Bến xe buổi sáng. Con đeo ba lô, kéo vali. Vé xe đã mua. Điện thoại đã sạc đầy. Mẹ nhét thêm hộp cơm, chai nước, mấy quả cam. Cha đứng bên, dặn đi dặn lại: lên tới nơi thì gọi về. Ăn uống cho đàng hoàng. Đừng thức khuya.
Xe lăn bánh. Con vẫy tay qua cửa kính. Cha mẹ đứng nhìn theo cho đến khi xe khuất hẳn. Rồi quay về. Nhà bỗng trống. Phòng con vẫn còn đó. Sách vở còn đó. Cái áo con quên mang còn treo trên móc.
Buông con đi là việc khó nhất của cha mẹ. Khó hơn cả sinh con, nuôi con. Vì sinh con, nuôi con là giữ con bên mình. Còn tiễn con đi là buông con ra. Buông cho con bay xa.
Trong Từ Điển Thuật Ngữ Đạo Giáo có một câu rất đẹp. Tục ngữ nói chỉ là một tấm lòng chẳng buông xuôi. Nếu có thể buông xuống thì có thần quang chiếu soi sáng rỡ như một viên dạ minh châu. Buông xuống, lòng sẽ sáng như viên ngọc dạ minh châu trong đêm.
Buông xuống không phải là buông xuôi. Buông xuôi là mặc kệ. Buông xuống là nắm mà biết lúc nào cần mở tay ra.
Cha mẹ nào cũng biết con phải đi. Đi học, đi làm, đi lập nghiệp. Nhưng biết là một chuyện. Buông được là chuyện khác. Nhiều người cha, người mẹ tiễn con đi rồi, đêm về vẫn trằn trọc. Lo con ăn có ngon không. Lo con ngủ có đủ không. Lo con có bị ai bắt nạt không. Lo mãi, thành ra chính mình cũng không ngủ được.
Thiền dạy ta phân biệt hai thứ lo. Một thứ lo là thương. Thương thì lo, đó là tự nhiên. Lo để nhắc con, lo để chuẩn bị cho con đầy đủ. Lo xong thì thôi. Thứ lo còn lại là nắm giữ. Nắm giữ là muốn con cứ mãi ở trong vòng tay mình. Muốn biết hết mọi chuyện của con. Muốn quyết thay con mọi việc. Lo kiểu đó càng lo càng khổ. Khổ mình, khổ cả con.
Buông tay không phải là hết thương. Buông tay là thương theo cách khác. Thương bằng cách tin con. Tin rằng những gì mình dạy con bao năm nay đủ để con tự đi. Tin rằng con ngã thì con sẽ biết đứng dậy. Tin rằng con sẽ gọi về khi cần.
Hãy thử một điều. Sau khi tiễn con đi, đừng gọi điện liên tục. Đừng nhắn tin mỗi giờ. Hãy cho con một khoảng trời. Con đi học xa, cũng cần có không gian để lớn. Cha mẹ gọi nhiều quá, con sẽ thấy ngột ngạt. Mà cha mẹ càng gọi, lòng càng lo. Vì mỗi lần gọi không được, lại tưởng tượng ra trăm thứ xấu.
Thay vào đó, hãy ngồi xuống. Thở một hơi. Nhớ lại ngày xưa, mình cũng từng là đứa con lên thành phố. Cha mẹ mình cũng từng đứng ở bến xe nhìn theo như vậy. Rồi mình cũng sống được. Cũng trưởng thành. Con mình cũng sẽ vậy.
Buông xuống, lòng sáng như dạ minh châu. Vì sao? Vì khi ta thôi nắm giữ, ta mới thấy rõ con mình đã lớn. Ta mới thấy rõ tình thương không nằm ở khoảng cách. Con ở xa, thương vẫn còn đó. Con ở gần, thương cũng vẫn đó. Thương không đo bằng mét.
Có những người mẹ nói: tôi không tiễn con được, tôi sợ khóc. Khóc thì có sao đâu. Khóc xong thì cười. Như lời Mã Tổ dạy: đau thì khóc, vui thì cười, tất cả đều tự nhiên. Khóc một lúc, rồi lau nước mắt, về nhà nấu cơm. Cuộc sống vẫn tiếp tục. Con vẫn lớn lên. Mình vẫn là mình.
Tiễn con đi là một bài thiền lớn. Thiền của người cha, người mẹ học cách buông. Buông không phải để mất con. Buông để con được bay. Mà con bay xa, bay cao, đó mới là niềm vui lớn nhất của cha mẹ.
Hôm nay, nếu con bạn sắp đi xa, hãy tiễn con bằng một nụ cười. Dặn dò ngắn gọn. Ôm con một cái. Rồi vẫy tay. Xe đi rồi, quay về, thở một hơi. Lòng mình còn đó. Con mình còn đó. Chỉ là mỗi người đang ở một nơi khác nhau mà thôi.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư