Buổi sáng, ở công viên gần nhà, có rất nhiều người đi bộ. Người trẻ đeo tai nghe, bước nhanh như đang chạy đua với đồng hồ. Người già đi chậm, tay vung vẩy, miệng trò chuyện rôm rả. Ai cũng đi, nhưng mấy ai thật sự đang đi? Chân thì bước, mà đầu thì đã chạy trước về công ty, về chợ, về đủ thứ việc chưa làm. Thân ở công viên, tâm ở chỗ khác.
Đi bộ là việc ai cũng làm mỗi ngày, từ nhà ra ngõ, từ ngõ ra chợ, từ bãi xe vào văn phòng. Nhưng ít ai nghĩ rằng đi bộ cũng có thể là tu. Trong kinh A Di Đà, khi tả về cõi Cực Lạc, đức Phật kể rằng dân chúng ở đó đến giờ cơm trưa thì về ăn cơm, rồi đi kinh hành. Kinh hành là đi bộ một cách thong thả, chánh niệm, từng bước vững chãi. Ngay cả ở cõi lành, người ta vẫn đi bộ. Đi bộ không phải là việc tầm thường xen vào giữa những lúc tu. Đi bộ chính là tu.
Thiền sư Thích Nhất Hạnh khi giảng kinh này đã nói một điều rất thấm: đi kinh hành là mình đã góp phần kiến thiết cõi Tịnh Độ rồi. Một bước chân thảnh thơi, một nụ cười hiền hậu, một lời nói ái ngữ, tất cả đều là gạch đá xây nên cõi lành. Cõi Tịnh Độ không phải là nơi xa xôi chỉ có đức Phật A Di Đà xây nên. Nó là công trình chung, mà mỗi bước chân của mình cũng góp một phần. Nghĩ như vậy, thì bước chân đi bộ buổi sáng của mình bỗng có ý nghĩa khác hẳn.
Niệm Phật khi đi bộ thì làm sao? Đơn giản lắm. Mỗi bước chân, một câu niệm thầm. Chân trái bước, niệm Nam mô. Chân phải bước, niệm A Di Đà Phật. Không cần niệm to, không cần niệm nhanh. Đi chậm, niệm chậm. Hơi thở đều, bước chân đều, câu niệm đều. Ba thứ đều nhau, lòng tự nhiên yên.
Người mới tập thường gặp một khó khăn: đi được vài bước thì đầu lại chạy. Nhớ ra chuyện chưa trả tiền điện. Nhớ ra con chưa làm bài tập. Nhớ ra sếp vừa nhắn tin tối qua. Đó là chuyện bình thường. Tâm mình quen chạy rồi, không thể bắt nó đứng yên ngay được. Cách làm là nhẹ nhàng đưa nó về. Thấy mình đang nghĩ lan man, thì quay về với bước chân. Cảm nhận bàn chân chạm đất. Cảm nhận gió buổi sáng chạm vào mặt. Niệm lại một câu. Cứ như vậy, đi một vòng công viên, mình đưa tâm về được mười lần, hai mươi lần. Mỗi lần đưa về là một lần tập. Đừng bực mình vì tâm chạy. Bực mình cũng là một thứ chạy nữa.
Đi bộ niệm Phật cũng có một cái lợi rất thực: nó làm cho buổi sáng của mình không vội. Nhiều người sáng dậy là vội. Vội đánh răng, vội ăn sáng, vội ra đường, vội chen xe. Cả ngày bắt đầu bằng vội, thì cả ngày sẽ vội. Còn nếu buổi sáng mình dành ra mười lăm phút đi bộ, niệm Phật, thì ngày hôm đó bắt đầu bằng một nhịp chậm. Chậm không có nghĩa là lười. Chậm là mình làm chủ được nhịp của mình, chứ không để nhịp của đời cuốn mình đi.
Có người già nói: tôi đi bộ vì bác sĩ dặn, đi cho khỏe chân, cho máu lưu thông. Đúng. Nhưng nếu vừa đi vừa niệm Phật, thì không chỉ chân khỏe, lòng cũng khỏe. Đi bộ niệm Phật chữa được một thứ bệnh mà thuốc không chữa được, đó là bệnh bồn chồn. Người bồn chồn ngồi không yên, nằm không yên, đi cũng không yên. Cứ đi vài bước lại muốn kiểm tra điện thoại. Câu niệm Phật giữ cho bước chân mình ở lại với hiện tại. Ở lại được với hiện tại, lòng mới nghỉ ngơi được.
Đi bộ niệm Phật không cần phải đến công viên. Đi từ nhà ra chợ cũng niệm được. Đi lên cầu thang bộ thay vì thang máy cũng niệm được. Đi đưa con đến trường, trên đường về, cũng niệm được. Chỉ cần nhớ một điều: đi là đi, đừng vừa đi vừa làm thêm năm việc khác. Đừng vừa đi vừa lướt điện thoại. Đừng vừa đi vừa cãi nhau qua điện thoại. Đi bộ mà đầu còn bận cãi nhau thì chân bước mà lòng thì đang đánh nhau, mệt gấp đôi.
Tối nay, trước khi đi ngủ, thử nhớ lại xem hôm nay mình đã đi bao nhiêu bước. Có thể là năm nghìn, có thể là mười nghìn. Bao nhiêu bước đó, mình đã đi với tâm ở đâu? Nếu phần lớn thời gian tâm mình ở chỗ khác, thì ngày mai, hãy thử lấy một trăm bước đầu tiên của buổi sáng làm của riêng mình. Một trăm bước, một trăm câu niệm. Không cần nhiều. Chỉ cần một trăm bước thật sự có mặt. Làm được một trăm bước, tự nhiên sẽ muốn đi thêm một trăm bước nữa. Cõi lành không ở đâu xa. Nó bắt đầu từ bước chân đầu tiên mà mình thật sự đi.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư