Hai vợ chồng cãi nhau vì chuyện nhỏ. Chuyện nhỏ thôi, mà lời qua tiếng lại, càng nói càng to. Đến lúc một người nói một câu nặng, người kia đáp lại một câu nặng hơn. Xong rồi cả hai ngồi im, ai cũng hối hận. Chuyện nhỏ ban đầu đã quên mất, chỉ còn lại câu nói nặng làm đau nhau.
Cơn giận giống như lửa. Lửa mới nhóm thì nhỏ, dập dễ. Để lửa cháy to rồi thì khó dập, mà còn cháy lan. Lời nói lúc giận cũng vậy. Lúc mới giận, chỉ cần im lặng một chút là qua. Để giận lên tới miệng rồi thì lời đã nói ra không lấy lại được.
Niệm Phật là nước mát dập lửa giận. Cách làm rất đơn giản: khi thấy giận nổi lên, đừng nói ngay. Hít một hơi, niệm thầm mười câu Phật hiệu, rồi hãy nói. Mười câu niệm chỉ mất nửa phút, mà nửa phút ấy đủ để lửa giận bớt đi một nửa. Nói sau nửa phút thì lời cũng khác. Nhẹ hơn, chậm hơn, ít làm đau người nghe hơn.
Kinh Niệm Phật Ba La Mật có câu: độc dược tên sân hận chẳng thể làm thương tổn chân tâm. Sân hận là thuốc độc, đúng. Nó làm mình khổ, làm người khác khổ. Nhưng nó không chạm được vào chân tâm, là cái tâm lành vốn có trong mỗi người. Giận là lớp sóng trên mặt nước. Chân tâm là nước lặng bên dưới. Sóng có to mấy, nước bên dưới vẫn là nước.
Hiểu vậy để làm gì. Để lúc giận, mình nhớ rằng cơn giận không phải là mình. Mình không phải là người giận dữ. Mình là người đang có cơn giận đi qua. Câu niệm Phật giúp mình nhớ ra điều đó. Niệm một câu, thấy mình đang giận. Niệm thêm câu nữa, thấy cơn giận đang bớt. Niệm thêm vài câu nữa, thấy mình có thể chọn lời khác để nói.
Tập thì tập từ chuyện nhỏ. Giận vì kẹt xe, niệm. Giận vì con làm đổ đồ, niệm. Giận vì đồng nghiệp nói một câu khó nghe, niệm. Tập với chuyện nhỏ thì lúc chuyện lớn tới mới nhớ mà dùng. Đợi tới lúc giận lớn mới tập thì không kịp, vì lúc ấy lửa đã cháy to rồi.
Cũng đừng tưởng niệm Phật là để dằn cơn giận xuống rồi nuốt luôn. Nuốt giận không phải là hết giận. Niệm Phật không phải để nuốt, mà để thấy rõ. Thấy mình giận vì cái gì. Có khi giận vì người ta sai, có khi giận vì mình mệt, có khi giận vì chuyện cũ chưa quên. Thấy rõ rồi thì nói cho rõ, nói cho đúng, không cần nói nặng.
Niệm xong, giận bớt rồi, thì quay lại nói chuyện cho đàng hoàng. Niệm Phật không phải để lảng tránh. Niệm để dừng lại, rồi sau đó nói tiếp bằng lời nhẹ hơn. Có khi còn cần xin lỗi. Xin lỗi không phải là thua. Xin lỗi là dọn dẹp sau cơn giận, để nhà cửa sạch sẽ trở lại. Người biết xin lỗi sau khi giận là người mạnh, không phải người yếu.
Giận không chỉ giận người khác. Có người giận chính mình: giận vì mình nghèo, giận vì mình bệnh, giận vì mình làm sai. Có người giận đời: giận vì số mình khổ, giận vì người khác sung sướng. Giận kiểu nào cũng niệm được. Niệm một câu, thấy mình đang giận. Niệm thêm câu nữa, thấy cơn giận đang nhỏ lại. Niệm Phật không giải quyết hết mọi chuyện đời, nhưng nó cho mình một khoảng lặng để nhìn lại, thay vì để cơn giận quyết định thay mình.
Nhà nào cũng có lúc giận. Vợ chồng, cha con, anh em, không nhà nào tránh được. Quan trọng không phải là có giận hay không, mà là sau giận còn thương nhau không. Nhà mà sau mỗi cơn giận, người ta biết dừng, biết niệm, biết nói lại cho nhẹ, thì giận xong nhà vẫn ấm. Nhà mà giận xong để đó, không ai xin lỗi, không ai làm lành, thì giận chồng giận, nhà lạnh dần.
Cơn giận ai cũng có. Người tu không phải là người không giận. Người tu là người giận mà biết mình giận, và biết dừng lại trước khi lời nói làm đau người khác. Mười câu niệm Phật lúc giận là mười bước dừng lại. Dừng được là thắng được một trận nhỏ. Thắng nhiều trận nhỏ thì nhà yên, lòng yên.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư