Mỗi ngày bạn đi bao nhiêu bước? Từ nhà ra xe, từ xe lên văn phòng, từ bàn làm việc ra thang máy, từ thang máy xuống quán cơm. Có khi cả ngàn bước. Nhưng bạn có nhớ mình đã đi như thế nào không? Hầu như không. Chân thì đi mà đầu thì nghĩ chuyện khác. Đi chỉ là khoảng trống giữa hai việc, chứ không phải là một việc đáng sống.
Đi bộ chánh niệm biến khoảng trống đó thành thời gian quý. Bạn không cần thêm giờ trong ngày. Bạn chỉ cần lấy lại những bước chân mà mình vẫn đi mỗi ngày, và đi chúng với sự có mặt.
Trong sách thiền có dạy về thiền hành, tức là thiền trong khi đi. Khi nhấc chân lên, toàn thân đều chuyển động. Bạn thử để ý mà xem. Nhấc chân, đưa chân tới trước, đặt chân xuống. Ba động tác đó nối nhau thành một bước đi. Bình thường bạn làm chúng trong vô thức. Thiền hành là làm chúng trong tỉnh giác. Bạn biết mình đang nhấc chân, biết mình đang đặt chân xuống.
Cách tập rất đơn giản. Bạn chọn một đoạn đường ngắn, chừng mười bước chân, trong nhà hay ngoài sân đều được. Đứng yên một chút, thở một hơi. Rồi bắt đầu đi thật chậm. Chậm hơn tốc độ bình thường một nửa. Mỗi bước đi, bạn thầm nhủ trong đầu: nhấc, đưa, đặt. Nhấc, đưa, đặt. Hết đoạn đường, bạn đứng lại, thở, rồi quay người đi ngược lại. Làm như vậy chừng năm phút.
Lúc đầu bạn sẽ thấy kỳ cục. Đi chậm như vậy để làm gì? Nhưng chỉ sau vài phút, bạn sẽ thấy tâm mình lắng xuống. Vì tâm không còn chỗ để chạy. Nó đang bận theo dõi từng bước chân. Cái bận đó làm cho đầu óc nhẹ đi. Những chuyện đang lo tự nhiên lùi lại phía sau.
Đi bộ chánh niệm không chỉ là bài tập trong sân. Bạn có thể mang nó ra đường. Buổi trưa đi ăn cơm, thay vì vừa đi vừa bấm điện thoại, bạn thử cất điện thoại vào túi và đi với hơi thở. Hít vào hai bước, thở ra ba bước. Bạn sẽ thấy con đường quen thuộc bỗng khác đi. Bạn nghe tiếng xe, thấy nắng trên lá, cảm nhận gió trên mặt. Những thứ đó vẫn luôn ở đó. Chỉ là trước giờ bạn đi qua mà không thấy.
Người bận rộn thường nói: tôi không có thời gian thiền. Nhưng ai cũng có thời gian đi. Từ chỗ đậu xe vào văn phòng là năm phút đi bộ. Từ nhà ra đầu ngõ là ba phút. Từ bàn làm việc ra thang máy là một phút. Cộng lại, mỗi ngày bạn có ít nhất mười lăm phút đi bộ. Mười lăm phút đó, nếu đi trong chánh niệm, đã là một buổi thiền rồi. Bạn không cần thêm thời gian. Bạn chỉ cần thêm sự có mặt vào thời gian mình đã có.
Đi bộ chánh niệm còn giúp cơ thể bạn. Đi chậm, lưng thẳng, thở đều, toàn thân chuyển động một cách có ý thức. Vai bạn hạ xuống, bước chân chắc hơn, hơi thở sâu hơn. Nhiều người đi làm cả ngày ngồi một chỗ, đến chiều người cứng đờ. Một đoạn đi bộ chánh niệm giữa buổi chiều giống như mở lại các khớp, cho máu lưu thông, cho đầu óc tỉnh ra.
Có một cách nữa để thực tập, dành cho người hay nóng vội. Mỗi khi bạn thấy mình đang vội, đang chạy, đang muốn mọi thứ nhanh lên, bạn dừng lại và đi chậm lại trong mười bước. Chỉ mười bước thôi. Mười bước đó nhắc bạn rằng vội không làm mọi việc nhanh hơn bao nhiêu, nhưng vội làm bạn mệt hơn rất nhiều. Đi chậm mười bước, bạn lấy lại được nhịp của mình.
Ngày mai, bạn thử chọn một đoạn đường quen thuộc trong ngày. Đoạn từ cổng công ty vào chỗ làm, hay đoạn từ nhà ra quán cà phê. Đi đoạn đó mà không cầm điện thoại. Đi chậm hơn một chút, thở đều, biết từng bước chân của mình. Bạn sẽ thấy đoạn đường đó bỗng trở thành của bạn, thay vì chỉ là khoảng trống để đi qua. Và khi bạn biết đi như vậy, bạn cũng sẽ biết sống như vậy: từng bước một, có mặt trong từng bước.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư