hỏi sao vậy, người ta nói: con niệm mà tâm cứ chạy lung tung. Vừa niệm Nam Mô A Di Đà Phật, đầu đã nghĩ tới nồi cơm chưa cắm, tới tin nhắn chưa trả lời, tới chuyện hôm qua cãi nhau với chồng. Niệm mười câu mà lạc hết chín. Thấy mình tu dở quá, nản, không muốn niệm nữa.

Chuyện này không phải chỉ của người mới. Người niệm lâu năm cũng có lúc như vậy. Tâm con người vốn như con khỉ, nhảy từ cành này sang cành khác. Ngồi yên mà bắt nó đứng im thì nó càng nhảy mạnh. Mình càng gồng lên để giữ, nó càng chạy. Rồi mình giận chính mình, càng giận càng loạn. Đó là vòng luẩn quẩn mà ai tập niệm Phật cũng từng đi qua.

Sách xưa có dạy một cách xử lý rất hay, ngắn gọn mà thấm. Khi tâm tán loạn, lập tức thu nhiếp lại, khiến cho tâm được chính niệm. Niệm khởi, biết ngay, biết tức là vô niệm. Nghĩa là khi mình phát hiện tâm mình vừa chạy đi, đừng mắng nó, đừng tiếc, chỉ cần biết là nó vừa chạy, rồi nhẹ nhàng quay về với câu niệm. Cái biết đó chính là tu. Không phải không chạy mới là tu giỏi. Biết mình chạy, rồi quay về, làm đi làm lại nhiều lần, đó mới là tu giỏi.

Nghe vậy thì đơn giản, nhưng làm thì cần vài mẹo nhỏ. Mẹo đầu tiên là niệm chậm lại. Nhiều người mới niệm hay niệm nhanh, như chạy đua cho đủ số câu. Niệm nhanh thì miệng chạy trước, tâm chạy sau, hai bên không gặp nhau. Niệm chậm, nghe rõ từng chữ trong đầu: Nam, Mô, A, Di, Đà, Phật. Sáu chữ, nghe cho rõ sáu chữ. Tâm có việc để làm thì nó bớt chạy.

Mẹo thứ hai là niệm ít mà đều. Đừng đặt mục tiêu một buổi niệm một ngàn câu khi mới bắt đầu. Đặt mục tiêu mười phút thôi, hoặc một trăm câu thôi. Hết mười phút, đứng dậy, làm việc khác. Ngày mai lại mười phút. Đều đặn quan trọng hơn nhiều. Tâm giống như đứa trẻ, mình ép nó ngồi lâu quá thì nó quậy. Mình cho nó ngồi vừa sức, ngày nào cũng ngồi, thì dần dần nó quen.

Mẹo thứ ba là dùng chuỗi hạt, hoặc đếm bằng ngón tay. Tay lần một hạt, miệng niệm một câu, tâm theo tay. Ba thứ cùng làm một việc thì tâm khó chạy. Không có chuỗi thì lần ngón tay cũng được, hoặc ghi số câu ra giấy sau mỗi buổi. Cái chính là có một điểm tựa cho tay, để tâm không phải tự giữ mình một mình.

Mẹo thứ tư là đừng so sánh với người khác. Nghe người ta kể niệm Phật thấy Phật, thấy ánh sáng, thấy an lạc, mình niệm mãi chỉ thấy toàn chuyện cơm áo gạo tiền, rồi tưởng mình không có căn tu. Nhưng mỗi người một nghiệp, một hoàn cảnh. Người ta niệm mười năm mới yên, mình mới niệm mười ngày đã muốn yên thì vội quá. Tu là chuyện của mình với mình, không phải cuộc thi.

Cũng có lúc tâm loạn vì trong ngày có chuyện buồn, chuyện lo. Hôm đó ngồi niệm mà đầu toàn chuyện đó thì đừng ép. Mình có thể niệm thầm trong lúc đi bộ, trong lúc rửa chén, trong lúc chờ xe. Đổi tư thế, đổi không gian, tâm sẽ khác. Niệm Phật không bắt buộc phải ngồi một chỗ. Đi, đứng, nằm, ngồi đều niệm được. Quan trọng là câu niệm còn trong lòng, chứ không phải tư thế có đẹp hay không.

Và một điều cuối cùng, quan trọng nhất. Khi tâm chạy, đừng ghét tâm mình. Cái tâm hay chạy đó chính là cái tâm mình đang tập. Nó chạy, mình biết, mình đưa nó về. Mỗi lần đưa về là một lần mình thắng một chút. Một buổi niệm có thể mình đưa tâm về cả trăm lần. Trăm lần đó không phải là trăm lần thất bại. Đó là trăm lần mình đã thực tập. Người tu giỏi không phải là người tâm không bao giờ loạn. Người tu giỏi là người loạn rồi biết quay về, quay về hoài, không bỏ cuộc.

Tối nay, nếu ngồi niệm mà tâm lại chạy, thử đừng buồn. Chỉ cần biết là nó vừa chạy, rồi niệm lại câu tiếp theo. Vậy thôi. Niệm mười câu lạc chín, còn một câu trọn vẹn cũng là được. Ngày mai lại ngồi. Cứ vậy mà đi. Đường tu không có đường tắt, chỉ có đường đi đều. Và người đi đều, dù chậm, thì nhất định tới.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tinh Mệnh Khuê Chỉ Toàn Thư — Vân Đằng Thái Thứ Lang, tr. 125 (Khởi Tín Luận): 'Nếu Tâm tán loạn, lập tức thu nhiếp lại, khiến cho Tâm được Chính Niệm. Niệm khởi, biết ngay, biết tức là vô (niệm)'
Bài liên quanNiệm Phật theo hơi thở — một câu niệm, một hơi thởBốn mươi tám lời nguyện của Phật A Di Đà, kể cho người đời ngheNửa đêm tỉnh giấc, một câu Phật hiệu đưa mình ngủ lại